بت‌پرستی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

*کوشش‌های [[ابراهیم]] در راستای [[هدایت]] [[بت‌پرستان]] ([[ارشاد]]، احتجاج‌ها، ابراز تنفر از [[بت پرستی]]، [[مقاومت]] شجاعانه او در شکستن بتها، [[تحمل]] سخنان استهزاآمیز و [[تکذیب]] گرایانه و به [[جان]] خریدن [[آتش]]) نمونه‌هایی از [[رفتار]] پسندیده‌ای است که [[ابراهیم]] را [[اسوه]] و الگوی [[موحدان]] ساخته است، از این رو [[خداوند]] خواسته وی را مبنی بر دوری خود و فرزندانش از [[پرستش]] بتها: {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِنًا وَاجْنُبْنِي وَبَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنَامَ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که ابراهیم گفت: پروردگارا! این شهر را امن گردان و مرا و فرزندانم را از پرستیدن بت‌ها دور بدار» سوره ابراهیم، آیه ۳۵.</ref> [[مستجاب]] کرد.<ref>جامع‌البیان، مج ۸، ج ۱۳، ص ۲۹۹؛ مجمع‌البیان، ج ۶، ص ۴۸۹.</ref><ref>[[علی رضایی بیرجندی|رضایی بیرجندی، علی]]، [[بت‌پرستی ۱ (مقاله)|بت‌پرستی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>.

====احتجاج‌های [[ابراهیم]]{{ع}}====

*{{متن قرآن|إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لَا يَسْمَعُ وَلَا يُبْصِرُ وَلَا يُغْنِي عَنْكَ شَيْئًا}}<ref>«هنگامی که به پدر  خویش گفت: ای پدر!  چرا چیزی را می‌پرستی که نه می‌شنود و نه می‌بیند و نه هیچ به کار تو می‌آید؟» سوره مریم، آیه ۴۲.</ref>، {{متن قرآن|قَالَ أَفَتَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنْفَعُكُمْ شَيْئًا وَلَا يَضُرُّكُمْ}}<ref>«گفت: آیا به جای خداوند چیزی را می‌پرستید که برای شما هیچ سودی و زیانی ندارد؟» سوره انبیاء، آیه ۶۶.</ref>، {{متن قرآن|قَالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْ تَدْعُونَ}}<ref>«(ابراهیم) گفت: آیا چون فرا می‌خوانید (شان صدای) شما را می‌شنوند؟» سوره شعراء، آیه ۷۲.</ref> ، {{متن قرآن|أَوْ يَنْفَعُونَكُمْ أَوْ يَضُرُّونَ}}<ref>«یا به شما سود یا زیان می‌رسانند؟» سوره شعراء، آیه ۷۳.</ref> [[پرستش]] به [[انگیزه]] جلب نفع و دفع زیان یا [[سپاس]] در برابر نعمت‌های اعطایی از سوی [[معبود]] است؛ ولی [[بت]] از بارزترین [[صفات]] [[ربوبیّت]] یعنی [[علم]] و [[قدرت]] تهی است و در نتیجه نه توان رساندن خیر به پرستش‌ کننده خویش و دفع [[شر]] از او را دارد و نه از [[عبادت]] پرستشگران خود [[آگاه]] می‌شود، به همین [[دلیل]] [[عبادت]] آن لغو<ref>المیزان، ج ۷، ص ۱۶۸ ـ ۱۶۹؛ ج ۱۴، ص ۵۸؛ ج ۱۵، ص ۲۸۲.</ref> و آنگاه که به [[انگیزه]] [[سپاس]] باشد عملی بی معنا و [[زشت]]<ref> التبیان، ج ۸، ص ۳۱.</ref> است.

*در بیانی دیگر [[ابراهیم]]{{ع}} با [[استدلال]] بر [[ناتوانی]] بتها از روزی رساندن به [[انسان]] و انحصار رزّاقیّت در [[خداوند]]، لغو بودن [[عبادت]] آنها را بیان داشته است: {{متن قرآن|إِنَّمَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْثَانًا وَتَخْلُقُونَ إِفْكًا إِنَّ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَا يَمْلِكُونَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوا عِنْدَ اللَّهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوهُ وَاشْكُرُوا لَهُ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ}}<ref>«تنها بت‌هایی را به جای خداوند می‌پرستید و دروغی فرا می‌بافید؛ بی‌گمان کسانی که به جای خداوند می‌پرستید اختیار روزی شما را ندارند ، روزی را نزد خداوند بجویید و او را بپرستید و او را سپاس گزارید که به سوی او باز گردانده می‌شوید» سوره عنکبوت، آیه ۱۷.</ref>؛ بدین شرح که [[مالکیّت]] تابع ایجاد بوده، به اعتراف خود شما ایجاد در انحصار [[خداوند]] است، پس [[خداوند]] که شما و [[رزق]] شما را پدید آورده [[زمامدار]] و مالک [[رزق]] شماست؛ نه بتها، بنابراین [[پرستش]] بتها به [[طمع]] جلب [[رضایت]] و [[رزق]]، عملی بی حاصل به شمار می‌آید<ref>المیزان، ج ۱۶، ص ۱۱۵ ـ ۱۱۶.</ref><ref>[[علی رضایی بیرجندی|رضایی بیرجندی، علی]]، [[بت‌پرستی ۱ (مقاله)|بت‌پرستی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>.