←نفی شفاعت بتها
| خط ۲۲۰: | خط ۲۲۰: | ||
=====[[نفی]] [[شفاعت]] بتها===== | =====[[نفی]] [[شفاعت]] بتها===== | ||
*برخی از [[بتپرستان]] [[عرب]] [[اعتقاد]] داشتند گرچه از بتها مستقلاً کاری ساخته نیست؛ امّا آنان چون قدرتمندان عالم وجودند [[مقام شفاعت]] در امور [[دنیایی]]<ref>التبیان، ج۵، ص۳۵۵؛ مجمعالبیان، ج۵، ص ۱۴۸؛ المیزان، ج ۷، ص ۵۷.</ref> به آنها واگذار شده است، ازاینرو نسبت به [[ضعیفان]]<ref>المیزان، ج ۱۰، ص ۳۰ ـ ۳۱.</ref> منشأ سود و زیاناند، به همین [[دلیل]] در هنگام [[طواف]] [[خانه خدا]] میگفتند: "[[لات]] و عزّی و [[منات]] پرندگان زیبای بلند مقامی هستند که از آنان [[امید]] [[شفاعت]] میرود"<ref>{{عربی|اللات و العزّى و مناة الثالثة الأخرى فإنّهنّ الغرانيق العلي و إنّ شفاعتهنّ لترجی}}؛ بلوغ الارب، ج ۲، ص ۲۰۳.</ref>. ([[افسانه غرانیق]]) این، پنداری است مردود {{متن قرآن|وَأَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْ يُحْشَرُوا إِلَى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَلَا شَفِيعٌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ}}<ref>«و با آن (قرآن) کسانی را که از گرد آورده شدن نزد پروردگارشان میهراسند در حالی که جز او، هیچ سرور و میانجی ندارند، بیم بده باشد که پرهیزگاری ورزند» سوره انعام، آیه ۵۱.</ref>، زیرا اگر مراد از [[شفاعت]] شفاعتی به [[اذن]] خداست [[بتپرستان]] باید از [[کتب آسمانی]] برای [[اثبات]] چنین مدعایی مدرک و سندی بیاورند: {{متن قرآن|قُلْ أَرَأَيْتُمْ شُرَكَاءَكُمُ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِي السَّمَاوَاتِ أَمْ آتَيْنَاهُمْ كِتَابًا فَهُمْ عَلَى بَيِّنَتٍ مِنْهُ بَلْ إِنْ يَعِدُ الظَّالِمُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا إِلَّا غُرُورًا}}<ref>«بگو آیا شریکهایتان را که به جای خداوند (به پرستش) میخوانید دیدهاید؟ به من بنمایید که از زمین چه چیزی را آفریدهاند؟ یا در (آفرینش) آسمانها آیا شرکتی داشتهاند؟ یا به آنان کتابی دادهایم که آنان از آن بر برهانی (استوار) اند؟ (خیر)، بلکه ستمکاران به یکدیگر جز فریب وعدهای نمیدهند» سوره فاطر، آیه ۴۰.</ref> [[خدای سبحان]] به [[پیامبر]] میفرماید: بگو: آیا شما [[خداوند]] را به چیزی خبر میدهید که در [[آسمانها]] و [[زمین]] سراغ ندارد: {{متن قرآن|وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلَاءِ شُفَعَاؤُنَا عِنْدَ اللَّهِ قُلْ أَتُنَبِّئُونَ اللَّهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«و به جای خداوند چیزی را میپرستند که نه زیانی به آنان میرساند و نه سودی و میگویند اینان میانجیهای ما نزد خداوندند؛ بگو: آیا خداوند را از چیزی آگاه میکنید که خود در آسمانها و زمین سراغ ندارد؟ پاکا و فرابرترا که اوست از شرکی که میورزند» سوره یونس، آیه ۱۸.</ref> کنایه از اینکه چنین شفیعانی وجود ندارند و اگر مراد شفاعتی است که بدون [[اذن خداوند]] محقق میشود باید بدانند که [[شفاعت]] به [[اذن]] خداست، زیرا [[دنیا]] و [[آخرت]] متعلق به اوست، ازاینرو چه بسیار فرشتگانی که در [[آسمانها]] هستند و [[شفاعت]] آنها سودی نمیبخشد، مگر بعد از آنکه [[خدا]] برای کسی که بخواهد و [[راضی]] باشد اجازه دهد: {{متن قرآن|فَلِلَّهِ الْآخِرَةُ وَالْأُولَى وَكَمْ مِنْ مَلَكٍ فِي السَّمَاوَاتِ لَا تُغْنِي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا إِلَّا مِنْ بَعْدِ أَنْ يَأْذَنَ اللَّهُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَرْضَى}}<ref>«(هرگز!) زیرا پایان و آغاز از آن خداوند است و بسا فرشتههایی در آسمانهاست که میانجیگریشان هیچ به کار نمیآید مگر پس از آنکه خداوند برای کسی که بخواهد و بپسندد، اجازه دهد» سوره نجم، آیه ۲۵-۲۶.</ref> | *برخی از [[بتپرستان]] [[عرب]] [[اعتقاد]] داشتند گرچه از بتها مستقلاً کاری ساخته نیست؛ امّا آنان چون قدرتمندان عالم وجودند [[مقام شفاعت]] در امور [[دنیایی]]<ref>التبیان، ج۵، ص۳۵۵؛ مجمعالبیان، ج۵، ص ۱۴۸؛ المیزان، ج ۷، ص ۵۷.</ref> به آنها واگذار شده است، ازاینرو نسبت به [[ضعیفان]]<ref>المیزان، ج ۱۰، ص ۳۰ ـ ۳۱.</ref> منشأ سود و زیاناند، به همین [[دلیل]] در هنگام [[طواف]] [[خانه خدا]] میگفتند: "[[لات]] و عزّی و [[منات]] پرندگان زیبای بلند مقامی هستند که از آنان [[امید]] [[شفاعت]] میرود"<ref>{{عربی|اللات و العزّى و مناة الثالثة الأخرى فإنّهنّ الغرانيق العلي و إنّ شفاعتهنّ لترجی}}؛ بلوغ الارب، ج ۲، ص ۲۰۳.</ref>. ([[افسانه غرانیق]]) این، پنداری است مردود {{متن قرآن|وَأَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْ يُحْشَرُوا إِلَى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَلَا شَفِيعٌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ}}<ref>«و با آن (قرآن) کسانی را که از گرد آورده شدن نزد پروردگارشان میهراسند در حالی که جز او، هیچ سرور و میانجی ندارند، بیم بده باشد که پرهیزگاری ورزند» سوره انعام، آیه ۵۱.</ref>، زیرا اگر مراد از [[شفاعت]] شفاعتی به [[اذن]] خداست [[بتپرستان]] باید از [[کتب آسمانی]] برای [[اثبات]] چنین مدعایی مدرک و سندی بیاورند: {{متن قرآن|قُلْ أَرَأَيْتُمْ شُرَكَاءَكُمُ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِي السَّمَاوَاتِ أَمْ آتَيْنَاهُمْ كِتَابًا فَهُمْ عَلَى بَيِّنَتٍ مِنْهُ بَلْ إِنْ يَعِدُ الظَّالِمُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا إِلَّا غُرُورًا}}<ref>«بگو آیا شریکهایتان را که به جای خداوند (به پرستش) میخوانید دیدهاید؟ به من بنمایید که از زمین چه چیزی را آفریدهاند؟ یا در (آفرینش) آسمانها آیا شرکتی داشتهاند؟ یا به آنان کتابی دادهایم که آنان از آن بر برهانی (استوار) اند؟ (خیر)، بلکه ستمکاران به یکدیگر جز فریب وعدهای نمیدهند» سوره فاطر، آیه ۴۰.</ref> [[خدای سبحان]] به [[پیامبر]] میفرماید: بگو: آیا شما [[خداوند]] را به چیزی خبر میدهید که در [[آسمانها]] و [[زمین]] سراغ ندارد: {{متن قرآن|وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلَاءِ شُفَعَاؤُنَا عِنْدَ اللَّهِ قُلْ أَتُنَبِّئُونَ اللَّهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«و به جای خداوند چیزی را میپرستند که نه زیانی به آنان میرساند و نه سودی و میگویند اینان میانجیهای ما نزد خداوندند؛ بگو: آیا خداوند را از چیزی آگاه میکنید که خود در آسمانها و زمین سراغ ندارد؟ پاکا و فرابرترا که اوست از شرکی که میورزند» سوره یونس، آیه ۱۸.</ref> کنایه از اینکه چنین شفیعانی وجود ندارند و اگر مراد شفاعتی است که بدون [[اذن خداوند]] محقق میشود باید بدانند که [[شفاعت]] به [[اذن]] خداست، زیرا [[دنیا]] و [[آخرت]] متعلق به اوست، ازاینرو چه بسیار فرشتگانی که در [[آسمانها]] هستند و [[شفاعت]] آنها سودی نمیبخشد، مگر بعد از آنکه [[خدا]] برای کسی که بخواهد و [[راضی]] باشد اجازه دهد: {{متن قرآن|فَلِلَّهِ الْآخِرَةُ وَالْأُولَى وَكَمْ مِنْ مَلَكٍ فِي السَّمَاوَاتِ لَا تُغْنِي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا إِلَّا مِنْ بَعْدِ أَنْ يَأْذَنَ اللَّهُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَرْضَى}}<ref>«(هرگز!) زیرا پایان و آغاز از آن خداوند است و بسا فرشتههایی در آسمانهاست که میانجیگریشان هیچ به کار نمیآید مگر پس از آنکه خداوند برای کسی که بخواهد و بپسندد، اجازه دهد» سوره نجم، آیه ۲۵-۲۶.</ref> | ||
=====فقدان [[دلیل]] بر [[بت پرستی]]===== | |||
*[[بتپرستان]] بهرغم اینکه [[دلیل]] و برهانی [[عقلی]] یا [[شرعی]] نداشتند به [[بتپرستی]] [[گرایش]] پیدا کرده بودند، ازاینرو [[پیامبر]] [[مأموریت]] یافت به آنها بگوید که اگر [[صداقت]] دارید برای این کار خود [[برهان]] بیاورید: {{متن قرآن|وَقَالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«و گفتند هرگز کسی جز یهودی و مسیحی به بهشت در نمیآید، این آرزوی آنهاست، بگو: اگر راست میگویید هر برهانی دارید بیاورید» سوره بقره، آیه ۱۱۱.</ref> و نیز اعلام کند که این معبودهای دروغین اسمهایی بیمسمّا هستند که شما از پیش خود بدون دلیلی از جانب [[خداوند]]، اختراع کردهاید: {{متن قرآن|إِنْ هِيَ إِلَّا أَسْمَاءٌ سَمَّيْتُمُوهَا أَنْتُمْ وَآبَاؤُكُمْ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِهَا مِنْ سُلْطَانٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْأَنْفُسُ وَلَقَدْ جَاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدَى}}<ref>«آنها جز نامهایی که شما و پدرانتان نامیدهاید نیستند، خداوند بر (پرستش) آنها هیچ حجّتی نفرستاده است؛ آنها جز از گمان و هوسهایی که در دل دارند پیروی نمیکنند در حالی که به راستی از سوی پروردگارشان برای آنان رهنمود آمده است» سوره نجم، آیه ۲۳.</ref>. | |||
==[[نفی]] [[انسان پرستی]]== | ==[[نفی]] [[انسان پرستی]]== | ||