انتقام در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'وسیله' به 'وسیله'
جز (جایگزینی متن - ']]{{متن قرآن' به ']]: {{متن قرآن')
جز (جایگزینی متن - 'وسیله' به 'وسیله')
خط ۱۳: خط ۱۳:
*[[انتقام]] از ریشه "ن - ق - م" و در لغت به معنای [[انکار]] کردن<ref>مفردات، ص۸۲۲؛ لسان العرب، ج۱۴، ص۲۷۲، «نقم».</ref>، [[کینه]] کشیدن، [[کیفر]] دادن<ref>مجمع البحرین، ج۲، ص۳۶۶؛ لغت‌نامه، ج۲، ص۲۹۶۷، «نقم».</ref>، [[مؤاخذه]] همراه با [[کراهت]] و [[مبالغه]] در [[کیفر]] و [[عقوبت]]<ref>زادالمسیر، ج۲، ص۴۲۷.</ref> آمده است <ref>التحقیق، ج۱۲، ص۲۲۷، «نقم».</ref>.
*[[انتقام]] از ریشه "ن - ق - م" و در لغت به معنای [[انکار]] کردن<ref>مفردات، ص۸۲۲؛ لسان العرب، ج۱۴، ص۲۷۲، «نقم».</ref>، [[کینه]] کشیدن، [[کیفر]] دادن<ref>مجمع البحرین، ج۲، ص۳۶۶؛ لغت‌نامه، ج۲، ص۲۹۶۷، «نقم».</ref>، [[مؤاخذه]] همراه با [[کراهت]] و [[مبالغه]] در [[کیفر]] و [[عقوبت]]<ref>زادالمسیر، ج۲، ص۴۲۷.</ref> آمده است <ref>التحقیق، ج۱۲، ص۲۲۷، «نقم».</ref>.
*در اصطلاح به عقوبتی خاص اطلاق می‌شود و آن اینکه فرد در برابر کسی که به او [[بدی]] کرده به همان اندازه یا بیشتر [[بدی]] کند<ref>جامع‌السعادات، ج۱،ص۳۳۴؛ المیزان، ج۱۲، ص۸۶.</ref>.
*در اصطلاح به عقوبتی خاص اطلاق می‌شود و آن اینکه فرد در برابر کسی که به او [[بدی]] کرده به همان اندازه یا بیشتر [[بدی]] کند<ref>جامع‌السعادات، ج۱،ص۳۳۴؛ المیزان، ج۱۲، ص۸۶.</ref>.
*[[انتقام]] گاه به [[انسان]] نسبت داده می‌شود و گاه به [[خداوند]]. تفاوت این دو در این است که انتقام‌های بشری بیشتر در پی زیانی است که فرد بر اثر عجز از [[ناحیه]] [[دشمن]] دیده و بدین [[وسیله]] می‌خواهد ناکامی و [[شکست]] خود را جبران کند، ازاین‌رو گاه ضمن گرفتن [[انتقام]]، از حدّ [[اعتدال]] بیرون رفته، مرتکب کار ناروا و خلاف [[حق]] می‌شود؛ اما [[انتقام]] [[الهی]] بر اثر آسیب دیدن [[خداوند]] یا برای تشفی خاطر نیست، زیرا [[خداوند]] آسیب‌پذیر نیست و تشفی خاطر در او راه ندارد، بلکه [[انتقام]] او به معنای [[کیفر]] دادن [[گناهکاران]] براساس [[حق]] و [[عدالت]] است<ref>اخلاق، ص۳۲۳؛ المیزان، ج۱۲، ص۸۷.</ref>.
*[[انتقام]] گاه به [[انسان]] نسبت داده می‌شود و گاه به [[خداوند]]. تفاوت این دو در این است که انتقام‌های بشری بیشتر در پی زیانی است که فرد بر اثر عجز از [[ناحیه]] [[دشمن]] دیده و بدین وسیله می‌خواهد ناکامی و [[شکست]] خود را جبران کند، ازاین‌رو گاه ضمن گرفتن [[انتقام]]، از حدّ [[اعتدال]] بیرون رفته، مرتکب کار ناروا و خلاف [[حق]] می‌شود؛ اما [[انتقام]] [[الهی]] بر اثر آسیب دیدن [[خداوند]] یا برای تشفی خاطر نیست، زیرا [[خداوند]] آسیب‌پذیر نیست و تشفی خاطر در او راه ندارد، بلکه [[انتقام]] او به معنای [[کیفر]] دادن [[گناهکاران]] براساس [[حق]] و [[عدالت]] است<ref>اخلاق، ص۳۲۳؛ المیزان، ج۱۲، ص۸۷.</ref>.
*[[انتقام]] بشری نیز به فردی و [[اجتماعی]] تقسیم می‌شود: [[انتقام]] فردی بیشتر برخاسته از [[احساس]] و [[غایت]] آن تشفی خاطر است؛ اما [[انتقام]] [[اجتماعی]] که در قالب [[قصاص]] و مجازات صورت می‌گیرد غالباً مبتنی بر [[عقل]] و [[غایت]] آن [[حفظ]] نظامِ [[اصلاح]] و [[تربیت]] افراد [[جامعه]] و بستن راه‌های [[ناامنی]] در اجتماع و این نوع از [[انتقام]] بیشتر در قلمرو [[وظایف]] [[حکومت]] است<ref>المیزان، ج۱۲، ص۸۶؛ نثر طوبی، ص۴۹۵.</ref><ref>[[محمد ابوطالبی|ابوطالبی، محمد]]، [[انتقام (مقاله)|انتقام]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۴.</ref>.
*[[انتقام]] بشری نیز به فردی و [[اجتماعی]] تقسیم می‌شود: [[انتقام]] فردی بیشتر برخاسته از [[احساس]] و [[غایت]] آن تشفی خاطر است؛ اما [[انتقام]] [[اجتماعی]] که در قالب [[قصاص]] و مجازات صورت می‌گیرد غالباً مبتنی بر [[عقل]] و [[غایت]] آن [[حفظ]] نظامِ [[اصلاح]] و [[تربیت]] افراد [[جامعه]] و بستن راه‌های [[ناامنی]] در اجتماع و این نوع از [[انتقام]] بیشتر در قلمرو [[وظایف]] [[حکومت]] است<ref>المیزان، ج۱۲، ص۸۶؛ نثر طوبی، ص۴۹۵.</ref><ref>[[محمد ابوطالبی|ابوطالبی، محمد]]، [[انتقام (مقاله)|انتقام]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۴.</ref>.


۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش