حصر حاکمیت در حدیث: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'ج۱، ص:' به 'ج۱، ص'
جز (جایگزینی متن - 'وسیله' به 'وسیله') |
جز (جایگزینی متن - 'ج۱، ص:' به 'ج۱، ص') |
||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
*۱۰. مسلم به سندش از [[عبدالله بن عمر]] [[روایت]] می کند:[[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: "[[خدای تبارک و تعالی]] [[آسمانها]] را در هم میپیچد و در دست [[قدرت]] خود قرار میدهد و سپس میگوید: [[پادشاه]] منم، کجایند [[جباران]] [[متکبر]]؟ سپس زمینها را در دست [[قدرت]] دیگر خود قرار داده و سپس میگوید: [[پادشاه]] منم کجایند [[جباران]]، کجایند [[متکبران]]؟"<ref>{{متن حدیث|قال: قال رسول الله{{صل}} "يطوي الله عزّوجل السماوات يوم القيامة ثم يأخذهنّ بيده اليمنی. ثم يقول: أنا الملك أين الجبارون المتكبّرون، ثم يطوي الأرضين بشماله. ثم يقول: انا الملك أين الجبارون؟ أين المتكبرّون؟}}مسلم بن الحجاج نیشابوری، الجامع الصحیح، ج۸، ص۱۲۶.</ref>. | *۱۰. مسلم به سندش از [[عبدالله بن عمر]] [[روایت]] می کند:[[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: "[[خدای تبارک و تعالی]] [[آسمانها]] را در هم میپیچد و در دست [[قدرت]] خود قرار میدهد و سپس میگوید: [[پادشاه]] منم، کجایند [[جباران]] [[متکبر]]؟ سپس زمینها را در دست [[قدرت]] دیگر خود قرار داده و سپس میگوید: [[پادشاه]] منم کجایند [[جباران]]، کجایند [[متکبران]]؟"<ref>{{متن حدیث|قال: قال رسول الله{{صل}} "يطوي الله عزّوجل السماوات يوم القيامة ثم يأخذهنّ بيده اليمنی. ثم يقول: أنا الملك أين الجبارون المتكبّرون، ثم يطوي الأرضين بشماله. ثم يقول: انا الملك أين الجبارون؟ أين المتكبرّون؟}}مسلم بن الحجاج نیشابوری، الجامع الصحیح، ج۸، ص۱۲۶.</ref>. | ||
*روشن است که مقصود از [[یمین]] و شمال [[خداوند]] در [[روایت]] اخیر کنایه از تجلّی فعل مقتدرانه [[خداوند]] است و اینکه خطاب [[الهی]] {{متن حدیث|أنا الملك}} در هر دو [[روایت]] به معنای [[حصر]] [[سلطنت]] و [[ملک]] [[حق]] در [[ذات اقدس خداوند]] است و نسبت [[مُلک]] به [[ملوک]] [[ارض]]، حکایت ادّعای [[مُلک]] [[باطل]] به وسیله آنان است و اینکه مقصود از خطاب {{متن حدیث|انا الملك، اين ملوك الارض؟ اين الجبّارون؟ اين المتكبرون؟}} اعلام انحصار [[مُلک]] و [[سلطنت]] [[مشروع]] و [[حق]]، در ذات باریتعالی است و اینکه [[سلطنت]] و [[ملک]] [[سلاطین]] و [[ملوک]] [[جبّار]] و متکبّری که به ناحق و بدون [[اذن خداوند]] ادّعای [[سلطنت]] و [[مُلک]] بر [[زمین]] کرده اند، [[سلطنت]] و مُلکی زائل و ناحق و [[باطل]] است. | *روشن است که مقصود از [[یمین]] و شمال [[خداوند]] در [[روایت]] اخیر کنایه از تجلّی فعل مقتدرانه [[خداوند]] است و اینکه خطاب [[الهی]] {{متن حدیث|أنا الملك}} در هر دو [[روایت]] به معنای [[حصر]] [[سلطنت]] و [[ملک]] [[حق]] در [[ذات اقدس خداوند]] است و نسبت [[مُلک]] به [[ملوک]] [[ارض]]، حکایت ادّعای [[مُلک]] [[باطل]] به وسیله آنان است و اینکه مقصود از خطاب {{متن حدیث|انا الملك، اين ملوك الارض؟ اين الجبّارون؟ اين المتكبرون؟}} اعلام انحصار [[مُلک]] و [[سلطنت]] [[مشروع]] و [[حق]]، در ذات باریتعالی است و اینکه [[سلطنت]] و [[ملک]] [[سلاطین]] و [[ملوک]] [[جبّار]] و متکبّری که به ناحق و بدون [[اذن خداوند]] ادّعای [[سلطنت]] و [[مُلک]] بر [[زمین]] کرده اند، [[سلطنت]] و مُلکی زائل و ناحق و [[باطل]] است. | ||
*۱۱. [[بخاری]] نیز در کتاب خود از [[رسول خدا]]{{صل}} [[روایت]] می کند:هیچ [[پادشاهی]] و سلطنتی جز از آنِ [[خدا]] وجود ندارد<ref>{{متن حدیث|لا ملك الّا لله}}؛ صحیح البخاری، ج۷، کتاب الأدب، ص۱۱۵.</ref>. که صریح در [[حصر]] [[مُلک]] در ذات [[اقدس]] حقتعالی است<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، | *۱۱. [[بخاری]] نیز در کتاب خود از [[رسول خدا]]{{صل}} [[روایت]] می کند:هیچ [[پادشاهی]] و سلطنتی جز از آنِ [[خدا]] وجود ندارد<ref>{{متن حدیث|لا ملك الّا لله}}؛ صحیح البخاری، ج۷، کتاب الأدب، ص۱۱۵.</ref>. که صریح در [[حصر]] [[مُلک]] در ذات [[اقدس]] حقتعالی است<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، ص۲۱۰-۲۱۷.</ref>. | ||
==[[روایات]] واژه "[[اطاعت]]" و مشتقات آن== | ==[[روایات]] واژه "[[اطاعت]]" و مشتقات آن== | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۷: | ||
*عبارت {{متن حدیث|وَ قَدْ يَكُونُ مَحْضاً}} در ذیل [[روایت]]، اشاره به این مطلب است که [[شرک]] در [[طاعت]] ممکن است به [[کفر]] محض و صریح و [[نفی]] [[طاعت خدا]] به طور مطلق بیانجامد؛ چنانکه در [[سرنوشت]] بسیاری از [[منافقین]] [[مشاهده]] شده و آیاتی که به [[کفر]] بعد الایمان اشاره می کنند، به همین [[کفر]] محض که نتیجه [[نفاق]] است، اشاره دارند. | *عبارت {{متن حدیث|وَ قَدْ يَكُونُ مَحْضاً}} در ذیل [[روایت]]، اشاره به این مطلب است که [[شرک]] در [[طاعت]] ممکن است به [[کفر]] محض و صریح و [[نفی]] [[طاعت خدا]] به طور مطلق بیانجامد؛ چنانکه در [[سرنوشت]] بسیاری از [[منافقین]] [[مشاهده]] شده و آیاتی که به [[کفر]] بعد الایمان اشاره می کنند، به همین [[کفر]] محض که نتیجه [[نفاق]] است، اشاره دارند. | ||
*۸. [[کلینی]] به [[سند صحیح]] قطعیّ الصحة [[روایت]] می کند:از [[امام صادق]]{{ع}} درباره [[آیه کریمه]] {{متن قرآن|كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ}}<ref>«همه چیز تباه میشود جز وجه خداوند» سوره قصص، آیه ۸۸.</ref> فرمود: آنکس که عمل کند به آنچه به آن [[مأمور]] گشته از [[اطاعت]] [[محمد]]{{صل}} همان وجه خداست که هرگز تباه نخواهد شد، و اینچنین [[خداوند]] فرمود: {{متن قرآن|مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ}}<ref>«آنکس که رسول خدا را اطاعت کند خداوند را اطاعت کرده است» سوره نساء، آیه ۸۰.</ref><ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: {{متن قرآن|كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ}} قَالَ: مَنْ أَتَى اللَّهَ بِمَا أُمِرَ بِهِ مِنْ طَاعَةِ مُحَمَّدٍ{{صل}} فَهُوَ الْوَجْهُ الَّذِي لَا يَهْلِكُ وَ كَذَلِكَ قَالَ: {{متن قرآن|مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ}}}}اصول کافی، ج۱، ص۱۴۳.</ref>. | *۸. [[کلینی]] به [[سند صحیح]] قطعیّ الصحة [[روایت]] می کند:از [[امام صادق]]{{ع}} درباره [[آیه کریمه]] {{متن قرآن|كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ}}<ref>«همه چیز تباه میشود جز وجه خداوند» سوره قصص، آیه ۸۸.</ref> فرمود: آنکس که عمل کند به آنچه به آن [[مأمور]] گشته از [[اطاعت]] [[محمد]]{{صل}} همان وجه خداست که هرگز تباه نخواهد شد، و اینچنین [[خداوند]] فرمود: {{متن قرآن|مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ}}<ref>«آنکس که رسول خدا را اطاعت کند خداوند را اطاعت کرده است» سوره نساء، آیه ۸۰.</ref><ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: {{متن قرآن|كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ}} قَالَ: مَنْ أَتَى اللَّهَ بِمَا أُمِرَ بِهِ مِنْ طَاعَةِ مُحَمَّدٍ{{صل}} فَهُوَ الْوَجْهُ الَّذِي لَا يَهْلِكُ وَ كَذَلِكَ قَالَ: {{متن قرآن|مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ}}}}اصول کافی، ج۱، ص۱۴۳.</ref>. | ||
*[[تفسیر]] وجه باقی [[خداوند]] به [[اطاعت از رسول]]{{صل}} و اینکه هر وجه دیگری غیر از این وجه هالک است، به معنای [[حصر]] جواز [[اطاعت]] در [[اطاعت خدا]] و [[رسول]] است؛ زیرا تنها وجه باقی همین است و [[اطاعت]] غیر [[خدا]] [[پیوستن]] به وجه هالک است که عاقبتی جز [[هلاکت]] و نابودی ندارد<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، | *[[تفسیر]] وجه باقی [[خداوند]] به [[اطاعت از رسول]]{{صل}} و اینکه هر وجه دیگری غیر از این وجه هالک است، به معنای [[حصر]] جواز [[اطاعت]] در [[اطاعت خدا]] و [[رسول]] است؛ زیرا تنها وجه باقی همین است و [[اطاعت]] غیر [[خدا]] [[پیوستن]] به وجه هالک است که عاقبتی جز [[هلاکت]] و نابودی ندارد<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، ص۲۱۰-۲۱۷.</ref>. | ||
==[[روایات]] واژه "[[أمر]]" و مشتقات آن== | ==[[روایات]] واژه "[[أمر]]" و مشتقات آن== | ||
| خط ۷۰: | خط ۷۰: | ||
*و در [[روایات]] متعددی از [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} به اسناد صحیح [[روایت]] شده است که فرمود: "[[ایمان]] چهار رکن دارد: [[رضا]] به قضای [[خداوند]]، و [[توکل]] و [[اعتماد]] بر [[خداوند]]، و سپردن امر به [[خداوند]]، و [[تسلیم]] [[امر خداوند]] بودن"<ref>{{متن حدیث|الْإِيمَانُ أَرْبَعَةُ أَرْكَانٍ: الرِّضَا بِقَضَاءِ اللَّهِ وَ التَّوَكُّلُ عَلَى اللَّهِ وَ تَفْوِيضُ الْأَمْرِ إِلَى اللَّهِ وَ التَّسْلِيمُ لِأَمْرِ اللَّهِ}}اصول کافی، ج۲، ص۴۷ و ۵۶.</ref>. | *و در [[روایات]] متعددی از [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} به اسناد صحیح [[روایت]] شده است که فرمود: "[[ایمان]] چهار رکن دارد: [[رضا]] به قضای [[خداوند]]، و [[توکل]] و [[اعتماد]] بر [[خداوند]]، و سپردن امر به [[خداوند]]، و [[تسلیم]] [[امر خداوند]] بودن"<ref>{{متن حدیث|الْإِيمَانُ أَرْبَعَةُ أَرْكَانٍ: الرِّضَا بِقَضَاءِ اللَّهِ وَ التَّوَكُّلُ عَلَى اللَّهِ وَ تَفْوِيضُ الْأَمْرِ إِلَى اللَّهِ وَ التَّسْلِيمُ لِأَمْرِ اللَّهِ}}اصول کافی، ج۲، ص۴۷ و ۵۶.</ref>. | ||
*۳. [[شیخ صدوق]] به [[سند]] معتبر از [[امام باقر]]{{ع}} [[روایت]] می کند: "[[پاداش]] هیچ چیزی به پای [[پاداش]] بر [[شهادت]] به {{متن حدیث|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ}} نیست؛ زیرا برای [[خداوند]] نظیر و همتایی وجود ندارد، و کسی در [[فرمان]] [[شریک]] [[خداوند]] نیست"<ref>{{متن حدیث|مَا مِنْ شَيْءٍ أَعْظَمَ ثَوَاباً مِنْ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَا يَعْدِلُهُ شَيْءٌ وَ لَا يَشْرَكُهُ فِي الْأَمْرِ أَحَدٌ}}صدوق، التوحید، ص۱۹.</ref>. | *۳. [[شیخ صدوق]] به [[سند]] معتبر از [[امام باقر]]{{ع}} [[روایت]] می کند: "[[پاداش]] هیچ چیزی به پای [[پاداش]] بر [[شهادت]] به {{متن حدیث|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ}} نیست؛ زیرا برای [[خداوند]] نظیر و همتایی وجود ندارد، و کسی در [[فرمان]] [[شریک]] [[خداوند]] نیست"<ref>{{متن حدیث|مَا مِنْ شَيْءٍ أَعْظَمَ ثَوَاباً مِنْ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَا يَعْدِلُهُ شَيْءٌ وَ لَا يَشْرَكُهُ فِي الْأَمْرِ أَحَدٌ}}صدوق، التوحید، ص۱۹.</ref>. | ||
*در این [[روایت]] [[شهادت به توحید]] [[خداوند]] به [[توحید ذاتی]] و صفاتی از یکسو و به [[توحید افعالی]] از سوی دیگر [[تفسیر]] شده است. [[توحید ذاتی]] و صفاتی را جمله {{متن حدیث|لَا يَعْدِلُهُ شَيْءٌ}} میرساند و بر [[توحید افعالی]]، جمله {{متن حدیث|لَا يَشْرَكُهُ فِي الْأَمْرِ أَحَدٌ}} دلالت دارد<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، | *در این [[روایت]] [[شهادت به توحید]] [[خداوند]] به [[توحید ذاتی]] و صفاتی از یکسو و به [[توحید افعالی]] از سوی دیگر [[تفسیر]] شده است. [[توحید ذاتی]] و صفاتی را جمله {{متن حدیث|لَا يَعْدِلُهُ شَيْءٌ}} میرساند و بر [[توحید افعالی]]، جمله {{متن حدیث|لَا يَشْرَكُهُ فِي الْأَمْرِ أَحَدٌ}} دلالت دارد<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، ص۲۱۰-۲۱۷.</ref>. | ||
==منابع== | ==منابع== | ||