جهاد در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخهها
←مقدمه
(صفحهای تازه حاوی «{{خرد}} {{امامت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; fo...» ایجاد کرد) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
[[امام]] هنگام [[مدیریت جامعه]] [[اسلامی]]، گاه ناچار است با [[شورشیان]] یا [[دشمنان]] [[مبارزه]] کند. ازاینرو [[جهاد]] از [[وظایف امام]] به شمار میرود. [[شیخ مفید]] افزون بر آنکه درباره برخی [[جنگهای امام علی]]{{ع}} مانند [[جنگ جمل]] به تفصیل سخن گفته و کتابی مستقل نگاشته، گاهی به این [[وظیفه]] برای متصدی [[منصب امامت]] نیز تصریح کرده است.<ref>محمد بن محمد بن نعمان (شیخ مفید)، الجمل، ص۲۱۲. نیز ر.ک: همو، الفصول العشرة، ص۱۰۵-۱۰۶.</ref> | *[[امام]] هنگام [[مدیریت جامعه]] [[اسلامی]]، گاه ناچار است با [[شورشیان]] یا [[دشمنان]] [[مبارزه]] کند. ازاینرو [[جهاد]] از [[وظایف امام]] به شمار میرود. [[شیخ مفید]] افزون بر آنکه درباره برخی [[جنگهای امام علی]]{{ع}} مانند [[جنگ جمل]] به تفصیل سخن گفته و کتابی مستقل نگاشته، گاهی به این [[وظیفه]] برای متصدی [[منصب امامت]] نیز تصریح کرده است.<ref>محمد بن محمد بن نعمان (شیخ مفید)، الجمل، ص۲۱۲. نیز ر.ک: همو، الفصول العشرة، ص۱۰۵-۱۰۶.</ref> | ||
[[سید مرتضی]] آنجا که از [[لزوم]] [[اشجع]] بودن [[امام]] سخن به میان میآورد، [[دلیل]] آن را چنین [[تبیین]] میکند که [[جهاد]] یکی از [[واجبات]] [[حاکم]] است و باید [[حاکم]] خود دراینباره از دیگران شجاعتر باشد.<ref>سید مرتضی علم الهدی، الذخیرة فی علم الکلام، تحقیق سید احمد حسینی، ص۴۱۳.</ref> [[ابوالصلاح حلبی]] نیز با [[ادله نقلی]] [[ثابت]] میکند که [[امام]]{{ع}}، پیشوای [[مردم]] در امر [[جهاد]] است، پس باید [[شجاعترین]] [[مردم]] باشد.<ref>ابوالصلاح حلبی، الکافی فی الفقه، تحقیق رضا استادی، ص۹۰.</ref> | *[[سید مرتضی]] آنجا که از [[لزوم]] [[اشجع]] بودن [[امام]] سخن به میان میآورد، [[دلیل]] آن را چنین [[تبیین]] میکند که [[جهاد]] یکی از [[واجبات]] [[حاکم]] است و باید [[حاکم]] خود دراینباره از دیگران شجاعتر باشد.<ref>سید مرتضی علم الهدی، الذخیرة فی علم الکلام، تحقیق سید احمد حسینی، ص۴۱۳.</ref> [[ابوالصلاح حلبی]] نیز با [[ادله نقلی]] [[ثابت]] میکند که [[امام]]{{ع}}، پیشوای [[مردم]] در امر [[جهاد]] است، پس باید [[شجاعترین]] [[مردم]] باشد.<ref>ابوالصلاح حلبی، الکافی فی الفقه، تحقیق رضا استادی، ص۹۰.</ref> | ||
[[ابوالصلاح حلبی]] با تقسیمبندی انواع [[کافران]]، به بیان انواع [[جهاد]] میپردازد، <ref>همان، ص۲۴۵-۲۵۹.</ref> اما به نقش [[امام]] در انواع [[جهاد]] اشاره نمیکند. | [[ابوالصلاح حلبی]] با تقسیمبندی انواع [[کافران]]، به بیان انواع [[جهاد]] میپردازد، <ref>همان، ص۲۴۵-۲۵۹.</ref> اما به نقش [[امام]] در انواع [[جهاد]] اشاره نمیکند. | ||
*مرحوم [[شیخ طوسی]] در آثار [[فقهی]] خود به تفصیل به بحث [[جهاد]] و نقش و [[جایگاه امام]] در آن پرداخته است. وی بیان میکند که [[جهاد]] آنگاه [[واجب]] است که [[دعوت]] به آن از سوی [[امام]] [[عادل]] یا [[نائب]] [[منصوب]] از طرف او صورت گیرد. در غیر این صورت، [[جهاد]] در رکاب [[امام جائر]]، جایز نیست، مگر آنکه [[ترس]] از چیره شدن غیرمسلمانان بر [[سرزمین]] [[اسلام]] باشد که در این صورت، [[مجاهد]] باید به قصد [[دفاع]] از [[کیان اسلام]] – نه [[همراهی با امام]] جائر– به [[جهاد]] بپردازد.<ref>محمد بن حسن طوسی، النهایة، ص۲۹۰.</ref> | |||
مرحوم [[شیخ طوسی]] در آثار [[فقهی]] خود به تفصیل به بحث [[جهاد]] و نقش و [[جایگاه امام]] در آن پرداخته است. وی بیان میکند که [[جهاد]] آنگاه [[واجب]] است که [[دعوت]] به آن از سوی [[امام]] [[عادل]] یا [[نائب]] [[منصوب]] از طرف او صورت گیرد. در غیر این صورت، [[جهاد]] در رکاب [[امام جائر]]، جایز نیست، مگر آنکه [[ترس]] از چیره شدن غیرمسلمانان بر [[سرزمین]] [[اسلام]] باشد که در این صورت، [[مجاهد]] باید به قصد [[دفاع]] از [[کیان اسلام]] – نه [[همراهی با امام]] جائر– به [[جهاد]] بپردازد.<ref>محمد بن حسن طوسی، النهایة، ص۲۹۰.</ref> | *[[ابن میثم بحرانی]] به طور گذرا بر این [[وظیفه امام]] تأکید کرده است.<ref>میثم بن علی بن میثم بحرانی، النجاة فی القیامة، ص۵۸ و ۱۴۶-۱۴۷.</ref> [[علامه حلّی]] نیز بارها این [[وظیفه امام]] را یادآور شده است، <ref>حسن بن یوسف حلی، الالفین، ج۲، ص۲۴-۲۵.</ref> و تأکید میکند که [[وجوب]] [[جهاد]] مشروط به [[وجود امام]] یا [[نایب]] اوست.<ref>همو، قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۷۸.</ref> | ||
[[ابن میثم بحرانی]] به طور گذرا بر این [[وظیفه امام]] تأکید کرده است.<ref>میثم بن علی بن میثم بحرانی، النجاة فی القیامة، ص۵۸ و ۱۴۶-۱۴۷.</ref> [[علامه حلّی]] نیز بارها این [[وظیفه امام]] را یادآور شده است، <ref>حسن بن یوسف حلی، الالفین، ج۲، ص۲۴-۲۵.</ref> و تأکید میکند که [[وجوب]] [[جهاد]] مشروط به [[وجود امام]] یا [[نایب]] اوست.<ref>همو، قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۷۸.</ref> | *[[فاضل مقداد]] آخرین [[متکلم]] این دوران، [[وجوب]] [[جهاد دفاعی]] را غیرمشروط به [[حضور امام]] دانسته، <ref>فاضل مقداد سیوری حلی، کنز العرفان، تحقیق سید محمد قاضی، ج۱، ص۳۴۴.</ref> اما [[معتقد]] است که [[وجوب]] [[جهاد]] با [[کفار]] برای [[مسلمان]] کردن آنها، مشروط به [[حضور امام]]{{ع}} است.<ref>همو، الاعتماد فی شرح واجب الاعتقاد، تحقیق ضیاءالدین بصری، ص۱۵۷-۱۵۸؛ همو، التنقیح الرائع، ج۱، ص۵۶۸-۵۶۹.</ref><ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]] ص: ۳۸۷.</ref> | ||
[[فاضل مقداد]] آخرین [[متکلم]] این دوران، [[وجوب]] [[جهاد دفاعی]] را غیرمشروط به [[حضور امام]] دانسته، <ref>فاضل مقداد سیوری حلی، کنز العرفان، تحقیق سید محمد قاضی، ج۱، ص۳۴۴.</ref> اما [[معتقد]] است که [[وجوب]] [[جهاد]] با [[کفار]] برای [[مسلمان]] کردن آنها، مشروط به [[حضور امام]]{{ع}} است.<ref>همو، الاعتماد فی شرح واجب الاعتقاد، تحقیق ضیاءالدین بصری، ص۱۵۷-۱۵۸؛ همو، التنقیح الرائع، ج۱، ص۵۶۸-۵۶۹.</ref><ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]] ص: ۳۸۷.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||