پرش به محتوا

جهاد در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

(صفحه‌ای تازه حاوی «{{خرد}} {{امامت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; fo...» ایجاد کرد)
 
خط ۱۰: خط ۱۰:


==مقدمه==
==مقدمه==
[[امام]] هنگام [[مدیریت جامعه]] [[اسلامی]]،  گاه ناچار است با [[شورشیان]] یا [[دشمنان]] [[مبارزه]] کند. ازاین‌رو [[جهاد]] از [[وظایف امام]] به شمار می‌رود. [[شیخ مفید]] افزون بر آنکه درباره برخی [[جنگ‌های امام علی]]{{ع}} مانند [[جنگ جمل]] به تفصیل سخن گفته و کتابی مستقل نگاشته،  گاهی به این [[وظیفه]] برای متصدی [[منصب امامت]] نیز تصریح کرده است.<ref>محمد بن محمد بن نعمان (شیخ مفید)،  الجمل،  ص۲۱۲. نیز ر.ک: همو،  الفصول العشرة، ص۱۰۵-۱۰۶.</ref>
*[[امام]] هنگام [[مدیریت جامعه]] [[اسلامی]]،  گاه ناچار است با [[شورشیان]] یا [[دشمنان]] [[مبارزه]] کند. ازاین‌رو [[جهاد]] از [[وظایف امام]] به شمار می‌رود. [[شیخ مفید]] افزون بر آنکه درباره برخی [[جنگ‌های امام علی]]{{ع}} مانند [[جنگ جمل]] به تفصیل سخن گفته و کتابی مستقل نگاشته،  گاهی به این [[وظیفه]] برای متصدی [[منصب امامت]] نیز تصریح کرده است.<ref>محمد بن محمد بن نعمان (شیخ مفید)،  الجمل،  ص۲۱۲. نیز ر.ک: همو،  الفصول العشرة، ص۱۰۵-۱۰۶.</ref>
[[سید مرتضی]] آنجا که از [[لزوم]] [[اشجع]] بودن [[امام]] سخن به میان می‌آورد،  [[دلیل]] آن را چنین [[تبیین]] می‌کند که [[جهاد]] یکی از [[واجبات]] [[حاکم]] است و باید [[حاکم]] خود دراین‌باره از دیگران شجاع‌تر باشد.<ref>سید مرتضی علم الهدی،  الذخیرة فی علم الکلام،  تحقیق سید احمد حسینی،  ص۴۱۳.</ref> [[ابوالصلاح حلبی]] نیز با [[ادله نقلی]] [[ثابت]] می‌کند که [[امام]]{{ع}}،  پیشوای [[مردم]] در امر [[جهاد]] است،  پس باید [[شجاع‌ترین]] [[مردم]] باشد.<ref>ابوالصلاح حلبی،  الکافی فی الفقه،  تحقیق رضا استادی،  ص۹۰.</ref>
*[[سید مرتضی]] آنجا که از [[لزوم]] [[اشجع]] بودن [[امام]] سخن به میان می‌آورد،  [[دلیل]] آن را چنین [[تبیین]] می‌کند که [[جهاد]] یکی از [[واجبات]] [[حاکم]] است و باید [[حاکم]] خود دراین‌باره از دیگران شجاع‌تر باشد.<ref>سید مرتضی علم الهدی،  الذخیرة فی علم الکلام،  تحقیق سید احمد حسینی،  ص۴۱۳.</ref> [[ابوالصلاح حلبی]] نیز با [[ادله نقلی]] [[ثابت]] می‌کند که [[امام]]{{ع}}،  پیشوای [[مردم]] در امر [[جهاد]] است،  پس باید [[شجاع‌ترین]] [[مردم]] باشد.<ref>ابوالصلاح حلبی،  الکافی فی الفقه،  تحقیق رضا استادی،  ص۹۰.</ref>
[[ابوالصلاح حلبی]] با تقسیم‌بندی انواع [[کافران]]،  به بیان انواع [[جهاد]] می‌پردازد، <ref>همان،  ص۲۴۵-۲۵۹.</ref> اما به نقش [[امام]] در انواع [[جهاد]] اشاره نمی‌کند.
[[ابوالصلاح حلبی]] با تقسیم‌بندی انواع [[کافران]]،  به بیان انواع [[جهاد]] می‌پردازد، <ref>همان،  ص۲۴۵-۲۵۹.</ref> اما به نقش [[امام]] در انواع [[جهاد]] اشاره نمی‌کند.
 
*مرحوم [[شیخ طوسی]] در آثار [[فقهی]] خود به تفصیل به بحث [[جهاد]] و نقش و [[جایگاه امام]] در آن پرداخته است. وی بیان می‌کند که [[جهاد]] آن‌گاه [[واجب]] است که [[دعوت]] به آن از سوی [[امام]] [[عادل]] یا [[نائب]] [[منصوب]] از طرف او صورت گیرد. در غیر این صورت، [[جهاد]] در رکاب [[امام جائر]]،  جایز نیست،  مگر آنکه [[ترس]] از چیره شدن غیرمسلمانان بر [[سرزمین]] [[اسلام]] باشد که در این صورت،  [[مجاهد]] باید به قصد [[دفاع]] از [[کیان اسلام]] – نه [[همراهی با امام]] جائر– به [[جهاد]] بپردازد.<ref>محمد بن حسن طوسی،  النهایة،  ص۲۹۰.</ref>
مرحوم [[شیخ طوسی]] در آثار [[فقهی]] خود به تفصیل به بحث [[جهاد]] و نقش و [[جایگاه امام]] در آن پرداخته است. وی بیان می‌کند که [[جهاد]] آن‌گاه [[واجب]] است که [[دعوت]] به آن از سوی [[امام]] [[عادل]] یا [[نائب]] [[منصوب]] از طرف او صورت گیرد. در غیر این صورت، [[جهاد]] در رکاب [[امام جائر]]،  جایز نیست،  مگر آنکه [[ترس]] از چیره شدن غیرمسلمانان بر [[سرزمین]] [[اسلام]] باشد که در این صورت،  [[مجاهد]] باید به قصد [[دفاع]] از [[کیان اسلام]] – نه [[همراهی با امام]] جائر– به [[جهاد]] بپردازد.<ref>محمد بن حسن طوسی،  النهایة،  ص۲۹۰.</ref>
*[[ابن میثم بحرانی]] به طور گذرا بر این [[وظیفه امام]] تأکید کرده است.<ref>میثم بن علی بن میثم بحرانی،  النجاة فی القیامة،  ص۵۸ و ۱۴۶-۱۴۷.</ref> [[علامه حلّی]] نیز بارها این [[وظیفه امام]] را یادآور شده است، <ref>حسن بن یوسف حلی،  الالفین،  ج۲،  ص۲۴-۲۵.</ref> و تأکید می‌کند که [[وجوب]] [[جهاد]] مشروط به [[وجود امام]] یا [[نایب]] اوست.<ref>همو،  قواعد الاحکام،  ج۱،  ص۴۷۸.</ref>
[[ابن میثم بحرانی]] به طور گذرا بر این [[وظیفه امام]] تأکید کرده است.<ref>میثم بن علی بن میثم بحرانی،  النجاة فی القیامة،  ص۵۸ و ۱۴۶-۱۴۷.</ref> [[علامه حلّی]] نیز بارها این [[وظیفه امام]] را یادآور شده است، <ref>حسن بن یوسف حلی،  الالفین،  ج۲،  ص۲۴-۲۵.</ref> و تأکید می‌کند که [[وجوب]] [[جهاد]] مشروط به [[وجود امام]] یا [[نایب]] اوست.<ref>همو،  قواعد الاحکام،  ج۱،  ص۴۷۸.</ref>
*[[فاضل مقداد]] آخرین [[متکلم]] این دوران،  [[وجوب]] [[جهاد دفاعی]] را غیرمشروط به [[حضور امام]] دانسته، <ref>فاضل مقداد سیوری حلی،  کنز العرفان،  تحقیق سید محمد قاضی،  ج۱،  ص۳۴۴.</ref> اما [[معتقد]] است که [[وجوب]] [[جهاد]] با [[کفار]] برای [[مسلمان]] کردن آنها،  مشروط به [[حضور امام]]{{ع}} است.<ref>همو،  الاعتماد فی شرح واجب الاعتقاد،  تحقیق ضیاءالدین بصری،  ص۱۵۷-۱۵۸؛ همو،  التنقیح الرائع،  ج۱،  ص۵۶۸-۵۶۹.</ref><ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]] ص: ۳۸۷.</ref>
[[فاضل مقداد]] آخرین [[متکلم]] این دوران،  [[وجوب]] [[جهاد دفاعی]] را غیرمشروط به [[حضور امام]] دانسته، <ref>فاضل مقداد سیوری حلی،  کنز العرفان،  تحقیق سید محمد قاضی،  ج۱،  ص۳۴۴.</ref> اما [[معتقد]] است که [[وجوب]] [[جهاد]] با [[کفار]] برای [[مسلمان]] کردن آنها،  مشروط به [[حضور امام]]{{ع}} است.<ref>همو،  الاعتماد فی شرح واجب الاعتقاد،  تحقیق ضیاءالدین بصری،  ص۱۵۷-۱۵۸؛ همو،  التنقیح الرائع،  ج۱،  ص۵۶۸-۵۶۹.</ref><ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]] ص: ۳۸۷.</ref>
 


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۱۱۵٬۳۵۵

ویرایش