بدعت در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدعت در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۶:۰۲

۴ بایت حذف‌شده ، ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۰

جز

جایگزینی متن - 'ثابت' به 'ثابت'

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش

@@ خط ۵۱: / خط ۵۱: @@
 ==[[احکام فقهی]] [[بدعت]]==
-#'''[[حرمت]] [[بدعت]]:''' از آیاتی که در آنها [[بدعت]] در [[دین]] [[تجاوز]] از [[حدود الهی]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تُحَرِّمُواْ طَيِّبَاتِ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكُمْ وَلاَ تَعْتَدُواْ إِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ}}<ref> ای مؤمنان! چیزهای پاکیزه‌ای را که خداوند برای شما حلال کرده است حرام مشمارید و تجاوز نکنید که خداوند تجاوزکاران را دوست نمی‌دارد؛ سوره مائده، آیه:۸۷.</ref>، [[ظلم]] {{متن قرآن|فَمَنِ افْتَرَىَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ مِن بَعْدِ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}}<ref> پس کسانی که بعد از آن بر خداوند دروغ بندند ستمکارند؛ سوره آل عمران، آیه: ۹۴.</ref>، افترای بر [[خداوند]] {{متن قرآن|وَمِنَ الإِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الأُنثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الأُنثَيَيْنِ أَمْ كُنتُمْ شُهَدَاء إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهَذَا فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ }}<ref> و از شتر دو (تا) و از گاو دو (تا)؛ بگو آیا آن دو نر را حرام کرده است یا آن دو ماده را یا آنچه را که زهدان‌های آن دو ماده دربردارد؟ آیا هنگامی که خداوند این (امر) را به شما سفارش می‌کرد حضور داشتید؟ پس ستمگرتر از کسی که بر خداوند دروغ می‌بندد تا با نادانی مردم را گمراه گرداند کیست؟ بی‌گمان خداوند گروه ستمگران را راهنمایی نخواهد کرد؛ سوره انعام، آیه: ۱۴۴.</ref> و [[گناه]] {{متن قرآن|وَالَّذِينَ كَسَبُواْ السَّيِّئَاتِ جَزَاء سَيِّئَةٍ بِمِثْلِهَا وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ مَّا لَهُم مِّنَ اللَّهِ مِنْ عَاصِمٍ كَأَنَّمَا أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ اللَّيْلِ مُظْلِمًا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}<ref> و کیفر هر بدی (برای) آنان که بدی کنند، همانند آنست و (غبار) خواری (چهره) آنها را می‌پوشاند؛ در برابر خداوند هیچ پناهی ندارند گویی چهره‌های آنان را با پاره‌هایی از شب تاریک پوشانده‌اند، آنان دوزخیند، آنها در آن جاودانند؛ سوره یونس، آیه: ۲۷.</ref><ref>تفسیر قمی، ج‌۱، ص‌۳۴۰؛ الصافی، ج‌۲، ص‌۴۰۰؛ وسائل‌الشیعه، ج‌۲۷، ص‌۱۷۲.</ref>؛ {{متن قرآن|لِيَحْمِلُواْ أَوْزَارَهُمْ كَامِلَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمِنْ أَوْزَارِ الَّذِينَ يُضِلُّونَهُم بِغَيْرِ عِلْمٍ أَلاَ سَاء مَا يَزِرُونَ}}<ref> تا در روز رستخیز بارهای (گناه) خود را یکسر و بخشی از بارهای آن کسان را که نادانسته گمراهشان می‌کنند، بردارند؛ آگاه باشید! بد باری برمی‌دارند؛ سوره نحل، آیه: ۲۵.</ref><ref>تفسیر قمی، ج‌۱، ص‌۴۱۵؛ بحارالانوار، ج‌۳۲، ص‌۴۲؛ نورالثقلین، ج‌۳، ص‌۴۹.</ref> خوانده شده و بدعت‌گذاران به [[عذاب الهی]] [[تهدید]] شده‌اند {{متن قرآن|فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِندِ اللَّهِ لِيَشْتَرُواْ بِهِ ثَمَنًا قَلِيلاً فَوَيْلٌ لَّهُم مِّمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا يَكْسِبُونَ}}<ref> بنابراین، وای بر کسانی که (یک) نوشته را با دست‌های خود می‌نویسند آنگاه می‌گویند که این از سوی خداوند است تا با آن بهایی کم به دست آورند؛ و وای بر آنان از آنچه دست‌هایشان نگاشت و وای بر آنان از آنچه به دست می‌آورند؛ سوره بقره، آیه:۷۹.</ref>، {{متن قرآن|وَقَالُواْ هَذِهِ أَنْعَامٌ وَحَرْثٌ حِجْرٌ لاَّ يَطْعَمُهَا إِلاَّ مَن نَّشَاء بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَامٌ لاَّ يَذْكُرُونَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا افْتِرَاء عَلَيْهِ سَيَجْزِيهِم بِمَا كَانُواْ يَفْتَرُونَ}}<ref> و به پندار خویش گفتند که: این چارپایان و این کشتزار حرام است جز آن کس که ما بخواهیم آن را نباید بخورد و چارپایانی است که (سوار شدن بر) پشت آنها حرام است و چارپایانی است که نام خداوند را (در ذبح) بر آنها نمی‌برند؛- (همه) برای دروغ بافتن بر اوست - به زودی (خداوند) برای دروغی که می‌بافتند کیفرشان می‌دهد؛ سوره انعام، آیه: ۱۳۸.</ref>، {{متن قرآن|وَقَالُواْ مَا فِي بُطُونِ هَذِهِ الأَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُورِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلَى أَزْوَاجِنَا وَإِن يَكُن مَّيْتَةً فَهُمْ فِيهِ شُرَكَاء سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ إِنَّهُ حَكِيمٌ عَلِيمٌ }}<ref> و گفتند: آنچه در شکم این چارپایان است ویژه مردان ماست و بر زنان ما حرام است و اگر مرده (به دنیا آمده) باشد همه در آن شریکند؛ به زودی (خداوند) کیفر (این) وصف آنان را می‌دهد که او فرزانه‌ای داناست؛ سوره انعام، آیه: ۱۳۹.</ref>، {{متن قرآن|قوَلاَ تَقُولُواْ لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هَذَا حَلالٌ وَهَذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُواْ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لاَ يُفْلِحُونَ مَتَاعٌ قَلِيلٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref> و بر هر چه زبانتان به دروغ وصف می‌کند، نگویید: «این حلال است و آن حرام» تا بر خداوند دروغ بندید زیرا آنان که بر خداوند دروغ می‌بندند رستگار نمی‌گردند؛ سوره نحل، آیه: ۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> می‌توان دریافت که [[بدعت]] کاری [[ناپسند]] و [[حرام]] به شمار می‌رود. افزون بر [[آیات]] فوق، برخی این [[حکم تکلیفی]] را از آیاتی دیگر نیز استفاده کرده‌اند؛ از جمله [[آیه]] ۱ [[سوره حجرات]] که [[مؤمنان]] را از [[پیشی گرفتن]] بر [[خدا]] و [[پیامبر]]{{صل}} منع کرده، [[آیه]] {{متن قرآن|وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِ ذَلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ}}<ref> و (دیگر) این که این راه راست من است از آن پیروی کنید و از راه‌ها (ی دیگر) پیروی نکنید که شما را از راه او پراکنده گرداند، این است آنچه شما را بدان سفارش کرده است باشد که پرهیزگاری ورزید؛ سوره انعام، آیه:۱۵۳.</ref> که در آن [[مسلمانان]] از گام نهادن در راههایی جز راه راست منع شده‌اند و [[آیه]] {{متن قرآن|وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ قَالَ الَّذِينَ لاَ يَرْجُونَ لِقَاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هَذَا أَوْ بَدِّلْهُ قُلْ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ مِن تِلْقَاء نَفْسِي إِنْ أَتَّبِعُ إِلاَّ مَا يُوحَى إِلَيَّ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ}}<ref> و چون آیات روشن ما برای  آنان خوانده شود کسانی که لقای ما را امید نمی‌برند می‌گویند: قرآن دیگری جز این بیاور یا آن را دگرگون کن! بگو: مرا نسزد که از پیش خود آن را دگرگون کنم. من جز از آنچه به من وحی می‌شود پیروی نمی‌کنم؛ بی‌گمان من اگر با پروردگارم نافرمانی کنم از عذاب روزی سترگ می‌هراسم؛ سوره یونس، آیه: ۱۵.</ref> که در آن [[پیامبر اسلام]] [[حق]] تبدیل و [[تغییر]] [[آیات الهی]] را از خود [[سلب]] کرده است<ref>فی ظل اصول الاسلام، ص‌۴۲‌ـ‌۴۳.</ref>؛ همچنین از تعبیرهای [[احادیث]] متعدد که به طور مطلق [[بدعت]] را [[گمراهی]] دانسته<ref>الکافی، ج۱، ص۵۶‌؛ مسند احمد، ج‌۵‌، ص‌۱۰۹؛ سنن الدارمی، ج‌۱، ص‌۴۵.</ref>، بدعت‌گذاران را سگهای [[جهنم]]<ref>الجامع الصغیر، ج‌۱، ص‌۱۶۳؛ کنزالعمال، ج‌۱، ص‌۲۱۸، ۲۲۳؛ میزان الحکمه، ج‌۱، ص‌۲۳۶.</ref> و بدترین مخلوقهای [[خداوند]] شمرده<ref>المعجم الاوسط، ج‌۴، ص‌۱۹۶؛ الجامع الصغیر، ج‌۱، ص‌۴۲۲؛ کنز العمال، ج‌۱، ص‌۲۱۸.</ref> و  تصریح کرده که [[توبه]] آنان هیچ‌گاه پذیرفته نمی‌شود<ref>المعجم الاوسط، ج‌۴، ص‌۲۸۱؛ کنزالعمال، ج‌۱، ص‌۲۲۰.</ref> می‌توان [[حرمت]] [[بدعت]] را به طور مطلق استفاده کرد، بنابراین [[احکام]] چهارگانه دیگر یعنی [[وجوب]]، [[استحباب]]، [[کراهت]] و [[اباحه]] که برخی از فقهای [[اهل‌ سنت]] برای این عمل ذکر کرده‌اند<ref>المجموع، ج‌۴، ص‌۵۱۹‌؛ حاشیه رد المحتار، ج‌۱، ص‌۶۰۳‌؛ صحیح مسلم، ج‌۶‌، ص‌۱۵۴.</ref> قابل [[تصور]] نیست. البته می‌توان این [[احکام]] را برای [[بدعت]] به معنای لغوی یعنی هرگونه [[نوآوری]] [[ثابت]] دانست<ref>فی ظلال التوحید، ص‌۱۱۴.</ref>؛ نه [[بدعت]] اصطلاحی<ref>[[یعقوب علی برجی|برجی، یعقوب‌ علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص ۴۰۹ - ۴۱۹.</ref>.
+#'''[[حرمت]] [[بدعت]]:''' از آیاتی که در آنها [[بدعت]] در [[دین]] [[تجاوز]] از [[حدود الهی]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تُحَرِّمُواْ طَيِّبَاتِ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكُمْ وَلاَ تَعْتَدُواْ إِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ}}<ref> ای مؤمنان! چیزهای پاکیزه‌ای را که خداوند برای شما حلال کرده است حرام مشمارید و تجاوز نکنید که خداوند تجاوزکاران را دوست نمی‌دارد؛ سوره مائده، آیه:۸۷.</ref>، [[ظلم]] {{متن قرآن|فَمَنِ افْتَرَىَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ مِن بَعْدِ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}}<ref> پس کسانی که بعد از آن بر خداوند دروغ بندند ستمکارند؛ سوره آل عمران، آیه: ۹۴.</ref>، افترای بر [[خداوند]] {{متن قرآن|وَمِنَ الإِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الأُنثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الأُنثَيَيْنِ أَمْ كُنتُمْ شُهَدَاء إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهَذَا فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ }}<ref> و از شتر دو (تا) و از گاو دو (تا)؛ بگو آیا آن دو نر را حرام کرده است یا آن دو ماده را یا آنچه را که زهدان‌های آن دو ماده دربردارد؟ آیا هنگامی که خداوند این (امر) را به شما سفارش می‌کرد حضور داشتید؟ پس ستمگرتر از کسی که بر خداوند دروغ می‌بندد تا با نادانی مردم را گمراه گرداند کیست؟ بی‌گمان خداوند گروه ستمگران را راهنمایی نخواهد کرد؛ سوره انعام، آیه: ۱۴۴.</ref> و [[گناه]] {{متن قرآن|وَالَّذِينَ كَسَبُواْ السَّيِّئَاتِ جَزَاء سَيِّئَةٍ بِمِثْلِهَا وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ مَّا لَهُم مِّنَ اللَّهِ مِنْ عَاصِمٍ كَأَنَّمَا أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ اللَّيْلِ مُظْلِمًا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}<ref> و کیفر هر بدی (برای) آنان که بدی کنند، همانند آنست و (غبار) خواری (چهره) آنها را می‌پوشاند؛ در برابر خداوند هیچ پناهی ندارند گویی چهره‌های آنان را با پاره‌هایی از شب تاریک پوشانده‌اند، آنان دوزخیند، آنها در آن جاودانند؛ سوره یونس، آیه: ۲۷.</ref><ref>تفسیر قمی، ج‌۱، ص‌۳۴۰؛ الصافی، ج‌۲، ص‌۴۰۰؛ وسائل‌الشیعه، ج‌۲۷، ص‌۱۷۲.</ref>؛ {{متن قرآن|لِيَحْمِلُواْ أَوْزَارَهُمْ كَامِلَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمِنْ أَوْزَارِ الَّذِينَ يُضِلُّونَهُم بِغَيْرِ عِلْمٍ أَلاَ سَاء مَا يَزِرُونَ}}<ref> تا در روز رستخیز بارهای (گناه) خود را یکسر و بخشی از بارهای آن کسان را که نادانسته گمراهشان می‌کنند، بردارند؛ آگاه باشید! بد باری برمی‌دارند؛ سوره نحل، آیه: ۲۵.</ref><ref>تفسیر قمی، ج‌۱، ص‌۴۱۵؛ بحارالانوار، ج‌۳۲، ص‌۴۲؛ نورالثقلین، ج‌۳، ص‌۴۹.</ref> خوانده شده و بدعت‌گذاران به [[عذاب الهی]] [[تهدید]] شده‌اند {{متن قرآن|فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِندِ اللَّهِ لِيَشْتَرُواْ بِهِ ثَمَنًا قَلِيلاً فَوَيْلٌ لَّهُم مِّمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا يَكْسِبُونَ}}<ref> بنابراین، وای بر کسانی که (یک) نوشته را با دست‌های خود می‌نویسند آنگاه می‌گویند که این از سوی خداوند است تا با آن بهایی کم به دست آورند؛ و وای بر آنان از آنچه دست‌هایشان نگاشت و وای بر آنان از آنچه به دست می‌آورند؛ سوره بقره، آیه:۷۹.</ref>، {{متن قرآن|وَقَالُواْ هَذِهِ أَنْعَامٌ وَحَرْثٌ حِجْرٌ لاَّ يَطْعَمُهَا إِلاَّ مَن نَّشَاء بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَامٌ لاَّ يَذْكُرُونَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا افْتِرَاء عَلَيْهِ سَيَجْزِيهِم بِمَا كَانُواْ يَفْتَرُونَ}}<ref> و به پندار خویش گفتند که: این چارپایان و این کشتزار حرام است جز آن کس که ما بخواهیم آن را نباید بخورد و چارپایانی است که (سوار شدن بر) پشت آنها حرام است و چارپایانی است که نام خداوند را (در ذبح) بر آنها نمی‌برند؛- (همه) برای دروغ بافتن بر اوست - به زودی (خداوند) برای دروغی که می‌بافتند کیفرشان می‌دهد؛ سوره انعام، آیه: ۱۳۸.</ref>، {{متن قرآن|وَقَالُواْ مَا فِي بُطُونِ هَذِهِ الأَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُورِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلَى أَزْوَاجِنَا وَإِن يَكُن مَّيْتَةً فَهُمْ فِيهِ شُرَكَاء سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ إِنَّهُ حَكِيمٌ عَلِيمٌ }}<ref> و گفتند: آنچه در شکم این چارپایان است ویژه مردان ماست و بر زنان ما حرام است و اگر مرده (به دنیا آمده) باشد همه در آن شریکند؛ به زودی (خداوند) کیفر (این) وصف آنان را می‌دهد که او فرزانه‌ای داناست؛ سوره انعام، آیه: ۱۳۹.</ref>، {{متن قرآن|قوَلاَ تَقُولُواْ لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هَذَا حَلالٌ وَهَذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُواْ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لاَ يُفْلِحُونَ مَتَاعٌ قَلِيلٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref> و بر هر چه زبانتان به دروغ وصف می‌کند، نگویید: «این حلال است و آن حرام» تا بر خداوند دروغ بندید زیرا آنان که بر خداوند دروغ می‌بندند رستگار نمی‌گردند؛ سوره نحل، آیه: ۱۱۶ - ۱۱۷.</ref> می‌توان دریافت که [[بدعت]] کاری [[ناپسند]] و [[حرام]] به شمار می‌رود. افزون بر [[آیات]] فوق، برخی این [[حکم تکلیفی]] را از آیاتی دیگر نیز استفاده کرده‌اند؛ از جمله [[آیه]] ۱ [[سوره حجرات]] که [[مؤمنان]] را از [[پیشی گرفتن]] بر [[خدا]] و [[پیامبر]]{{صل}} منع کرده، [[آیه]] {{متن قرآن|وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِ ذَلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ}}<ref> و (دیگر) این که این راه راست من است از آن پیروی کنید و از راه‌ها (ی دیگر) پیروی نکنید که شما را از راه او پراکنده گرداند، این است آنچه شما را بدان سفارش کرده است باشد که پرهیزگاری ورزید؛ سوره انعام، آیه:۱۵۳.</ref> که در آن [[مسلمانان]] از گام نهادن در راههایی جز راه راست منع شده‌اند و [[آیه]] {{متن قرآن|وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ قَالَ الَّذِينَ لاَ يَرْجُونَ لِقَاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هَذَا أَوْ بَدِّلْهُ قُلْ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ مِن تِلْقَاء نَفْسِي إِنْ أَتَّبِعُ إِلاَّ مَا يُوحَى إِلَيَّ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ}}<ref> و چون آیات روشن ما برای  آنان خوانده شود کسانی که لقای ما را امید نمی‌برند می‌گویند: قرآن دیگری جز این بیاور یا آن را دگرگون کن! بگو: مرا نسزد که از پیش خود آن را دگرگون کنم. من جز از آنچه به من وحی می‌شود پیروی نمی‌کنم؛ بی‌گمان من اگر با پروردگارم نافرمانی کنم از عذاب روزی سترگ می‌هراسم؛ سوره یونس، آیه: ۱۵.</ref> که در آن [[پیامبر اسلام]] [[حق]] تبدیل و [[تغییر]] [[آیات الهی]] را از خود [[سلب]] کرده است<ref>فی ظل اصول الاسلام، ص‌۴۲‌ـ‌۴۳.</ref>؛ همچنین از تعبیرهای [[احادیث]] متعدد که به طور مطلق [[بدعت]] را [[گمراهی]] دانسته<ref>الکافی، ج۱، ص۵۶‌؛ مسند احمد، ج‌۵‌، ص‌۱۰۹؛ سنن الدارمی، ج‌۱، ص‌۴۵.</ref>، بدعت‌گذاران را سگهای [[جهنم]]<ref>الجامع الصغیر، ج‌۱، ص‌۱۶۳؛ کنزالعمال، ج‌۱، ص‌۲۱۸، ۲۲۳؛ میزان الحکمه، ج‌۱، ص‌۲۳۶.</ref> و بدترین مخلوقهای [[خداوند]] شمرده<ref>المعجم الاوسط، ج‌۴، ص‌۱۹۶؛ الجامع الصغیر، ج‌۱، ص‌۴۲۲؛ کنز العمال، ج‌۱، ص‌۲۱۸.</ref> و  تصریح کرده که [[توبه]] آنان هیچ‌گاه پذیرفته نمی‌شود<ref>المعجم الاوسط، ج‌۴، ص‌۲۸۱؛ کنزالعمال، ج‌۱، ص‌۲۲۰.</ref> می‌توان [[حرمت]] [[بدعت]] را به طور مطلق استفاده کرد، بنابراین [[احکام]] چهارگانه دیگر یعنی [[وجوب]]، [[استحباب]]، [[کراهت]] و [[اباحه]] که برخی از فقهای [[اهل‌ سنت]] برای این عمل ذکر کرده‌اند<ref>المجموع، ج‌۴، ص‌۵۱۹‌؛ حاشیه رد المحتار، ج‌۱، ص‌۶۰۳‌؛ صحیح مسلم، ج‌۶‌، ص‌۱۵۴.</ref> قابل [[تصور]] نیست. البته می‌توان این [[احکام]] را برای [[بدعت]] به معنای لغوی یعنی هرگونه [[نوآوری]] ثابت دانست<ref>فی ظلال التوحید، ص‌۱۱۴.</ref>؛ نه [[بدعت]] اصطلاحی<ref>[[یعقوب علی برجی|برجی، یعقوب‌ علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص ۴۰۹ - ۴۱۹.</ref>.
 #'''[[کفر]] [[بدعت]] گذار:''' [[قرآن]] برخی از بدعتها را [[کفر]] و [[جعل]] کننده [[بدعت]] را [[کافر]] شمرده است؛ از جمله در آیه‌ ۷۲‌ [[سوره]] [[مائده]] [[نصارا]] را که قائل به [[الوهیت]] [[حضرت مسیح]]{{ع}} بودند. [[کافر]] دانسته است: {{متن قرآن|لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُواْ إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ }}<ref> به راستی آنان که گفتند: خداوند همان مسیح پسر مریم است کافر شدند؛ سوره مائده، آیه:۷۲.</ref>؛ همچنین‌ در آیه‌ای دیگر مسیحیانی که [[معتقد]] به [[تثلیث]] شدند [[کافر]] دانسته شده‌اند: {{متن قرآن|لَّقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُواْ إِنَّ اللَّهَ ثَالِثُ ثَلاثَةٍ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلاَّ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِن لَّمْ يَنتَهُواْ عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref> به راستی آنان که گفتند خداوند یکی از سه (اقنوم) است کافر شدند و هیچ خدایی جز خدای یگانه نیست و اگر از آنچه می‌گویند دست نکشند به یقین به کافران ایشان عذابی دردناک خواهد رسید؛ سوره مائده، آیه: ۷۳.</ref> در آیاتی دیگر نیز [[قرآن]] به برخی از بدعتهای [[جاهلیت]] اشاره کرده و نسبت دادن این [[احکام]] را به [[خداوند]] برآمده از [[کفر]] آنان دانسته است: {{متن قرآن|مَا جَعَلَ اللَّهُ مِن بَحِيرَةٍ وَلاَ سَائِبَةٍ وَلاَ وَصِيلَةٍ وَلاَ حَامٍ وَلَكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَأَكْثَرُهُمْ لاَ يَعْقِلُونَ}}<ref> خداوند هیچ (چیز ممنوعی چون) بحیره (- شتر ماده گوش بریده چند شکم زاده) و سائبه (- ماده شتر نذر بت شده) و وصیله (- میش دوگانیک نر و ماده‌زاده) و حامی (- شتر نر با ده نتاج) قرار نداده است اما کافران بر خداوند دروغ می‌بافند و بیشتر آنان خرد نمی‌ورزند؛ سوره مائده، آیه: ۱۰۳.</ref> در آیه‌ای دیگر هرکس که بر اساس {{متن قرآن|بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ}} [[حکم]] نکند [[کافر]] دانسته شده: {{متن قرآن|إِنَّا أَنزَلْنَا التَّوْرَاةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُواْ لِلَّذِينَ هَادُواْ وَالرَّبَّانِيُّونَ وَالأَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُواْ مِن كِتَابِ اللَّهِ وَكَانُواْ عَلَيْهِ شُهَدَاء فَلاَ تَخْشَوُاْ النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلاَ تَشْتَرُواْ بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلاً وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ}}<ref> ما تورات را که در آن رهنمود و روشنایی بود، فرو فرستادیم؛ پیامبران که تسلیم (خداوند) بودند و (نیز) دانشوران ربّانی و دانشمندان (تورات‌شناس) بنابر آنچه از کتاب خداوند به آنان سپرده شده بود و بر آن گواه بودند برای یهودیان داوری می‌کردند؛ پس، از مردم نهراسید و از من بهراسید و آیات مرا ارزان مفروشید؛ و آن کسان که بنابر آنچه خداوند فرو فرستاده است داوری نکنند کافرند؛ سوره مائده، آیه: ۴۴.</ref> در میان فقهای [[مذاهب]] گوناگون [[اسلامی]] درباره اینکه برخی از بدعتها موجب [[کفر]] بدعت‌گذاران می‌شود [[اختلاف]] نظری وجود ندارد؛ اما درباره مصادیق آن و اینکه چه بدعتی [[کفر]] [[بدعت‌گذار]] را در پی دارد، آرای متفاوتی ابراز شده است. برخی [[بدعت‌گذاری]] را در صورتی که مربوط به [[اصول دین]] باشد موجب [[کفر]] دانسته‌اند<ref>فقه‌الصادق{{ع}}، ج‌۱۴، ص‌۲۹۶؛ منهاج‌ الفقاهه، ج‌۱، ص‌۳۷۸.</ref>؛ اما گروهی دیگر در این موضوع راه [[افراط]] در پیش گرفته و حتی [[پایبندی]] به عقایدی همچون [[خلق]] [[قرآن]] را نیز [[بدعت]] و موجب [[کفر]] معتقدان دانسته‌اند<ref>فتح‌العزیز، ج۴، ص۳۳۱؛ المجموع، ج‌۴، ص‌۲۵۴؛ روضة الطالبین، ج‌۱، ص‌۳۵۲.</ref><ref>[[یعقوب علی برجی|برجی، یعقوب‌ علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص ۴۰۹ - ۴۱۹.</ref>.