اذن الهی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'پنهان' به 'پنهان'
جز (جایگزینی متن - 'مانع' به 'مانع')
جز (جایگزینی متن - 'پنهان' به 'پنهان')
خط ۷۵: خط ۷۵:
*در [[روز قیامت]]، هیچ‌کس نمی‌تواند بدون [[اذن خداوند]] سخنی بگوید: {{متن قرآن|يَوْمَ يَأْتِ لَا تَكَلَّمُ نَفْسٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَسَعِيدٌ}}<ref>«روزی که (چون) فرا رسد، هیچ کس جز به اذن خداوند  سخن نمی‌گوید؛ برخی نگونبخت و برخی نیکبخت‌اند» سوره هود، آیه ۱۰۵.</ref>، و چون [[خداوند]]، اجازه سخن ناروا نمی‌دهد، گفتن آن در [[قیامت]]، غیر ممکن است؛ بلکه سخن [[پسندیده]] مانند [[شفاعت]] نیز فقط با [[اذن]] او صورت می‌گیرد<ref>مجمع‌البیان، ج‌۵، ص‌۲۹۵.</ref>.
*در [[روز قیامت]]، هیچ‌کس نمی‌تواند بدون [[اذن خداوند]] سخنی بگوید: {{متن قرآن|يَوْمَ يَأْتِ لَا تَكَلَّمُ نَفْسٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَسَعِيدٌ}}<ref>«روزی که (چون) فرا رسد، هیچ کس جز به اذن خداوند  سخن نمی‌گوید؛ برخی نگونبخت و برخی نیکبخت‌اند» سوره هود، آیه ۱۰۵.</ref>، و چون [[خداوند]]، اجازه سخن ناروا نمی‌دهد، گفتن آن در [[قیامت]]، غیر ممکن است؛ بلکه سخن [[پسندیده]] مانند [[شفاعت]] نیز فقط با [[اذن]] او صورت می‌گیرد<ref>مجمع‌البیان، ج‌۵، ص‌۲۹۵.</ref>.
*با توجّه به اینکه بر اساس برخی [[آیات]]، در [[روز قیامت]] به [[کافران]] و [[مشرکان]]، اجازه [[سخن گفتن]] داده نمی‌شود {{متن قرآن|الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلَى أَفْوَاهِهِمْ وَتُكَلِّمُنَا أَيْدِيهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ}}<ref>«امروز بر دهان‌هایشان مهر می‌نهیم و از آنچه انجام می‌دادند دست‌هایشان با ما سخن می‌گویند و پاهایشان گواهی می‌دهند» سوره یس، آیه ۶۵.</ref>؛ {{متن قرآن|هَذَا يَوْمُ لَا يَنْطِقُونَ وَلَا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ}}<ref>«این روزی است که (ایشان) سخن سر نمی‌کنند و به آنان اجازه نمی‌دهند که پوزش بخواهند» سوره مرسلات، آیه ۳۵-۳۶.</ref>، و بر اساس برخی [[آیات]] دیگر، آنان در [[قیامت]] [[سخن]] می‌گویند {{متن قرآن|ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا وَاللَّهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِينَ}}<ref>«سپس بهانه آنان، جز این نیست که می‌گویند سوگند به خداوند- پروردگار ما- که ما از مشرکان نبوده‌ایم» سوره انعام، آیه ۲۳.</ref>؛ {{متن قرآن|قَالُوا يَا وَيْلَنَا مَنْ بَعَثَنَا مِنْ مَرْقَدِنَا هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ}}<ref>«می‌گویند: وای بر ما چه کسی ما را از خوابگاه‌هامان برانگیخت؟ این همان است که (خداوند) بخشنده وعده کرده است و پیامبران درست گفته‌اند» سوره یس، آیه ۵۲.</ref>، در جمع بین آنها، آرای گوناگونی ارائه شده است:
*با توجّه به اینکه بر اساس برخی [[آیات]]، در [[روز قیامت]] به [[کافران]] و [[مشرکان]]، اجازه [[سخن گفتن]] داده نمی‌شود {{متن قرآن|الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلَى أَفْوَاهِهِمْ وَتُكَلِّمُنَا أَيْدِيهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ}}<ref>«امروز بر دهان‌هایشان مهر می‌نهیم و از آنچه انجام می‌دادند دست‌هایشان با ما سخن می‌گویند و پاهایشان گواهی می‌دهند» سوره یس، آیه ۶۵.</ref>؛ {{متن قرآن|هَذَا يَوْمُ لَا يَنْطِقُونَ وَلَا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ}}<ref>«این روزی است که (ایشان) سخن سر نمی‌کنند و به آنان اجازه نمی‌دهند که پوزش بخواهند» سوره مرسلات، آیه ۳۵-۳۶.</ref>، و بر اساس برخی [[آیات]] دیگر، آنان در [[قیامت]] [[سخن]] می‌گویند {{متن قرآن|ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا وَاللَّهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِينَ}}<ref>«سپس بهانه آنان، جز این نیست که می‌گویند سوگند به خداوند- پروردگار ما- که ما از مشرکان نبوده‌ایم» سوره انعام، آیه ۲۳.</ref>؛ {{متن قرآن|قَالُوا يَا وَيْلَنَا مَنْ بَعَثَنَا مِنْ مَرْقَدِنَا هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ}}<ref>«می‌گویند: وای بر ما چه کسی ما را از خوابگاه‌هامان برانگیخت؟ این همان است که (خداوند) بخشنده وعده کرده است و پیامبران درست گفته‌اند» سوره یس، آیه ۵۲.</ref>، در جمع بین آنها، آرای گوناگونی ارائه شده است:
#[[سخن گفتن]] دو گونه است: یکی [[سخن گفتن]] [[دنیایی]] که از روی [[اختیار]] و [[اراده]] است و می‌تواند راست یا [[دروغ]] باشد. این نوع [[سخن گفتن]] در [[قیامت]] ممکن نیست؛ زیرا در آنجا چنین [[اراده]] و اختیاری وجود ندارد. نوع دوم، [[سخن گفتن]] از روی [[اضطرار]] و [[اجبار]]، و معنای آن، آشکار شدن حالات و ملکاتی است که در [[دنیا]] در [[قلب]] [[انسان‌ها]] [[پنهان]] بود. سخنی که [[خداوند]]، اجازه وقوع آن در [[قیامت]] را صادر کرده، همین نوع است. این‌گونه سخن اگر [[دروغ]] باشد، به این [[دلیل]] است که [[مشرکان]] و [[منافقان]]، در [[دنیا]] به سخنان و پندارهای [[دروغ]] عادت کرده‌اند و همین عادت در [[قیامت]] [[ظهور]] می‌یابد<ref>المیزان، ج‌۱۱، ص‌۱۱‌ـ‌۱۶.</ref>.
#[[سخن گفتن]] دو گونه است: یکی [[سخن گفتن]] [[دنیایی]] که از روی [[اختیار]] و [[اراده]] است و می‌تواند راست یا [[دروغ]] باشد. این نوع [[سخن گفتن]] در [[قیامت]] ممکن نیست؛ زیرا در آنجا چنین [[اراده]] و اختیاری وجود ندارد. نوع دوم، [[سخن گفتن]] از روی [[اضطرار]] و [[اجبار]]، و معنای آن، آشکار شدن حالات و ملکاتی است که در [[دنیا]] در [[قلب]] [[انسان‌ها]] پنهان بود. سخنی که [[خداوند]]، اجازه وقوع آن در [[قیامت]] را صادر کرده، همین نوع است. این‌گونه سخن اگر [[دروغ]] باشد، به این [[دلیل]] است که [[مشرکان]] و [[منافقان]]، در [[دنیا]] به سخنان و پندارهای [[دروغ]] عادت کرده‌اند و همین عادت در [[قیامت]] [[ظهور]] می‌یابد<ref>المیزان، ج‌۱۱، ص‌۱۱‌ـ‌۱۶.</ref>.
#[[روز قیامت]]، طولانی و دارای موقف‌های بسیار است. در بخشی از آن روز یا در بعضی مواقف، اجازه [[سخن گفتن]] داده می‌شود و در بخش دیگر یا بقیه مواقف اجازه داده نمی‌شود.
#[[روز قیامت]]، طولانی و دارای موقف‌های بسیار است. در بخشی از آن روز یا در بعضی مواقف، اجازه [[سخن گفتن]] داده می‌شود و در بخش دیگر یا بقیه مواقف اجازه داده نمی‌شود.
#برای پاسخ‌های [[حقّ]]، اجازه داده می‌شود؛ ولی برای عذرهای [[باطل]] اجازه داده نمی‌شود، مگر برای اینکه [[باطل]] بودن آن آشکار شود.
#برای پاسخ‌های [[حقّ]]، اجازه داده می‌شود؛ ولی برای عذرهای [[باطل]] اجازه داده نمی‌شود، مگر برای اینکه [[باطل]] بودن آن آشکار شود.
۲۲۴٬۸۹۸

ویرایش