نظام امامت: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'سلب' به 'سلب'
جز (جایگزینی متن - 'استبدادی' به 'استبدادی')
جز (جایگزینی متن - 'سلب' به 'سلب')
خط ۱۴: خط ۱۴:
==[[پذیرش مردمی]]==
==[[پذیرش مردمی]]==
به [[باور]] [[شیعه]]، [[مشروعیت]] نظام امامت به خواست و ارادۀ [[مردم]] نیست، اما چنین نظامی هیچ‌گاه بدون خواست و ارادۀ [[مردم]] محقق نمی‌شود. تفاوت اساسی حکومت‌های [[استبدادی]] در این نکته است که نظام امامت مردمی است و بر پایۀ [[زور]] و [[اجبار]] [[استوار]] نیست. هرچه [[مردم]] از [[اخلاق]] و [[معارف دینی]] بهره‌مندی بیشتری داشته باشند و [[احکام الهی]] را بهتر به کار بندند و از [[هم‌بستگی]] و [[الفت]] [[الهی]] بیشتری برخوردار باشند، [[حکومت اسلامی]] اس[[تورات]]ر و در نیل به اهدافش موفق‌تر خواهد بود<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، ولایت فقیه: ولایت فقاهت و عدالت، ص۸۳.</ref>. در چنین نظامی [[انسان]] آفریدۀ خداست و به سوی او باز خواهد گشت و [[زندگی]] او در سرای دیگر به چگونگی [[زندگی]] وی در [[دنیا]] بستگی کامل خواهد داشت. چنین [[انسانی]] برای اینکه [[زندگی]] سعادتمندی داشته باشد، باید قوانینی را که [[خداوند]] برای [[بشر]] نازل فرموده در [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] خود به کار بندد.
به [[باور]] [[شیعه]]، [[مشروعیت]] نظام امامت به خواست و ارادۀ [[مردم]] نیست، اما چنین نظامی هیچ‌گاه بدون خواست و ارادۀ [[مردم]] محقق نمی‌شود. تفاوت اساسی حکومت‌های [[استبدادی]] در این نکته است که نظام امامت مردمی است و بر پایۀ [[زور]] و [[اجبار]] [[استوار]] نیست. هرچه [[مردم]] از [[اخلاق]] و [[معارف دینی]] بهره‌مندی بیشتری داشته باشند و [[احکام الهی]] را بهتر به کار بندند و از [[هم‌بستگی]] و [[الفت]] [[الهی]] بیشتری برخوردار باشند، [[حکومت اسلامی]] اس[[تورات]]ر و در نیل به اهدافش موفق‌تر خواهد بود<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، ولایت فقیه: ولایت فقاهت و عدالت، ص۸۳.</ref>. در چنین نظامی [[انسان]] آفریدۀ خداست و به سوی او باز خواهد گشت و [[زندگی]] او در سرای دیگر به چگونگی [[زندگی]] وی در [[دنیا]] بستگی کامل خواهد داشت. چنین [[انسانی]] برای اینکه [[زندگی]] سعادتمندی داشته باشد، باید قوانینی را که [[خداوند]] برای [[بشر]] نازل فرموده در [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] خود به کار بندد.
البته در نظام امامت برای اینکه [[نظام]] از هرگونه آسیبی در [[امان]] باشد، چنین نیست که تنها مشمول [[قانون]] باشند، بلکه [[مردم]] به منزلۀ ناظر بر [[اعمال]] [[حکومت]] می‌توانند ایفای نقش کنند. [[اسلام]] [[مردم]] را ناظر [[حسن]] [[اجرای قانون]] [[دینی]] و [[الهی]] قرار داده و امربه معروف و [[نهی از منکر]] را بر همه [[واجب]] کرده است. حتی عده‌ای از [[فقیهان]] [[امامیه]] مانند مرحوم [[محقق حلی]] آن را بر همگان [[واجب]] [[عینی]] دانسته‌اند؛ به گونه‌ای که [[هنگام قیام]] برخی برای انجام این [[واجب]]، موضوع [[وجوب]] از دیگران [[سلب]] نمی‌شود<ref>{{عربی|الأمر بالمعروف و النهي عن المنكر واجبان إجماعا و وجوبهما على الكفاية يسقط بقيام من فيه غناء و قيل بل على الأعيان و هو أشبه}} (ر.ک: نجم‌الدین جعفر بن حسن حلی، شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج۱، ص۳۱۰).</ref>. البته میان [[فقها]] مشهور است که [[امر به معروف و نهی از منکر]] “واجب کفایی” است<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، ولایت فقیه: ولایت فقاهت و عدالت، ص۸۹.</ref>. بدین ترتیب وظیفۀ [[مردم]] در نظام امامت، [[اطاعت از امام]] و به‌کارگیری قوانینی است که ایشان به [[مردم]] [[ابلاغ]] می‌کند. چنین امامی را [[خداوند]] بر می‌گزیند و [[مردم]] در [[تعیین]] او هیچ‌گونه دخالتی ندارند. تنها [[نقش مردم]]، [[نظارت]] بر عملکرد [[امام]] خواهد بود<ref>[[محمد علی میرعلی|میرعلی، محمد علی]]، [[اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت (کتاب)|اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت]]، ص ۵۹.</ref>.
البته در نظام امامت برای اینکه [[نظام]] از هرگونه آسیبی در [[امان]] باشد، چنین نیست که تنها مشمول [[قانون]] باشند، بلکه [[مردم]] به منزلۀ ناظر بر [[اعمال]] [[حکومت]] می‌توانند ایفای نقش کنند. [[اسلام]] [[مردم]] را ناظر [[حسن]] [[اجرای قانون]] [[دینی]] و [[الهی]] قرار داده و امربه معروف و [[نهی از منکر]] را بر همه [[واجب]] کرده است. حتی عده‌ای از [[فقیهان]] [[امامیه]] مانند مرحوم [[محقق حلی]] آن را بر همگان [[واجب]] [[عینی]] دانسته‌اند؛ به گونه‌ای که [[هنگام قیام]] برخی برای انجام این [[واجب]]، موضوع [[وجوب]] از دیگران سلب نمی‌شود<ref>{{عربی|الأمر بالمعروف و النهي عن المنكر واجبان إجماعا و وجوبهما على الكفاية يسقط بقيام من فيه غناء و قيل بل على الأعيان و هو أشبه}} (ر.ک: نجم‌الدین جعفر بن حسن حلی، شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج۱، ص۳۱۰).</ref>. البته میان [[فقها]] مشهور است که [[امر به معروف و نهی از منکر]] “واجب کفایی” است<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، ولایت فقیه: ولایت فقاهت و عدالت، ص۸۹.</ref>. بدین ترتیب وظیفۀ [[مردم]] در نظام امامت، [[اطاعت از امام]] و به‌کارگیری قوانینی است که ایشان به [[مردم]] [[ابلاغ]] می‌کند. چنین امامی را [[خداوند]] بر می‌گزیند و [[مردم]] در [[تعیین]] او هیچ‌گونه دخالتی ندارند. تنها [[نقش مردم]]، [[نظارت]] بر عملکرد [[امام]] خواهد بود<ref>[[محمد علی میرعلی|میرعلی، محمد علی]]، [[اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت (کتاب)|اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت]]، ص ۵۹.</ref>.


==صفات و [[شرایط حاکم]] در نظام امامت==
==صفات و [[شرایط حاکم]] در نظام امامت==
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش