نظام امامت: تفاوت میان نسخه‌ها

[[متکلمان]] و [[مفسران]] [[امامیه]] نیز با استناد به برخی [[آیات]] از جمله آیۀ [[نورانی]] {{متن قرآن|لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ}}<ref>«پیمان من به ستمکاران نمی‌رسد» سوره بقره، آیه ۱۲۴.</ref><ref>التبیان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۴۴۹؛ الشافی فی الإمامه، ج۳، ص۱۳۹؛ مجمع البیان، ج۱، ص۲۰۲؛ اللوامع الإلهیة، ص۳۳۲؛ دلائل الصدق، ج۲، ص۱۱۶؛ به نقل از: [[علی ربانی گلپایگانی|گلپایگانی، علی ربانی]]، «قرآن و عصمت»، سایت حوزه.</ref>، بر [[عصمت امام]] [[استدلال]] کرده‌اند<ref>ر.ک: أبوجعفر محمد بن حسن الطوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، تحقیق و تصحیح أحمد حبیب قصیر العاملی، ج۱، ص۴۴۸؛ [[سید محمد حسین طباطبایی|طباطبایی، سید محمد حسین]]، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۱۵۸، المکتبة الشاملة.</ref>؛ بدین ترتیب که [[خداوند]] فرموده است: [[عهد]] او، یعنی [[امامت]]، نصیب [[ستمگران]] نمی‌شود. کسی که [[گناه]] مرتکب شود - خواه آشکارا یا پنهان - [[ظلم]] کرده است؛ زیرا چنین [[فرد]] گناهکاری [[حدود الهی]] را نقض کرده و به [[نص]] [[آیۀ قرآن]]، کسی که [[حدود الهی]] را نقض کند، [[ظالم]] است: {{متن قرآن|وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}}<ref>«و آنان که از حدود خداوند تجاوز کنند ستمگرند» سوره بقره، آیه ۲۲۹.</ref>. [[فاضل مقداد]] [[استدلال]] یادشده را چنین تقریر کرده است: غیرمعصوم [[ظالم]] است. [[ظالم]] شایستۀ [[امامت]] نیست؛ پس غیرمعصوم [[شایسته]] [[امامت]] نیست. مراد از [[ظلم]] که در صغرای [[استدلال]] قرار دارد، یعنی چیزی در غیر [[جایگاه]] مناسب خود نهاده شود، و غیرمعصوم چنین می‌کند. در کبرای [[استدلال]] [[خداوند]] فرموده است: {{متن قرآن|لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ}} و مقصود از “عهد”، [[امامت]] است؛ زیرا پیش از این [[آیه]]، جمله {{متن قرآن|إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا}}<ref>«من تو را پیشوای مردم می‌گمارم» سوره بقره، آیه ۱۲۴.</ref> آمده است<ref>ر.ک: اللوامع الإلهیة، ص۳۳۲-۳۳۳؛ به نقل از: جمعی از فضلا، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۰.</ref>. پس قرینۀ [[سیاق]] گویای این است که مقصود از [[عهد]]، [[امامت]] است؛ زیرا [[خداوند]] [[مقام امامت]] را به [[ابراهیم]] عطا کرد؛ آن‌گاه [[ابراهیم]] آن را برای [[فرزندان]] خود درخواست کرد و [[خداوند]] در پاسخ فرمود: “عهد من به [[ظالمان]] نمی‌رسد”. اگر مقصود از [[عهد]] در جملۀ یادشده [[امامت]] نباشد، پاسخ با [[پرسش‌ها]] هم‌آهنگ نخواهد بود. افزون بر این، اگر [[عهد]] را بر معنای عام آن حمل کنیم باز هم شامل [[امامت]] خواهد شد، و مفاد [[آیه]] این است که [[عهد الهی]] - خواه [[نبوت]] باشد یا [[امامت]] - نصیب [[ظالمان]] نمی‌شود<ref>ر.ک: الشافی فی الإمامة، ج۳، حققه و علق علیه: السید عبدالزهرا الحسینی أبی القاسم علی بن الحسین الموسوی (شریف مرتضی)، ص۱۴۱.</ref>. بر فرض [[اثبات عصمت امام]]، لوازمی چون [[علم]] و [[ولایت]] بر آن مترتب می‌شود که گویای مدل خاص [[حکومتی]] است و هر کسی سزاوار [[تصدی]] آن نخواهد بود، بلکه با وجود آنها [[حکومت]] در جوهر وجودی دارندگان ملکۀ [[عصمت]] متعین خواهد شد و هیچ‌کس جز آنها [[حق]] [[اعمال]] [[حاکمیت]] نخواهد داشت.