مقام امام: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'موقعیت' به 'موقعیت'
جز (جایگزینی متن - 'آشکار' به 'آشکار') |
جز (جایگزینی متن - 'موقعیت' به 'موقعیت') |
||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
*[[راهبرد]] غاصبان و سودجویان برای آنکه بتوانند [[حکومت]] افراد عادی - غیرمعصوم - و فراتر از آن، افراد [[جائر]] و [[فاسق]] را توجیه نمایند، همین بود که [[شأن]] خلیفهالله را به گونه ای مطرح کنند و چنان تنزّل دهند که افرادی نظیر [[معاویه]] و [[یزید بن معاویه]]، [[مروان بن حکم]] و [[عبدالملک بن مروان]] و [[هارون]] و [[مأمون]] و [[متوکّل]] [[عباسی]] و سایر خلفای [[جور]] نیز بتوانند بر این [[مسند]] تکیه زنند. بر همین اساس، [[غاصبان خلافت]] [[نبوی]] به این امر بسنده ننمودند؛ بلکه تلاش کردند تا برای عملکرد ناصواب خود توجیه و [[تبیین]] [[علمی]] و [[شرعی]] نیز فراهم سازند. بدین ترتیب، [[گرایشها]] و فرقههای مختلفی پدید آمد تا از این طریق، [[کلام]] [[نورانی]] [[اهلبیت]]{{عم}} نیز در میان انبوه گرد و غبار نظریهپردازان و قیل و قالهای بیحاصل، به عنوان یک نظر در عرض و همسنگ سایر نظریات تلقّی گردد. این ترفند تا به امروز استمرار دارد و مکتبسازی، تحت عناوینی همچون قرائتهای مختلف از [[دین]] و نسببّت [[حق]] و [[اخلاق]] و [[پلورالیسم دینی]] و غیره دنبال میشود. این ترفندی برای فراموش کردن موضوع اصلی، یعنی پرداختن به [[جایگاه]] [[انسان]] در [[نظام آفرینش]] و [[فلسفه خلقت]] و پرداختن به جوهره [[کرامت انسانی]] و [[مسئولیّت]] او در قبال این همه [[ارزش]] است؛ تا در نتیجه، مسئله [[ولایت]] که کیمیای گوهر [[انسانی]] و ملاک ارزشگذاری [[انسان]] در [[فرهنگ دینی]] است، رو به [[فراموشی]] نهد. | *[[راهبرد]] غاصبان و سودجویان برای آنکه بتوانند [[حکومت]] افراد عادی - غیرمعصوم - و فراتر از آن، افراد [[جائر]] و [[فاسق]] را توجیه نمایند، همین بود که [[شأن]] خلیفهالله را به گونه ای مطرح کنند و چنان تنزّل دهند که افرادی نظیر [[معاویه]] و [[یزید بن معاویه]]، [[مروان بن حکم]] و [[عبدالملک بن مروان]] و [[هارون]] و [[مأمون]] و [[متوکّل]] [[عباسی]] و سایر خلفای [[جور]] نیز بتوانند بر این [[مسند]] تکیه زنند. بر همین اساس، [[غاصبان خلافت]] [[نبوی]] به این امر بسنده ننمودند؛ بلکه تلاش کردند تا برای عملکرد ناصواب خود توجیه و [[تبیین]] [[علمی]] و [[شرعی]] نیز فراهم سازند. بدین ترتیب، [[گرایشها]] و فرقههای مختلفی پدید آمد تا از این طریق، [[کلام]] [[نورانی]] [[اهلبیت]]{{عم}} نیز در میان انبوه گرد و غبار نظریهپردازان و قیل و قالهای بیحاصل، به عنوان یک نظر در عرض و همسنگ سایر نظریات تلقّی گردد. این ترفند تا به امروز استمرار دارد و مکتبسازی، تحت عناوینی همچون قرائتهای مختلف از [[دین]] و نسببّت [[حق]] و [[اخلاق]] و [[پلورالیسم دینی]] و غیره دنبال میشود. این ترفندی برای فراموش کردن موضوع اصلی، یعنی پرداختن به [[جایگاه]] [[انسان]] در [[نظام آفرینش]] و [[فلسفه خلقت]] و پرداختن به جوهره [[کرامت انسانی]] و [[مسئولیّت]] او در قبال این همه [[ارزش]] است؛ تا در نتیجه، مسئله [[ولایت]] که کیمیای گوهر [[انسانی]] و ملاک ارزشگذاری [[انسان]] در [[فرهنگ دینی]] است، رو به [[فراموشی]] نهد. | ||
*در نگاه [[تشیّع]]، هرچند [[رهبری]] [[اجتماعی]] از جمله امور مهمّی است که مختص [[امام]] [[معصوم]] است و تکیه بر چنین مسندی بدون [[اذن]] [[ائمه]]{{عم}} [[غصب]] به شمار میآید، ولی در عین حال، این موضوع کمترین [[شأن امام]] است. مسلّماً [[زعامت]] عامّه در [[جامعه]]، [[جایگاه]] والایی است که تجلّی امر [[دین]] و [[دنیا]] به شمار میآید. قطعاً [[زندگی اجتماعی]] [[انسان]] [[نیازمند]] [[قانون]] و [[حکومت]] است و این اصل [[عقلی]] را همه [[انسانها]] در طول [[تاریخ]] پذیرفتهاند<ref>حضرت امیرالمؤمنین علی{{ع}} این موضوع را به عنوان یک اصل کلّی در جامعه مطرح میفرمایند: {{متن حدیث|إِنَّهُ لَا بُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ أَمِيرٍ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ}} (نهجالبلاغه (صبحی صالح) (ط. هجرت، ۱۴۱۴ه.ق)، ص۸۲: خطبه ۴۰).</ref>. | *در نگاه [[تشیّع]]، هرچند [[رهبری]] [[اجتماعی]] از جمله امور مهمّی است که مختص [[امام]] [[معصوم]] است و تکیه بر چنین مسندی بدون [[اذن]] [[ائمه]]{{عم}} [[غصب]] به شمار میآید، ولی در عین حال، این موضوع کمترین [[شأن امام]] است. مسلّماً [[زعامت]] عامّه در [[جامعه]]، [[جایگاه]] والایی است که تجلّی امر [[دین]] و [[دنیا]] به شمار میآید. قطعاً [[زندگی اجتماعی]] [[انسان]] [[نیازمند]] [[قانون]] و [[حکومت]] است و این اصل [[عقلی]] را همه [[انسانها]] در طول [[تاریخ]] پذیرفتهاند<ref>حضرت امیرالمؤمنین علی{{ع}} این موضوع را به عنوان یک اصل کلّی در جامعه مطرح میفرمایند: {{متن حدیث|إِنَّهُ لَا بُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ أَمِيرٍ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ}} (نهجالبلاغه (صبحی صالح) (ط. هجرت، ۱۴۱۴ه.ق)، ص۸۲: خطبه ۴۰).</ref>. | ||
*به همین [[دلیل]] و از آنجا که تحصیل | *به همین [[دلیل]] و از آنجا که تحصیل موقعیت و [[حکومت دنیوی]] در صدرآمال دنیاپرستان و غاصبان [[حکومت]] میباشد، لذا [[ائمه هدی]]{{عم}} با تعابیر گوناگون، اختصاص [[حاکمیّت]] [[اجتماعی]] به عنوان یکی از [[شئون امامت]] را گوشزد نمودهاند و تاکید کردهاند که صرفاً [[تولّی]] به [[ولایت]] ایشان در عمل و نظر است که مقبول درگاه احدیّت میباشد. در اینجا به نمونهای از [[روایات]] متعدّد در این باب اشاره میگردد:{{متن حدیث|الْإِمَامُ الْبَاقِرُ{{ع}} قَالَ: قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى لَأُعَذِّبَنَّ كُلَّ رَعِيَّةٍ فِي الْإِسْلَامِ دَانَتْ بِوَلَايَةِ كُلِّ إِمَامٍ جَائِرٍ لَيْسَ مِنَ اللَّهِ وَ إِنْ كَانَتِ الرَّعِيَّةُ فِي أَعْمَالِهَا بَرَّةً تَقِيَّةً}}<ref>الکافی (ط. الإسلامیه، ۱۴۰۷ ه.ق.)، ج۱، ص۳۷۶: {{عربی|باب فیمن دان الله بغیر امام من الله}}.</ref>. | ||
*فراتر از این و به طور کلّی باید گفت که موضوع [[امامت]] و [[ولایت]]، امری به مراتب [[برتر]] از [[حکومت دنیوی]] است. اساساً [[اعمال]] عباد، تحت [[ولایت امام]] به محضر [[حق]] عرضه میشود؛ زیرا [[روح]] [[اعمال]] با [[ولایت]] شکل میگیرد: {{متن حدیث|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ الصَّلَاةِ وَ الزَّكَاةِ وَ الصَّوْمِ وَ الْحَجِّ وَ الْوَلَايَةِ وَ لَمْ يُنَادَ بِشَيْءٍ مَا نُودِيَ بِالْوَلَايَةِ يَوْمَ الْغَدِيرِ}}<ref>الکافی (ط. الإسلامیه، ۱۴۰۷ ه.ق.)، ج۲، ص۲۱، ح۸.</ref>. | *فراتر از این و به طور کلّی باید گفت که موضوع [[امامت]] و [[ولایت]]، امری به مراتب [[برتر]] از [[حکومت دنیوی]] است. اساساً [[اعمال]] عباد، تحت [[ولایت امام]] به محضر [[حق]] عرضه میشود؛ زیرا [[روح]] [[اعمال]] با [[ولایت]] شکل میگیرد: {{متن حدیث|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ الصَّلَاةِ وَ الزَّكَاةِ وَ الصَّوْمِ وَ الْحَجِّ وَ الْوَلَايَةِ وَ لَمْ يُنَادَ بِشَيْءٍ مَا نُودِيَ بِالْوَلَايَةِ يَوْمَ الْغَدِيرِ}}<ref>الکافی (ط. الإسلامیه، ۱۴۰۷ ه.ق.)، ج۲، ص۲۱، ح۸.</ref>. | ||
*و سرآغاز [[نامه]] [[اعمال انسانها]] با [[ولایت]] رقم میخورد: {{متن حدیث|عَنْ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ سَمِعَتْ أُذُنَايَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ ُ فِي حَقِّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}} عُنْوَانُ صَحِيفَةِ الْمُؤْمِنِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُبُّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}}}} <ref>الفضائل (ط. رضی، ۱۳۶۳ ه.ق.). ص۹۷.</ref>. | *و سرآغاز [[نامه]] [[اعمال انسانها]] با [[ولایت]] رقم میخورد: {{متن حدیث|عَنْ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ سَمِعَتْ أُذُنَايَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ ُ فِي حَقِّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}} عُنْوَانُ صَحِيفَةِ الْمُؤْمِنِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُبُّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}}}} <ref>الفضائل (ط. رضی، ۱۳۶۳ ه.ق.). ص۹۷.</ref>. | ||