تسبیح در قرآن: تفاوت میان نسخهها
←تسبیح پیامبر خاتم{{صل}}
| خط ۶۳: | خط ۶۳: | ||
===تسبیح [[پیامبر خاتم]]{{صل}}=== | ===تسبیح [[پیامبر خاتم]]{{صل}}=== | ||
#'''فرمان به تسبیح همراه با حمد پروردگار:''' {{متن قرآن|فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَكُن مِّنَ السَّاجِدِينَ}}<ref> پس پروردگارت را با سپاس به پاکی بستای و از سجدهگزاران باش؛ سوره حجر، آیه:۹۸.</ref> در برخی آیات نیز بعد از آن به استغفار امر شده: {{متن قرآن|فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا}}<ref> آنگاه، با سپاس، پروردگارت را به پاکی بستای و از وی آمرزش خواه که او بیگمان بسیار توبهپذیر است؛ سوره نصر، آیه:۳.</ref> و آن اشارهای است به تقدیم اشتغال به خالق با تسبیح و تحمید وی، بر مشغول شدن به خویش با استغفار که حالتی آمیخته از توجه به خالق و خلق است<ref>التفسیر الکبیر، ج۳۲، ص۱۵۸.</ref> و با آن دو قوام امر دین کامل میشود که عبارت است از جمع بین طاعت و دوری جستن از معصیت<ref>الکشاف، ج۴، ص۸۱۱.</ref>. بنابراین تقدیم تسبیح و حمد بر استغفار فرود آمدن از ملاحظه جلال خالق به سوی مخلوق است<ref>تفسیر لاهیجی، ج۴، ص۸۸۲.</ref>. | #'''[[فرمان]] به [[تسبیح]] همراه با [[حمد]] [[پروردگار]]:''' {{متن قرآن|فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَكُن مِّنَ السَّاجِدِينَ}}<ref> پس پروردگارت را با سپاس به پاکی بستای و از سجدهگزاران باش؛ سوره حجر، آیه:۹۸.</ref> در برخی [[آیات]] نیز بعد از آن به [[استغفار]] [[امر]] شده: {{متن قرآن|فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا}}<ref> آنگاه، با سپاس، پروردگارت را به پاکی بستای و از وی آمرزش خواه که او بیگمان بسیار توبهپذیر است؛ سوره نصر، آیه:۳.</ref> و آن اشارهای است به تقدیم اشتغال به [[خالق]] با تسبیح و [[تحمید]] وی، بر مشغول شدن به خویش با استغفار که حالتی آمیخته از توجه به خالق و [[خلق]] است<ref>التفسیر الکبیر، ج۳۲، ص۱۵۸.</ref> و با آن دو قوام امر [[دین کامل]] میشود که عبارت است از جمع بین [[طاعت]] و دوری جستن از [[معصیت]]<ref>الکشاف، ج۴، ص۸۱۱.</ref>. بنابراین تقدیم تسبیح و حمد بر استغفار فرود آمدن از ملاحظه جلال خالق به سوی مخلوق است<ref>تفسیر لاهیجی، ج۴، ص۸۸۲.</ref>. | ||
#'''دستور به تسبیح با حمد پروردگار در دو طرف روز:''' {{متن قرآن|فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالإِبْكَارِ }}<ref> بنابراین شکیب کن که وعده خداوند راستین است و از گناه خویش آمرزش بخواه و در پایان روز و پگاهان با سپاس پروردگارت را به پاکی بستای!؛ سوره غافر، آیه: | #'''[[دستور]] به تسبیح با حمد پروردگار در دو طرف [[روز]]:''' {{متن قرآن|فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالإِبْكَارِ}}<ref> بنابراین شکیب کن که وعده خداوند راستین است و از گناه خویش آمرزش بخواه و در پایان روز و پگاهان با سپاس پروردگارت را به پاکی بستای!؛ سوره غافر، آیه: ۵۵.</ref>.<ref>مجمع البیان، ج۸، ص۸۲۱؛ المیزان، ج۱۷، ص۳۴۱.</ref> بهگفته برخی [[مفسّران]] در این دو [[زمان]] [[تدبیر]] و تنزّه پروردگار مشهودتر<ref>پرتوی از قرآن، ج۳، ص۱۲۶.</ref> و نیز هنگام [[نشاط]] [[نفس]] و شدت [[شوق]] آن به اصل خویش است، برخلاف [[دل]] شب و وسط روز که هنگام خستگی نفس و [[سستی]] قوا است<ref>بیان السعاده، ج۱، ص۲۶۱.</ref>. | ||
#'''امر به تسبیح در دل شبهای دیجور و خلوت<ref>الموسوعة الذهبیه، ج۹، ص۳۲۳.</ref>:''' {{متن قرآن|وَمِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَسَبِّحْهُ لَيْلا طَوِيلا }}<ref> و پاسی از شب را برای او سجده بگزار و او را در بلندای شب به پاکی بستای؛ سوره انسان، آیه:۲۶.</ref>. | #'''امر به تسبیح در دل شبهای دیجور و [[خلوت]]<ref>الموسوعة الذهبیه، ج۹، ص۳۲۳.</ref>:''' {{متن قرآن|وَمِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَسَبِّحْهُ لَيْلا طَوِيلا}}<ref> و پاسی از شب را برای او سجده بگزار و او را در بلندای شب به پاکی بستای؛ سوره انسان، آیه:۲۶.</ref>. | ||
#'''ابتدای روز و انتهای شب:''' {{متن قرآن|وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ وَمِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَإِدْبَارَ النُّجُومِ}}<ref> چون برمیخیزی پروردگارت را با سپاس به پاکی بستای!و پاسی از شباهنگام و هنگام رفتن ستارگان او را به پاکی بستای!؛ سوره طور، آیه: ۴۸ - ۴۹.</ref>.<ref>مجمعالبیان، ج۹، ص۴۹؛ المیزان، ج۱۹، ص۲۴.</ref> | #'''ابتدای روز و انتهای شب:''' {{متن قرآن|وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ وَمِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَإِدْبَارَ النُّجُومِ}}<ref> چون برمیخیزی پروردگارت را با سپاس به پاکی بستای!و پاسی از شباهنگام و هنگام رفتن ستارگان او را به پاکی بستای!؛ سوره طور، آیه: ۴۸ - ۴۹.</ref>.<ref>مجمعالبیان، ج۹، ص۴۹؛ المیزان، ج۱۹، ص۲۴.</ref> | ||
#'''قبل از طلوع و غروب خورشید:''' {{متن قرآن|وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا}}<ref> پیش از برآمدن آفتاب و پیش از فرو رفتن آن پروردگارت را با سپاس به پاکی بستای؛ سوره طه، آیه:۱۳۰.</ref>.<ref>التبیان، ج۷، ص۲۲۲؛ جوامع الجامع، ج۲، ص۴۷؛ المیزان، ج۱۴، ص۲۳۵.</ref> | #'''قبل از طلوع و [[غروب]] [[خورشید]]:''' {{متن قرآن|وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا}}<ref> پیش از برآمدن آفتاب و پیش از فرو رفتن آن پروردگارت را با سپاس به پاکی بستای؛ سوره طه، آیه:۱۳۰.</ref>.<ref>التبیان، ج۷، ص۲۲۲؛ جوامع الجامع، ج۲، ص۴۷؛ المیزان، ج۱۴، ص۲۳۵.</ref> | ||
#'''ساعتهایی از شب و اطراف روز:''' {{متن قرآن|وَمِنْ آنَاء اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَأَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضَى}}<ref>و پاسهایی از شب و پیرامونهای روز را نیز به ستایش پرداز باشد که خشنود گردی؛ سوره طه، آیه:۱۳۰.</ref>.<ref>التبیان، ج۷، ص۲۲۲؛ جوامع الجامع، ج۲، ص۴۷؛ المیزان، ج۱۴، ص۲۳۵.</ref> | #'''ساعتهایی از شب و اطراف [[روز]]:''' {{متن قرآن|وَمِنْ آنَاء اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَأَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضَى}}<ref>و پاسهایی از شب و پیرامونهای روز را نیز به ستایش پرداز باشد که خشنود گردی؛ سوره طه، آیه:۱۳۰.</ref>.<ref>التبیان، ج۷، ص۲۲۲؛ جوامع الجامع، ج۲، ص۴۷؛ المیزان، ج۱۴، ص۲۳۵.</ref> | ||
#'''فرمان به تسبیح با اسم پروردگار بزرگ<ref>المیزان، ج۱۹، ص۱۳۶.</ref>:''' {{متن قرآن|فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ }}<ref>پس نام سترگ پروردگار خویش را به پاکی بستای!؛ سوره واقعه، آیه:۷۴.</ref>. | #'''[[فرمان]] به [[تسبیح]] با [[اسم پروردگار]] بزرگ<ref>المیزان، ج۱۹، ص۱۳۶.</ref>:''' {{متن قرآن|فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ}}<ref>پس نام سترگ پروردگار خویش را به پاکی بستای!؛ سوره واقعه، آیه:۷۴.</ref>. | ||
#'''دستور به تسبیح اسم پروردگار برتر<ref>المیزان، ج۲۰، ص۲۶۴.</ref>:''' {{متن قرآن|سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى}}<ref> نام برتر پروردگارت را به پاکی بستای!؛ سوره اعلی، آیه:۱.</ref>. | #'''[[دستور]] به تسبیح اسم پروردگار [[برتر]]<ref>المیزان، ج۲۰، ص۲۶۴.</ref>:''' {{متن قرآن|سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى}}<ref> نام برتر پروردگارت را به پاکی بستای!؛ سوره اعلی، آیه:۱.</ref>. | ||
#'''امر به تنزیه در زمینه تأکید بر دعوت به سوی خدا بر اساس توحید خالص:''' {{متن قرآن|قُلْ هَذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ أَنَاْ وَمَنِ اتَّبَعَنِي وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَمَا أَنَاْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ}}<ref> بگو: این راه من است که با بینش به سوی خداوند فرا میخوانم، من و (نیز) هر کس که پیرو من است؛ و پاکاکه خداوند است و من از مشرکان نیستم؛ سوره یوسف، آیه:۱۰۸.</ref>.<ref>المیزان، ج۱۱، ص۲۷۷.</ref>.<ref>[[سید رضا اسحاقنیا تربتی|اسحاقنیا تربتی، سید رضا]]، [[تسبیح (مقاله)|مقاله «تسبیح»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص۵۱۱- ۵۲۰.</ref> | #'''امر به [[تنزیه]] در زمینه تأکید بر [[دعوت]] به سوی [[خدا]] بر اساس [[توحید]] [[خالص]]:''' {{متن قرآن|قُلْ هَذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ أَنَاْ وَمَنِ اتَّبَعَنِي وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَمَا أَنَاْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ}}<ref> بگو: این راه من است که با بینش به سوی خداوند فرا میخوانم، من و (نیز) هر کس که پیرو من است؛ و پاکاکه خداوند است و من از مشرکان نیستم؛ سوره یوسف، آیه:۱۰۸.</ref>.<ref>المیزان، ج۱۱، ص۲۷۷.</ref>.<ref>[[سید رضا اسحاقنیا تربتی|اسحاقنیا تربتی، سید رضا]]، [[تسبیح (مقاله)|مقاله «تسبیح»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص۵۱۱- ۵۲۰.</ref> | ||
===تسبیح پیامبران=== | ===تسبیح پیامبران=== | ||