←تسبیح اسم پروردگار
| خط ۱۱۰: | خط ۱۱۰: | ||
بر اساس [[قرائت]]{{متن قرآن|لاَّ تَفْقَهُونَ}} در آیه ۴۴ سوره اسراء معنای آن این است که موجودات به [[علم]] ترکیبی تسبیح خود را نمیدانند، گرچه به علم بسیط آن را درمییابند، زیرا [[تنزیه]]، مستلزم [[آگاهی]] از تسبیح شونده است؛ توضیح آنکه [[علم]] مانند [[جهل]] به بسیط و مرکب تقسیم میگردد؛ علم بسیط [[شناخت]] چیزی با [[غفلت]] از آن شناخت؛ و علم مرکب شناخت توأم با توجه به آن شناخت بوده و خود بر دوگونه است: یا مبتنی بر [[کشف و شهود]] است یا مبتنی بر علم استدلالی و علم بسیط به [[حق]] برای هر موجودی حاصل است<ref>شرح الاسماء، ص۴۱۰ ـ ۴۱۱؛ اسفار، ج۱، ص۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>.<ref>[[سید رضا اسحاقنیا تربتی|اسحاقنیا تربتی، سید رضا]]، [[تسبیح (مقاله)|مقاله «تسبیح»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص۵۱۱- ۵۲۰.</ref> | بر اساس [[قرائت]]{{متن قرآن|لاَّ تَفْقَهُونَ}} در آیه ۴۴ سوره اسراء معنای آن این است که موجودات به [[علم]] ترکیبی تسبیح خود را نمیدانند، گرچه به علم بسیط آن را درمییابند، زیرا [[تنزیه]]، مستلزم [[آگاهی]] از تسبیح شونده است؛ توضیح آنکه [[علم]] مانند [[جهل]] به بسیط و مرکب تقسیم میگردد؛ علم بسیط [[شناخت]] چیزی با [[غفلت]] از آن شناخت؛ و علم مرکب شناخت توأم با توجه به آن شناخت بوده و خود بر دوگونه است: یا مبتنی بر [[کشف و شهود]] است یا مبتنی بر علم استدلالی و علم بسیط به [[حق]] برای هر موجودی حاصل است<ref>شرح الاسماء، ص۴۱۰ ـ ۴۱۱؛ اسفار، ج۱، ص۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>.<ref>[[سید رضا اسحاقنیا تربتی|اسحاقنیا تربتی، سید رضا]]، [[تسبیح (مقاله)|مقاله «تسبیح»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص۵۱۱- ۵۲۰.</ref> | ||
==[[تسبیح]] [[ | ==[[تسبیح]] اسم [[پروردگار]]== | ||
در [[آیه]] {{متن قرآن|سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى}}<ref> نام برتر پروردگارت را به پاکی بستای!؛ سوره اعلی، آیه:۱.</ref>. به تسبیح اسم پروردگار [[امر]] شده است برخی گفتهاند: مراد از اسم [[حق]]، اسم لفظی [[خداوند]] است و مقصود از امر به تسبیح آن این است که با [[ذکر]] او چیزی که منزه از اوست ذکر نشود؛ مانند: ذکر آلهه و شرکا و شفعا و نسبت دادن [[ربوبیت]] به آنها و نیز مانند ذکر بعضی از افعالی که لایق [[ساحت]] قدسی وی نیستند؛ نظیر عجز و [[جهل]] و [[ظلم]] و [[غفلت]]<ref>المیزان، ج۲۰، ص۲۶۴.</ref>. برخی هم احتمال دادهاند مراد از اسم در آیه یاد شده معلول اول باشد که فرشتهای [[مقدس]] و [[روحانی]] است، زیرا [[حقیقت]] اسم حق از جنس اصوات نیست و مقصود از امر به تسبیحِ آن هم این [[باور]] است که فعل ربانی و [[اسم الهی]]، موجودی روحانی و منزه از اجسام و جسمانیات و مجرد از حیز و مکانیات است و مؤید این معنا آیه ۷۸ [[سوره الرحمن]] است که در آن اسم پروردگار به {{متن قرآن|ذِي الْجَلالِ وَالإِكْرَامِ}} [[وصف]] شده است، زیرا وصف مذکور [[دلیل]] [[عاقل]] بودن اسم است: {{متن قرآن|تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلالِ وَالإِكْرَامِ}}<ref> خجسته باد نام پروردگارت آن (خداوند) بشکوه و کرامند؛ سوره نور، آیه:۴۱.</ref><ref>تفسیر صدرالمتألهین، ج۷، ص۳۶۴ و ۳۶۵.</ref>.<ref>[[سید رضا اسحاقنیا تربتی|اسحاقنیا تربتی، سید رضا]]، [[تسبیح (مقاله)|مقاله «تسبیح»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص۵۱۱- ۵۲۰.</ref> | در [[آیه]] {{متن قرآن|سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى}}<ref> نام برتر پروردگارت را به پاکی بستای!؛ سوره اعلی، آیه:۱.</ref>. به تسبیح اسم پروردگار [[امر]] شده است برخی گفتهاند: مراد از اسم [[حق]]، اسم لفظی [[خداوند]] است و مقصود از امر به تسبیح آن این است که با [[ذکر]] او چیزی که منزه از اوست ذکر نشود؛ مانند: ذکر آلهه و شرکا و شفعا و نسبت دادن [[ربوبیت]] به آنها و نیز مانند ذکر بعضی از افعالی که لایق [[ساحت]] قدسی وی نیستند؛ نظیر عجز و [[جهل]] و [[ظلم]] و [[غفلت]]<ref>المیزان، ج۲۰، ص۲۶۴.</ref>. برخی هم احتمال دادهاند مراد از اسم در آیه یاد شده معلول اول باشد که فرشتهای [[مقدس]] و [[روحانی]] است، زیرا [[حقیقت]] اسم حق از جنس اصوات نیست و مقصود از امر به تسبیحِ آن هم این [[باور]] است که فعل ربانی و [[اسم الهی]]، موجودی روحانی و منزه از اجسام و جسمانیات و مجرد از حیز و مکانیات است و مؤید این معنا آیه ۷۸ [[سوره الرحمن]] است که در آن اسم پروردگار به {{متن قرآن|ذِي الْجَلالِ وَالإِكْرَامِ}} [[وصف]] شده است، زیرا وصف مذکور [[دلیل]] [[عاقل]] بودن اسم است: {{متن قرآن|تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلالِ وَالإِكْرَامِ}}<ref> خجسته باد نام پروردگارت آن (خداوند) بشکوه و کرامند؛ سوره نور، آیه:۴۱.</ref><ref>تفسیر صدرالمتألهین، ج۷، ص۳۶۴ و ۳۶۵.</ref>.<ref>[[سید رضا اسحاقنیا تربتی|اسحاقنیا تربتی، سید رضا]]، [[تسبیح (مقاله)|مقاله «تسبیح»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۷، ص۵۱۱- ۵۲۰.</ref> | ||