زید بن حارثه در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

[[زید]]، پسر [[حارثة بن شراحیل]]، اصالتاً [[اهل]] [[یمن]] و [[قحطانی]]<ref>الطبقات الکبری، ابن سعد (ترجمه: مهدوی دامغانی)، ج۳، ص۳۳.</ref> و از قبیله کلب است<ref>السیرة النبویه، ابن هشام (ترجمه: رسولی)، ج۱، ص۱۶۲.</ref>. او حدود بیست سال قبل از [[بعثت پیامبر]]{{صل}} در یمن به [[دنیا]] آمد؛ پس او بیست سال از [[پیامبر]]{{صل}} کوچک‌تر و ده سال از [[علی]]{{ع}} بزرگ‌تر بوده است<ref>الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۲، ص۵۴۳.</ref>. زید چهره‌ای سفید متمایل به سرخ داشت<ref>اسد الغابه، ابن اثیر، ج۲، ص۱۳۲.</ref>. وی مردی کوتاه قامت، [[مهربان]] خون‌گرم و زود [[جوش]] بود. او به سرعت با دیگران [[انس]] می‌گرفت و رابطه شدید [[عاطفی]] برقرار می‌کرد، به گونه‌ای که در اولین [[دیدار]]، در [[دل انسان]] جای می‌گرفت<ref>أنساب الأشراف، بلاذری، ج۱، ص۴۷۰.</ref>. او دارای ظرفیت فوق العاده برای [[پذیرش]] دیگران، با هر نوع شخصیتی بود. به [[دلیل]] همین جنبه از [[شخصیت]] زید بود که پیامبر{{صل}}، همواره او را برای [[مدیریت]] و [[فرماندهی]] بر می‌گزید. [[حارثه]]، [[پدر]] زید، با زنی از [[قبیله طی]] به نام [[سعدی]] [[ازدواج]] کرد و او سه فرزند به نام‌های [[جبله]]، زید و [[اسماء]] به دنیا آورد و سپس درگذشت<ref>اسد الغابه، ابن اثیر، ج۱، ص۳۲۰.</ref>. [روزی] سعدی به همراه کودکش، زید؛ به دیدار بستگان خود می‌رفت که گروهی از سواران [[قبیله]] بنی قین بن جسر در دوره [[جاهلیت]] بر آنان [[حمله]] کردند و زید را که پسر بچه‌ای چابک بود، به [[بردگی]] گرفتند و او را در بازار [[عکاظ]] به فروش گذاشتند. [[حکیم بن حزام]]، [[برادر]] زاده [[خدیجه]]، در سفری که به [[شام]] رفت، زید را به همراه چند برده دیگر خریداری کرد و به [[مکه]] آورد. حکیم بن حزام، زید را به چهار صد [[درهم]] خرید<ref>الطبقات الکبری، ابن سعد (ترجمه: مهدوی دامغانی)، ج۳، ص۳۳.</ref>. زید در این هنگام [[کودکی]] نابالغ و در حدود هشت ساله بود<ref>معجم الصحابه، ابن قانع، ج۵، ص۱۷۰۳.</ref>. پس از بازگشت حکیم بن حزام، خدیجه به دیدن او آمد. این داستان در زمانی است که [[خدیجه]] با [[پیامبر]]{{صل}} [[ازدواج]] کرده بود. [[حکیم]] به خدیجه گفت: "عمه [[جان]]! هر یک از این پسرها را که می‌خواهی، برای خودت [[انتخاب]] کن". خدیجه [[زید]] را به عنوان [[غلام]] به خانه‌اش برد. [پس] خدیجه زید را به پیامبر{{صل}} بخشید و پیامبر{{صل}} هم او را [[آزاد]] کرد و پسر خود خواند<ref>السیرة النبویه، ابن هشام (ترجمه: رسولی)، ج۱، ص۱۶۲.</ref>.<ref>[[محمد ایوب کاظمی|کاظمی، محمد ایوب]]، [[زید بن حارثه‌ (مقاله)|مقاله «زید بن حارثه‌»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم]]، ج۵، ص۱۹۶-۱۹۷.</ref>

هم چنین ام قرفه، دختر [[ربیعة بن بدر]] و [[همسر]] [[مالک بن حذیفه]]، [[چهل]] نفر مرد نیرومند را [[اجیر]] کرد که به [[مدینه]] بروند و پیامبر{{صل}} را به [[قتل]] برسانند. [[رسول خدا]]{{صل}}، زید بن حارثه را با سوارانی به سمت آنها فرستاد. زید بن حارثه در [[وادی القری]] با آنها رو به رو شد. دو گروه با یکدیگر درگیر شدند. زید و همراهانش از آنها [[شکست]] خوردند، اما زید از این معرکه [[جان]] سالم به در برد. زید [[سوگند]] خورد که تا آنها را شکست ندهد، سر و صورت را نخواهد شست! به نزد پیامبر{{صل}} رفت و درخواست نیرو کرد. پیامبر{{صل}}، سپاهی چشمگیر در [[اختیار]] او نهاد و او به سرعت خود را به وادی القری رسانید و طی جنگی قدرتمندانه، بنو [[فزاره]] را شکست داد و ام قرفه را هم دستگیر کرد<ref>تاریخ الیعقوبی، یعوبی (ترجمه: آیتی)، ج۱، ص۴۳۴.</ref>. هنگامی که [[دحیه کلبی]]، فرستاده رسول خدا{{صل}}، از نزد [[قیصر روم]] باز می‌گشت و اموال و هدایایی به همراه داشت، وقتی به منطقه شنار رسید، [[هنید بن عوص]] و پسرش، عوص بن هنید، بر او حمله بردند و اموال و [[هدایا]] را از او گرفتند و دحیه را دست خالی به مدینه فرستادند. هنید بن عوص و پسرش، وابسته به [[قبیله]] [[جذام]] بودند و این [[قبیله]]، توسط نامه‌ای که [[رفاعة]] بن [[زید]] جذامی از طرف [[پیامبر]]{{صل}} برای آنها برده بود، [[مسلمان]] شده بودند. [[دحیة]] وقتی به حضور پیامبر{{صل}} آمد، جریان را به آن [[حضرت]] گزارش داد. این کار نقض آشکار [[پیمان]] و [[اعلان]] [[جنگ]] با پیامبر{{صل}} بود. از آن طرف، وقتی این خبر به گوش [[مردم]] قبیله [[جذام]] رسید، چند نفر را [[مأمور]] کردند که بروند [[اموال]] و [[هدایا]] را از هنید و پسرش باز پس بگیرند و به [[دحیه]] کلبی برسانند. [[رسول خدا]]{{صل}} [[زید بن حارثه]] را فراخواند و او را مأمور جنگ با قبیله جذام کرد. زید با جمعی از [[اصحاب]] به سرعت به آن سو رفتند و در منطقه "اولاج" مستقر شدند. در جریان این درگیری، چهار نفر، از جمله هنید و پسرش کشته شدند و چند نفر به [[اسارت]] زید و یارانش در آمدند و [آنها] اموالی را هم به [[غنیمت]] گرفتند. زید و سپاهش به منطقة فیفاء رسیده بود که چند نفر از قبیله جذام، از جمله [[حسان]] بن مله و أنیف بن ملة و ابو [[زید بن عمرو]] به نزد زید آمدند. حسان فریاد زد: "ما مسلمان هستیم!" و این سخن را چند بار تکرار کرد. زید گفت: "اگر راست می‌گوئید، [[سوره]] [[ام الکتاب]] ([[سوره حمد]]) را بخوانید". حسان سوره حمد را [[تلاوت]] کرد. زید بن حارثه اعلام کرد که جنگ با این مردم بر ما [[حرام]] است، مگر این که کسی از آنها پیمان ما را بشکند.

پس از [[هجرت]]، [[رسول خدا]]{{صل}} دختر عمه‌اش [[زینب]]، دختر [[امیمة بن عبدالمطلب]] را برای زید خواستگاری کرد. زینب و برادرش [[عبدالله بن جحش]] از این موضوع ناراحت شدند؛ زیرا زینب از [[قریش]] بود و زید، برده [[آزاد]] شده و مطابق رسم [[جاهلیت]]، این کار، [[ناپسند]] بود. چون [[آیه قرآن]] در این مورد نازل شد، زینب و عبدالله هر دو به آن کار [[راضی]] شدند.