←جستارهای وابسته
| خط ۱۲۰: | خط ۱۲۰: | ||
یکی از معانی و مفاهیم خشوع، خفهبودن و خفیفبودن صدا در برابر عظمت [[رحمان]] است: {{متن قرآن|يَوْمَئِذٍ يَتَّبِعُونَ الدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهُ وَخَشَعَتِ الْأَصْوَاتُ لِلرَّحْمَنِ فَلَا تَسْمَعُ إِلَّا هَمْسًا}}؛ یعنی در آن [[روز]] (که در [[قیامت]] است)، دعوتکننده را بدون [[سرپیچی]]، [[پیروی]] و [[اطاعت]] میکنند، و صداها در برابر عظمت و کبریایی [[خدای رحمان]]، در سینهها خفه شود، پس در این حال به جز صدای خفیفی را نمیشنوی. | یکی از معانی و مفاهیم خشوع، خفهبودن و خفیفبودن صدا در برابر عظمت [[رحمان]] است: {{متن قرآن|يَوْمَئِذٍ يَتَّبِعُونَ الدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهُ وَخَشَعَتِ الْأَصْوَاتُ لِلرَّحْمَنِ فَلَا تَسْمَعُ إِلَّا هَمْسًا}}؛ یعنی در آن [[روز]] (که در [[قیامت]] است)، دعوتکننده را بدون [[سرپیچی]]، [[پیروی]] و [[اطاعت]] میکنند، و صداها در برابر عظمت و کبریایی [[خدای رحمان]]، در سینهها خفه شود، پس در این حال به جز صدای خفیفی را نمیشنوی. | ||
خفیف و ملایمبودن صدا در محضر [[پیامبر]]{{صل}}، [[آزمایش الهی]] از [[تقوای قلب]] (و یا [[خشیت]] [[دل]]) است: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْوَاتَهُمْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ أُولَئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوَى لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ عَظِيمٌ}}<ref>«بیگمان خداوند دلهای کسانی که صدایشان را نزد فرستاده خداوند فرو میدارند، برای پرهیزگاری آزموده است؛ آنان آمرزش و پاداشی سترگ خواهند داشت» سوره حجرات، آیه ۳.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۶۹۳.</ref> | خفیف و ملایمبودن صدا در محضر [[پیامبر]]{{صل}}، [[آزمایش الهی]] از [[تقوای قلب]] (و یا [[خشیت]] [[دل]]) است: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْوَاتَهُمْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ أُولَئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوَى لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ عَظِيمٌ}}<ref>«بیگمان خداوند دلهای کسانی که صدایشان را نزد فرستاده خداوند فرو میدارند، برای پرهیزگاری آزموده است؛ آنان آمرزش و پاداشی سترگ خواهند داشت» سوره حجرات، آیه ۳.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۶۹۳.</ref> | ||
====معنا و مفهوم چهارم خشوع==== | |||
یکی از معانی و مفاهیم خشوع، تذلل [[قلب]] و [[تواضع]] [[بدن]] است در برابر عظمت و کبریایی [[خدای سبحان]] در حال [[نماز]] و به هنگام ادای [[اذکار]] و انجام [[افعال]] و ارکان مخصوص به آن: {{متن قرآن|الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ}}. | |||
موارد زیر نیز از این باب است: | |||
#خاشعین، کسانی هستند که به [[ملاقات]] آثار [[قدرت]] [[خدای تعالی]] در قیامت و بازگشت به سوی او [[اطمینان]] دارند، و به آنان امر شده که در برخورد با [[مشکلات]]، از [[صبر]] و نماز کمک بگیرند: {{متن قرآن|وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِينَ * الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلَاقُو رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ}}<ref>«از شکیبایی و نماز یاری بجویید و بیگمان این کار جز بر فروتنان دشوار است * همان کسان که میدانند به لقای پروردگارشان خواهند رسید و به سوی او باز میگردند “ سوره بقره، آیه ۴۵.</ref> {{متن قرآن|الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلَاقُو رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ}}<ref>«همان کسان که میدانند به لقای پروردگارشان خواهند رسید و به سوی او باز میگردند» سوره بقره، آیه ۴۶.</ref> | |||
# [[پیامبر]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} هنگام برخورد با [[مشکلات]]، از [[نماز]] (و [[روزه]]) [[استعانت]] میکردند. [[شیخ طایفه]] [[طوسی]] در [[تفسیر تبیان]]، و [[شیخ طبرسی]] در [[مجمع البیان]] فرمودهاند: {{متن حدیث|و کان النبی{{صل}} اذا احزنه امر، استعان بالصلاة و الصوم}}؛ یعنی چون امری پیامبر{{صل}} را [[غمگین]] و محزون میساخت، آن [[حضرت]] از نماز و روزه استعانت میجست<ref>تبیان، ج۱، ص۲۰۲؛ مجمع البیان. ج۱، ص۹۹.</ref>. و در [[کتاب کافی]] از [[امام صادق]]{{ع}} میخوانیم که: {{متن حدیث|کان علی{{ع}} اذا اهاله امر فزع، قام الی الصلوة، ثم تلا هذه الایة: {{متن قرآن|اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ}}<ref>«از شکیبایی و نماز یاری بجویید» سوره بقره، آیه ۴۵.</ref>}}؛ یعنی هنگامیکه مشکل مهمی برای [[علی]]{{ع}} پیش میآمد، او به نماز برمیخاست، و سپس این [[آیه]] را [[تلاوت]] میفرمود: {{متن قرآن|اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ}}<ref>تفسیر نمونه، ج۱، ص۲۱۹.</ref>. | |||
# امام صادق{{ع}} فرمود: با خواندن دو رکعت نماز از [[خدا]] بخواهید، همّ و [[غم]] شما برطرف گردد، {{متن حدیث|و روی عن الصادق أنه قال: ما یمنع احدهم اذا دخل علیه غم من غموم الدنیا. ان یتوضا ثم یدخل المسجد فیرکع رکعتین یدعو الله فیها؟ أما سمعت الله تعالی یقول}}: {{متن قرآن|اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ}}: و از امام صادق [[روایت]] شده که فرمود: چه چیز منع میکند یکی از آنان را، آن گاه که غمی از غمهای [[دنیا]] به او وارد میشود، [[وضو]] گرفته و سپس داخل در [[مسجد]] گردد و دو رکعت نماز به جا آورد و در آن غم خدا را بخواند؟ مگر نشنیدهای که [[خدای تعالی]] میفرماید: {{متن قرآن|اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ}}<ref>تبیان، ج۱، ص۱۰۰.</ref>؟<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۶۹۳.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||