←آزادی اجتماعی
(←مقدمه) |
|||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
در طول [[تاریخ]]، چهبسا متفکران و فیلسوفانی که از [[سلطه]] و [[استثمار]] قشر [[اقلیت]] [[حاکم]]، [[پشتیبانی]] کردهاند. اما [[پیامبران]] در برابر چنین حکومتهایی به مقابله برخاستند: {{متن قرآن|وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللَّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ}}<ref> سوره نحل، آیۀ:۳۶.</ref><ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)|دین و نبوت]]، ص ۲۷۵-۲۷۷.</ref>. | در طول [[تاریخ]]، چهبسا متفکران و فیلسوفانی که از [[سلطه]] و [[استثمار]] قشر [[اقلیت]] [[حاکم]]، [[پشتیبانی]] کردهاند. اما [[پیامبران]] در برابر چنین حکومتهایی به مقابله برخاستند: {{متن قرآن|وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللَّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ}}<ref> سوره نحل، آیۀ:۳۶.</ref><ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)|دین و نبوت]]، ص ۲۷۵-۲۷۷.</ref>. | ||
== | ==آزادی اجتماعی== | ||
*[[خداوند]]، [[انسان]] را [[اجتماعی]] آفریده<ref>[[المیزان]]، ج ۴، ص ۹۲.</ref>{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}}<ref> ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروهها و قبیلهها کردیم تا یکدیگر را باز شناسید، بیگمان گرامیترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است؛ سوره حجرات، آیه: 13.</ref> و جهت به فعلیّت رساندن استعدادهایش<ref>[[المیزان]]، ج ۸ ، ص ۱۸۹.</ref> به او [[دستور]] [[مرابطه]]، ایجاد و گسترش [[روابط اجتماعی]] داده است: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اصْبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَاتَّقُواْ اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref> ای مؤمنان! شکیبایی ورزید و یکدیگر را به شکیب فرا خوانید و از مرزها نگهبانی کنید و از خداوند پروا بدارید باشد که رستگار شوید؛ سوره آل عمران، آیه: 200.</ref><ref>[[المیزان]]، ج ۴، ص ۹۲.</ref> قوام و [[تعادل]] [[جامعه]] جز در سایه حاکمیّت [[قانون]] میسّر نمیشود و [[فلسفه]] حضور [[قانون]]، پیشگیری از تعدّی و [[تجاوز]] ستمگران و تضمین [[آزادی]] افراد [[جامعه]] است. در مواردی نیز که [[قانون]] ساکت است، [[انسان]] [[آزادی]] دارد<ref>[[المیزان]]، ج ۴، ص ۱۰۸.</ref>. [[قرآن]] ضمن [[دستور]] به ارتباط محبّتآمیز بین افراد [[جامعه]] {{متن قرآن|وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَن عَمِلَ مِنكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِن بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ}}<ref> و چون مؤمنان به آیات ما، نزد تو آیند بگو: درود بر شما! پروردگارتان بخشایش را بر خویش مقرّر داشته است: چنانچه هر یک از شما از سر نادانی کار بدی انجام دهد، آنگاه از پس آن توبه کند و به راه آید، چنین است که خداوند آمرزندهای بخشاینده است؛ سوره انعام، آیه: 54.</ref>؛ {{متن قرآن|فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ }}<ref> بنابراین از آنان روی بگردان و بدرودی بگو که به زودی خواهند دانست، سوره زخرف، آیه: 89.</ref> به آنان سفارش میکند تا به همدیگر [[سلام]] و بدین وسیله به تأمین [[آزادی]] همدیگر در [[جامعه]] اعلام [[وفاداری]] کنند<ref>[[المیزان]]، ج ۵ ، ص ۳۲.</ref><ref>[[علی رضایی بیرجندی|رضایی بیرجندی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱، ص 198-199.</ref>. | *[[خداوند]]، [[انسان]] را [[اجتماعی]] آفریده<ref>[[المیزان]]، ج ۴، ص ۹۲.</ref>{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}}<ref> ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروهها و قبیلهها کردیم تا یکدیگر را باز شناسید، بیگمان گرامیترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است؛ سوره حجرات، آیه: 13.</ref> و جهت به فعلیّت رساندن استعدادهایش<ref>[[المیزان]]، ج ۸ ، ص ۱۸۹.</ref> به او [[دستور]] [[مرابطه]]، ایجاد و گسترش [[روابط اجتماعی]] داده است: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اصْبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَاتَّقُواْ اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref> ای مؤمنان! شکیبایی ورزید و یکدیگر را به شکیب فرا خوانید و از مرزها نگهبانی کنید و از خداوند پروا بدارید باشد که رستگار شوید؛ سوره آل عمران، آیه: 200.</ref><ref>[[المیزان]]، ج ۴، ص ۹۲.</ref> قوام و [[تعادل]] [[جامعه]] جز در سایه حاکمیّت [[قانون]] میسّر نمیشود و [[فلسفه]] حضور [[قانون]]، پیشگیری از تعدّی و [[تجاوز]] ستمگران و تضمین [[آزادی]] افراد [[جامعه]] است. در مواردی نیز که [[قانون]] ساکت است، [[انسان]] [[آزادی]] دارد<ref>[[المیزان]]، ج ۴، ص ۱۰۸.</ref>. [[قرآن]] ضمن [[دستور]] به ارتباط محبّتآمیز بین افراد [[جامعه]] {{متن قرآن|وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَن عَمِلَ مِنكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِن بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ}}<ref> و چون مؤمنان به آیات ما، نزد تو آیند بگو: درود بر شما! پروردگارتان بخشایش را بر خویش مقرّر داشته است: چنانچه هر یک از شما از سر نادانی کار بدی انجام دهد، آنگاه از پس آن توبه کند و به راه آید، چنین است که خداوند آمرزندهای بخشاینده است؛ سوره انعام، آیه: 54.</ref>؛ {{متن قرآن|فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ }}<ref> بنابراین از آنان روی بگردان و بدرودی بگو که به زودی خواهند دانست، سوره زخرف، آیه: 89.</ref> به آنان سفارش میکند تا به همدیگر [[سلام]] و بدین وسیله به تأمین [[آزادی]] همدیگر در [[جامعه]] اعلام [[وفاداری]] کنند<ref>[[المیزان]]، ج ۵ ، ص ۳۲.</ref><ref>[[علی رضایی بیرجندی|رضایی بیرجندی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱، ص 198-199.</ref>. | ||