امداد غیبی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'خروج' به 'خروج'
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'خروج' به 'خروج')
خط ۱۴۵: خط ۱۴۵:
*محتوای بشارتها اموری است که باعث استمرار [[پایداری]] و نیز [[آرامش]] آنها در اوج [[مشکلات]] می‌شود و ازاین‌رو [[قرآن]] درباره این [[مؤمنان]] می‌فرماید: از هیچ [[ستم]] و کاستنی (کاستن [[پاداش]] و [[کردار]]) نترسند: {{متن قرآن|وَمَن يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلا يَخَافُ ظُلْمًا وَلا هَضْمًا }}<ref> و هر کس که کارهای شایسته کند در حالی که مؤمن باشد از هیچ ستم یا کاستی نمی‌هراسد؛ سوره طه، آیه ۱۱۲.</ref><ref>البصائر، ج ۳۶، ص ۳۲۶، ۳۲۹.</ref><ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]،  ج ۴، ص ۲۹۹ - ۳۲۴.</ref>.
*محتوای بشارتها اموری است که باعث استمرار [[پایداری]] و نیز [[آرامش]] آنها در اوج [[مشکلات]] می‌شود و ازاین‌رو [[قرآن]] درباره این [[مؤمنان]] می‌فرماید: از هیچ [[ستم]] و کاستنی (کاستن [[پاداش]] و [[کردار]]) نترسند: {{متن قرآن|وَمَن يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلا يَخَافُ ظُلْمًا وَلا هَضْمًا }}<ref> و هر کس که کارهای شایسته کند در حالی که مؤمن باشد از هیچ ستم یا کاستی نمی‌هراسد؛ سوره طه، آیه ۱۱۲.</ref><ref>البصائر، ج ۳۶، ص ۳۲۶، ۳۲۹.</ref><ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]،  ج ۴، ص ۲۹۹ - ۳۲۴.</ref>.
*از دیگر [[امدادهای غیبی]] [[خدا]] [[توفیق]] تشخیص [[حق]] از [[باطل]] است: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِن تَتَّقُواْ اللَّهَ يَجْعَل لَّكُمْ فُرْقَاناً وَيُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ}}<ref> ای مؤمنان! اگر از خداوند پروا کنید در شما نیروی شناخت درستی از نادرستی می‌نهد  و از گناهانتان چشم می‌پوشد و شما را می‌آمرزد و خداوند دارای بخشش سترگ است؛ سوره انفال، آیه ۲۹.</ref> فرقان چیزی است که [[حق و باطل]] را از یکدیگر جدا می‌سازد <ref>مفردات، ص ۶۳۳، «فرق».</ref> و چون این [[روشن‌بینی]] بر اثر [[تقوا]] به [[مؤمن]] بخشیده می‌شود <ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۸، ص ۱۰۵؛ نمونه، ج ۷، ص ۱۴۰ ـ ۱۴۱.</ref> می‌توان آن‌را از [[امدادهای غیبی]] دانست. از [[آیه]] ۲۸۲ [[سوره بقره]] نیز برمی‌آید که [[پرواپیشگی]]، اثری عمیق در فزونی [[علم]] و [[روشن‌بینی]] [[انسان]] دارد: {{متن قرآن|وَاتَّقُواْ اللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ}}<ref> و از خداوند پروا کنید؛ و خداوند به شما آموزش می‌دهد؛ سوره بقره، آیه ۲۸۲.</ref> همچنین [[مؤمنان]] در سایه [[پارسایی]] و کارهای خوب، از کمکهای ویژه [[خدا]] برخوردار شده و [[توفیق]] کارهای خوب بیشتری را می‌یابند: {{متن قرآن|فَأَمَّا مَن أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى }}<ref> امّا آنکه بخشش کند و پرهیزگاری ورزد،  و آن وعده نیکوترین (بهشت) را راست بشمارد  زودا که او را در راه (خیر و) آسانی قرار دهیم؛ سوره لیل، آیه ۵ - ۷.</ref><ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]،  ج ۴، ص ۲۹۹ - ۳۲۴.</ref>.
*از دیگر [[امدادهای غیبی]] [[خدا]] [[توفیق]] تشخیص [[حق]] از [[باطل]] است: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِن تَتَّقُواْ اللَّهَ يَجْعَل لَّكُمْ فُرْقَاناً وَيُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ}}<ref> ای مؤمنان! اگر از خداوند پروا کنید در شما نیروی شناخت درستی از نادرستی می‌نهد  و از گناهانتان چشم می‌پوشد و شما را می‌آمرزد و خداوند دارای بخشش سترگ است؛ سوره انفال، آیه ۲۹.</ref> فرقان چیزی است که [[حق و باطل]] را از یکدیگر جدا می‌سازد <ref>مفردات، ص ۶۳۳، «فرق».</ref> و چون این [[روشن‌بینی]] بر اثر [[تقوا]] به [[مؤمن]] بخشیده می‌شود <ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۸، ص ۱۰۵؛ نمونه، ج ۷، ص ۱۴۰ ـ ۱۴۱.</ref> می‌توان آن‌را از [[امدادهای غیبی]] دانست. از [[آیه]] ۲۸۲ [[سوره بقره]] نیز برمی‌آید که [[پرواپیشگی]]، اثری عمیق در فزونی [[علم]] و [[روشن‌بینی]] [[انسان]] دارد: {{متن قرآن|وَاتَّقُواْ اللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ}}<ref> و از خداوند پروا کنید؛ و خداوند به شما آموزش می‌دهد؛ سوره بقره، آیه ۲۸۲.</ref> همچنین [[مؤمنان]] در سایه [[پارسایی]] و کارهای خوب، از کمکهای ویژه [[خدا]] برخوردار شده و [[توفیق]] کارهای خوب بیشتری را می‌یابند: {{متن قرآن|فَأَمَّا مَن أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى }}<ref> امّا آنکه بخشش کند و پرهیزگاری ورزد،  و آن وعده نیکوترین (بهشت) را راست بشمارد  زودا که او را در راه (خیر و) آسانی قرار دهیم؛ سوره لیل، آیه ۵ - ۷.</ref><ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]،  ج ۴، ص ۲۹۹ - ۳۲۴.</ref>.
*در آیاتی از [[قرآن]] به [[تقواپیشگان]] و [[مؤمنان]] [[وعده]] [[رهایی]] از تنگناها داده شده است: {{متن قرآن|وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا}}<ref> و هر کس از خداوند پروا کند (خداوند) برای او دری می‌گشاید؛ سوره طلاق، آیه ۲.</ref> براساس این [[آیات]] زمانی که [[اهل]] [[تقوا]] در تنگنا قرار گیرند به طوری که راه خروجی برایشان نماند [[خداوند]] به صورت غیر عادی راه [[خروج]] و [[رهایی]] را برایشان فراهم می‌سازد <ref>من وحی القرآن، ج ۲۲، ص ۲۸۷.</ref><ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]،  ج ۴، ص ۲۹۹ - ۳۲۴.</ref>.
*در آیاتی از [[قرآن]] به [[تقواپیشگان]] و [[مؤمنان]] [[وعده]] [[رهایی]] از تنگناها داده شده است: {{متن قرآن|وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا}}<ref> و هر کس از خداوند پروا کند (خداوند) برای او دری می‌گشاید؛ سوره طلاق، آیه ۲.</ref> براساس این [[آیات]] زمانی که [[اهل]] [[تقوا]] در تنگنا قرار گیرند به طوری که راه خروجی برایشان نماند [[خداوند]] به صورت غیر عادی راه خروج و [[رهایی]] را برایشان فراهم می‌سازد <ref>من وحی القرآن، ج ۲۲، ص ۲۸۷.</ref><ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]،  ج ۴، ص ۲۹۹ - ۳۲۴.</ref>.
*برخی از [[مفسران]] با توجه به [[روایات]]، [[رهایی]] از تنگناها و [[مشکلات]] [[معنوی]] مانند گرفتار آمدن در امور شبهه‌ناک و نیز دشواریهای هنگام [[مرگ]] و [[روز قیامت]] را هم مشمول این [[آیه]] دانسته‌اند <ref>نورالثقلین، ج۵، ص۳۵۶؛ نمونه، ج ۲۴، ص ۲۳۶.</ref><ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]،  ج ۴، ص ۲۹۹ - ۳۲۴.</ref>.
*برخی از [[مفسران]] با توجه به [[روایات]]، [[رهایی]] از تنگناها و [[مشکلات]] [[معنوی]] مانند گرفتار آمدن در امور شبهه‌ناک و نیز دشواریهای هنگام [[مرگ]] و [[روز قیامت]] را هم مشمول این [[آیه]] دانسته‌اند <ref>نورالثقلین، ج۵، ص۳۵۶؛ نمونه، ج ۲۴، ص ۲۳۶.</ref><ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]،  ج ۴، ص ۲۹۹ - ۳۲۴.</ref>.
*یکی از [[امدادهای غیبی]] [[الهی]] [[گشایش]] درهای [[برکات]] و رحمتهاست که با [[ایمان]] و [[تقوا]] بر [[انسان]] فرستاده می‌شود: {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُواْ وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاء وَالأَرْضِ}}<ref> و اگر مردم آن شهرها [[ایمان]] می‌آوردند و پرهیزگاری می‌ورزیدند بر آنان از آسمان و زمین برکت‌هایی می‌گشودیم؛ سوره اعراف، آیه ۹۶.</ref> و {{متن قرآن|وَأَلَّوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُم مَّاء غَدَقًا}}<ref> و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) [[پایداری]] ورزند  آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛ سوره جن، آیه ۱۶.</ref> برخی گفته‌اند: منظور از برکتهای آسمانی، برکتهای [[معنوی]] مانند [[اجابت دعا]] و از برکتهای زمینی، برکتهای مادی مانند [[باران]] است <ref>نمونه، ج ۶، ص ۲۶۶.</ref>همین معنا درباره [[اهل کتاب]] نیز بیان شده است: {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقَامُواْ التَّوْرَاةَ وَالإِنجِيلَ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْهِم مِّن رَّبِّهِمْ لأَكَلُواْ مِن فَوْقِهِمْ وَمِن تَحْتِ أَرْجُلِهِم مِّنْهُمْ أُمَّةٌ مُّقْتَصِدَةٌ وَكَثِيرٌ مِّنْهُمْ سَاء مَا يَعْمَلُونَ}}<ref> و اگر آنان تورات و انجیل و آنچه را از پروردگارشان به سوی آنها فرو فرستاده شده است، بر پا می‌داشتند از نعمت‌های آسمانی و زمینی برخوردار می‌شدند؛ برخی از ایشان امتی میانه‌رو هستند و بسیاری از آنان آنچه انجام می‌دهند زشت است؛ سوره مائده، آیه ۶۶.</ref><ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]،  ج ۴، ص ۲۹۹ - ۳۲۴.</ref>.
*یکی از [[امدادهای غیبی]] [[الهی]] [[گشایش]] درهای [[برکات]] و رحمتهاست که با [[ایمان]] و [[تقوا]] بر [[انسان]] فرستاده می‌شود: {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُواْ وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاء وَالأَرْضِ}}<ref> و اگر مردم آن شهرها [[ایمان]] می‌آوردند و پرهیزگاری می‌ورزیدند بر آنان از آسمان و زمین برکت‌هایی می‌گشودیم؛ سوره اعراف، آیه ۹۶.</ref> و {{متن قرآن|وَأَلَّوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُم مَّاء غَدَقًا}}<ref> و اینکه (به من وحی شده است) اگر بر راه (حقّ) [[پایداری]] ورزند  آنان را از آبی (و رفاهی) فراوان سیراب می‌کنیم؛ سوره جن، آیه ۱۶.</ref> برخی گفته‌اند: منظور از برکتهای آسمانی، برکتهای [[معنوی]] مانند [[اجابت دعا]] و از برکتهای زمینی، برکتهای مادی مانند [[باران]] است <ref>نمونه، ج ۶، ص ۲۶۶.</ref>همین معنا درباره [[اهل کتاب]] نیز بیان شده است: {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقَامُواْ التَّوْرَاةَ وَالإِنجِيلَ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْهِم مِّن رَّبِّهِمْ لأَكَلُواْ مِن فَوْقِهِمْ وَمِن تَحْتِ أَرْجُلِهِم مِّنْهُمْ أُمَّةٌ مُّقْتَصِدَةٌ وَكَثِيرٌ مِّنْهُمْ سَاء مَا يَعْمَلُونَ}}<ref> و اگر آنان تورات و انجیل و آنچه را از پروردگارشان به سوی آنها فرو فرستاده شده است، بر پا می‌داشتند از نعمت‌های آسمانی و زمینی برخوردار می‌شدند؛ برخی از ایشان امتی میانه‌رو هستند و بسیاری از آنان آنچه انجام می‌دهند زشت است؛ سوره مائده، آیه ۶۶.</ref><ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]،  ج ۴، ص ۲۹۹ - ۳۲۴.</ref>.
۲۲۵٬۰۱۸

ویرایش