غیب در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

برای [[شناخت]] دقیق معنای واژه [[غیب]] ابتدا به جستجوی آن در کتاب‌های لغت پرداخته، سپس مراد اصطلاحی آن بیان می‌شود.

 

الف) راغب اصفهانی غیب را مصدر و معنای [[حقیقی]] آنرا [[استتار]] چیزی از چشم می‌داند، که مجازا به معنای اسم فاعل برای هر چیز پنهان از حواس ظاهری یا پنهان از [[علم انسان]] نیز استعمال می‌گردد، سپس متذکر می‌شود که اولا شیء [[غایب]]، نسبت به [[مردم]] غیب گفته می‌شود نه نسبت به [[خدا]] و ثانیا غیب تنها به [[واسطه خبر]] [[انبیا]] معلوم می‌گردد. با توجه به این تعریف اولا حواس و علم انسان، ملاک [[غیب و شهود]] است. ثانیا [[علم به غیب]] برای [[انسان‌ها]] فقط از طریق انبیا ممکن است.

'''نقد''': اولا ملاک در غیب فقط حواس و علم انسان نیست بلکه حواس و [[علم]] هر مخلوقی می‌تواند ملاک باشد، همان‌طور که در جریان [[خلقت آدم]]، مخاطب خدا در عبارت {{متن قرآن|إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}}<ref>«من نهان آسمان‌ها و زمین را می‌دانم» سوره بقره، آیه ۳۳.</ref> [[ملائکه]] بودند. یعنی حقیقتی که بر ملائکه مخفی بود، "غیب" نامیده شده است. ثانیا واسطه [[اطلاع از غیب]] منحصر به انبیا نیست، همان‌طور که [[حضرت مریم]] بدون واسطه [[انبیاء]] مطالب [[غیبی]] را دریافت نمود.

ب) علامه [[حسن مصطفوی]]: " غیب چیزی است که [[شهادت]] نباشد و شهادت یعنی [[حضور]] (حضور مکانی یا حضور نزد حواس ظاهری یا حضور در [[فکر]] و علم فرد یا حضور در [[مقام]] [[معرفت]] و [[بصیرت]] و یا مطلق حضور)".

'''نتیجه''': از نظر لغوی اینکه غیب به معنای "شیء پنهان" باشد [[مورد اتفاق]] [[اهل]] لغت است، اما [[اختلاف]] در این است که از چه چیز، از چه کس و از چه جهت پنهان باشد که به نظر می‌رسد با وجود اشکالاتی که به تعریف برخی لغوی‌ها وارد است و با لحاظ مصادیق [[غیب]] و نیز با توجه به تبادر عرفی،  هر چیزی، از هر جهتی از حواس ظاهری یا از [[علم]] هر کسی پنهان باشد به همان لحاظ، [[عرب]] نسبت به همان شخص آنرا "غیب" می‌نامد<ref>[[سید محمود جزائری|جزائری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]] ص۲۷ الی ۲۹</ref>.