زیارتنامه: تفاوت میان نسخه‌ها

*آنچه هنگام مطالعه این متون، به وضوح به چشم می‌خورد و به [[ذهن]] می‌آید، این است که [[امامان]] [[شیعه]]{{عم}}، با توجه و [[عنایت]] کامل، از این طریق در صدد بیان [[معارف]] [[اسلام]] بوده‌اند و در قالب یک متن زیارتی، بسیاری از آنچه را که جزء [[عقاید]] صحیح [[اسلامی]] است، یا ارزش‌های والای مکتبی یا [[فضایل]] برجسته [[ائمه]]{{عم}} [[دین]] به شمار می‌رود، یا حقایق مسلم [[تاریخی]] درباره [[اهل بیت]] [[پیامبر خاتم|پیامبر]]{{عم}} و ماجرای زندگیشان در رابطه با [[حق]] است، و آنچه را که جزء [[تکالیف]] [[شیعه]] و [[وظایف قلبی]] و زبانی و عملی آنان نسبت به اولیای [[دین]] و حجت‌های خداست، بیان کرده‌اند. به این صورت، [[زیارت]]، یک [[مکتب]] تعلیمی و [[تربیتی]] [[شیعه]] است که [[زیارتنامه‌ها]]، به عنوان متن [[آموزشی]] و کتاب درسی، در این [[مکتب]] [[معنوی]] می‌تواند مورد دقت قرار گیرد. البته ابعاد [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] هم در آنها وجود دارد که به آنها اشاره خواهد شد. این، با [[شناخت]] شرایط [[سیاسی]] و جوّ [[حاکم]] بر عصر [[ائمه]]{{عم}}، آسان‌تر فهمیده می‌شود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۲۸۴-۲۸۶.</ref>.

*تلاش و تحرک [[انسان‌ها]] وقتی از [[عقیده]] و بینشی نشأت گیرد و تابع اصول و ملاک‌هایی باشد، این نشانه موضع داشتن [[انسان]] است. آنکه در مسائل [[فکری]] و یا شیوه‌های برخورد عملی، به اصول و مبناهایی پایبند است و در راه [[حفظ]] آنها می‌کوشد و حرکات و سکنات خود را با آن مبنا و اصول، هماهنگ و منسجم می‌کند، او "[[انسان]] موضع‌دار" است. بر خلاف آنان که در [[کارها]] و اندیشه‌هایشان، از معیارهای خاصی [[تبعیت]] نمی‌کنند و به چیزی پایبند نیستند و اصولی بر خط [[فکری]] یا جریان عملی آنان [[حاکم]] نیست، انسان‌های موضع‌دار، دقیقاً برعکس آنان، [[سعی]] در منطبق ساختن [[افکار]] و اعمالشان با آن مبانی و اصول دارند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۲۸۶-۲۸۹.</ref>.

*طرفداری‌ها، [[شعارها]]، رابطه‌ها، دید و بازدیدها، مصاحبه‎ها، موافقت و مخالفت‌ها، استقبال و بدرقه‌ها، پیام‌ها و [[نامه‌ها]] و تلگراف‌ها، تبریک‌ها و تسلیت‌ها، تماس‌ها و حساسیت نشان دادن‌ها و... همه تا اندازه‌های کم و زیاد، می‌توانند بیانگر مواضع اشخاص باشند. از دقت در جهت و مضمون اینها، می‌توان خط [[فکری]] کسی را [[شناخت]] و جناح [[اجتماعی]] او را دریافت و به محتوای اندیشه‌اش پی برد. به‌ویژه، اگر این فرد یا این افراد، کسانی باشند که در سخن‌ها و نوشته‌ها و برخوردهای خود، دقت داشته و روی حساب، حرف بزنند و عمل کنند، به نحوی که بتوان [[افکار]] و آثار و رفتارشان را ملاک و [[سند]] قرار داد. در [[زیارتنامه‌ها]]، از آنجا که [[کلام]] [[معصومین]]{{عم}}: و [[آموزش]] [[امامان]] [[شیعه]]{{عم}} است، می‌توان ملاک‌یابی و موضع‌شناسی کرد و در مورد شیعه‌ای که این کلمات را در [[مزار]]، از روی [[عقیده]] بر زبان می‌راند چنین حسابی گشود. [[اعلام مواضع]]، هم به صورت سخن و هم به صورت عملی، قابل اجراست. گاهی خودِ یک عمل، اعلام موضع است، گاهی نفس رفتن به جایی و شرکت در جمعی و حضور در جلسه‌ای، گویای مواضع [[انسان]] است، هرچند [[انسان]]، [[کلامی]] هم نگوید و اظهار نظری هم نکند. گاهی هم سخنان و آراء، گویای مواضع [[انسان]] است. در [[زیارت]]، چه بسا رفتن به سر [[مزار]] [[شهیدان]] و [[زیارت]] [[قبور]] اولیای [[دین]] و [[امامان]] [[معصوم]]{{عم}}، خود، بیانگر مواضع است. [[خواندن]] [[زیارتنامه‌ها]] نشانی دیگر بر آن است. اعلام و بیان موضع، و نشان دادن آن در عمل، علاوه بر تأثیری که روی خود شخص دارد و او را نیرومندتر و دلیرتر می‌کند و به ایمانش به مواضع [[فکری]] و عملی خود می‌افزاید، به دیگران هم، خطّ و [[فکر]] و جهت می‌دهد. چراغ [[راهنمایی]] است که هنگام رسیدن به تقاطع راه‌ها و چهارسوی [[اندیشه‌ها]] و گذرگاه‌ها و معرض دیدها و قضاوت‌ها، خط [[انسان]] را نشان می‌دهد و دیگران را در مسیر و جریان حرکت و جهت خویش قرار می‌دهد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۲۸۶-۲۸۹.</ref>.

* [[زائر]]، پوینده‌ای است که در گذرگاه زمان و معبر [[تاریخ]]، با زیارتش، با حضورش و با زیارتنامه خواندنش نشان می‌دهد که در چه خطی است و به چه جریانِ حقی وابسته است، و با چه کسانی و بر چه کسانی است، طرفدار چیست و مخالف کیست؟ متن [[زیارتنامه‌ها]]، به صورت مؤکّد و فراوان، شامل این [[اعلام مواضع]] و تصریح به راه و خطّ و [[رهبری]] و جناحی است که [[زائر]] [[امام]]، در آن قرار دارد و در رابطه با همان موضع هم، به [[زیارت]] آمده است. تصریح به قبول یک [[رهبری]]، اعلام [[نفی]] رهبری‌های دیگر است. خود را در خط [[رهبری]] [[ائمه]]{{عم}} دانستن و معرفی کردن، پاسخ "لا" به همه داعیه داران و عَلَم افرازان و [[طاغوت‌ها]] و قدرت‌های ضدّخدایی و مخالف [[حق]] و قانون‌های [[متزلزل]] و سلطه‌های ضدّبشری و قانونگذاران یکسونگر [[کافر]] است. به [[زیارت]] [[حجت خدا]] و [[امام]] [[معصوم]]{{عم}} و [[رهبران الهی]] رفتن، دربردارنده همه این اهداف و مواضع است. این همان مسأله [[تولّی و تبرّی]] را می‌رساند که از شاخه‌های اساسی [[دین]] و از نشانه‌های بارز [[دینداری]] است و [[ضرورت]] [[پایبندی]] به آنها، نه به صورت ظاهری و تنها در شکل، و نه فقط در حدّ [[حبّ]] و [[بغض]] [[قلبی]] و درونی، بلکه در متن عمل و [[رفتار]] و [[سلوک]] [[اجتماعی]] و برخوردهای [[سیاسی]]، از مسلمات خط مکتبی یک [[مسلمان]] [[متعهد]] و موضع‌دار است. پیگیری این موضع و موضوع را در متن [[زیارتنامه‌ها]]، با توجه به برخی تعبیرات و [[شعارها]] و [[شعائر]] می‌توان روشن‌تر انجام داد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۲۸۶-۲۸۹.</ref>.