معراج: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
|معارف مهدویت = دارد | |معارف مهدویت = دارد | ||
}} | }} | ||
به | به سیر شبانه [[حضرت محمد]]{{صل}} در شب هفدهم [[رمضان]] از [[مسجد الحرام]] به [[مسجد الاقصی]] و سپس عروجشان به [[آسمانها]] معراج گفته میشود. [[اعتقاد]] به آن از [[ضروریات اسلام]] بوده و معراج [[پیامبر]] با [[جسم]] و [[روح]] بوده است. | ||
==معناشناسی معارج== | ==معناشناسی معارج== | ||
معراج در لغت به معنای بالا رفتن، نردبان و [[سفر آسمانی]]<ref>ابن منظور، لسان العرب، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۳۲۲.</ref> و | معراج در لغت به معنای بالا رفتن، نردبان و [[سفر آسمانی]]<ref>ابن منظور، لسان العرب، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۳۲۲.</ref> و "[[اسراء]]" به معنای سیر شبانه<ref>تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۸، ص۱۹۲؛ رضا مهیار، فرهنگ ابجدی عربی ـ فارسی، ص۷۲.</ref> و در اصطلاح به سیر شبانه [[حضرت محمد]]{{صل}} از [[مسجد الحرام]] به [[مسجد الاقصی]] و سپس عروجشان به [[آسمانها]] معراج گفته میشود<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۲۱۸؛ [[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم]]، ص ۱۰۳؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[معراج (مقاله)|معراج]]، [[فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۰۹.</ref>. | ||
==داستان معراج== | ==داستان معراج== | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
==ضروری بودن اعتقاد به معراج== | ==ضروری بودن اعتقاد به معراج== | ||
در [[منابع اسلامی]] معراج از [[معجزات پیامبر]]<ref>مجلسی، محمد باقر، حق الیقین، ص ۳۰؛ لاهیجی، عبدالرزاق، گوهر مراد، ۴۵۳؛ رفیعی قزوینی، رجعت و معراج، ص ۶۲.</ref> و از [[ضروریات دین]]<ref>المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ج ۱ ص ۲۲۹.</ref> به شمار میآید. | در [[منابع اسلامی]] معراج از [[معجزات پیامبر]]<ref>مجلسی، محمد باقر، حق الیقین، ص ۳۰؛ لاهیجی، عبدالرزاق، گوهر مراد، ۴۵۳؛ رفیعی قزوینی، رجعت و معراج، ص ۶۲.</ref> و از [[ضروریات دین]]<ref>المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ج ۱ ص ۲۲۹.</ref> به شمار میآید. [[امام رضا]]{{ع}} در همین زمینه فرمودند: "کسی که [[معراج]] را [[تکذیب]] کند، [[رسول الله]]{{صل}} را [[تکذیب]] کرده است"<ref>{{متن حدیث|من كذب بالمعراج فقد كذب رسول الله ص}}؛ شیخ صدوق، صفات الشیعه، ص۵۰.</ref> و از [[امام صادق]]{{ع}} نیز این چنین [[روایت]] شده است: "از [[شیعیان]] ما نیست، کسی که چهار چیز را [[انکار]] کند: [[معراج]]..."<ref>{{متن حدیث|ليس من شيعتنا من أنكر أربعة أشياء المعراج ...}}؛ شیخ صدوق، صفات الشیعه، ص۵۰.</ref>.<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۴۲۰؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۲۱۸؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[معراج (مقاله)|معراج]]، [[فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۳۰۹-۳۱۰.</ref> | ||
==معراج در [[قرآن]]== | ==معراج در [[قرآن]]== | ||
| خط ۵۰: | خط ۵۰: | ||
==زمان و مکان معراج== | ==زمان و مکان معراج== | ||
در کتب [[تاریخی]] از سالهای دوم<ref>ابن شهر آشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۱، ص۱۷۷؛ علی بن یوسف حلی، العدد القویه، ص۲۳۴.</ref>، سوم<ref>قطب راوندی، الخرائج و الجرائح، ج۱، ص۱۴۱.</ref>، هفتم<ref>تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۸، ص۱۹۹.</ref> و دهم [[بعثت]]<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۵۱؛ شیخ حسین دیار بکری، تاریخ الخمیس فی أحوال انفس النفیس، ج۱، ص۳۰۷.</ref> و نیز شانزده ماه پیش از [[هجرت]]<ref>ابوبکر بیهقی، دلائل النبوه و معرفة و معرفة احوال صاحب الشریعه، ج۲، ص۳۵۵؛ تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۸، ص۲۰۰-۲۰۱؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۵، ص۱۰۹.</ref> و هجده ماه [[قبل از هجرت]]<ref>ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۲۶؛ عزالدین ابن اثیر، اسدالغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۲۷.</ref> و همچنین ماههای [[رجب]]<ref>عز الدین ابن اثیر، اسدالغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۲۷؛ ابوالفرج حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۱، ص۵۵۱؛ ابن جوزی المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۲۶.</ref>، [[رمضان]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۶۶؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۲۵-۲۶؛ شیخ حسین دیار بکری، تاریخ الخمیس فی أحوال انفس النفیس، ج۱، ص۳۰۶؛ ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۱، ص۱۷۷.</ref>، [[شوال]]<ref>ابوالفرج حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۱، ص۵۵۱.</ref>، [[ربیعالاول]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۶۶؛ شیخ حسین دیار بکری، تاریخ الخمیس فی أحوال انفس النفیس، ج۱، ص۳۰۶: تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال والأموال و الحفدة و امتاع، ج۱، ص۴۸؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۲۶؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۱۰۸.</ref>، [[ربیع الثانی]]<ref>تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۱، ص۴۷؛ ابوالفرج حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۱، ص۵۵۱.</ref> و ذی الحجه<ref>ابوالفرج حلیی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۱، ص۵۵۱.</ref> به عنوان زمان معراج یاد شده است. در کل، میتوان این زمانها را به سه گروه قبل از [[مرگ ابوطالب]]، [[قبل از هجرت]] و بعد از [[هجرت]]، طبقهبندی کرد. علاوه بر | در کتب [[تاریخی]] از سالهای دوم<ref>ابن شهر آشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۱، ص۱۷۷؛ علی بن یوسف حلی، العدد القویه، ص۲۳۴.</ref>، سوم<ref>قطب راوندی، الخرائج و الجرائح، ج۱، ص۱۴۱.</ref>، هفتم<ref>تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۸، ص۱۹۹.</ref> و دهم [[بعثت]]<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۵۱؛ شیخ حسین دیار بکری، تاریخ الخمیس فی أحوال انفس النفیس، ج۱، ص۳۰۷.</ref> و نیز شانزده ماه پیش از [[هجرت]]<ref>ابوبکر بیهقی، دلائل النبوه و معرفة و معرفة احوال صاحب الشریعه، ج۲، ص۳۵۵؛ تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۸، ص۲۰۰-۲۰۱؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۵، ص۱۰۹.</ref> و هجده ماه [[قبل از هجرت]]<ref>ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۲۶؛ عزالدین ابن اثیر، اسدالغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۲۷.</ref> و همچنین ماههای [[رجب]]<ref>عز الدین ابن اثیر، اسدالغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۲۷؛ ابوالفرج حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۱، ص۵۵۱؛ ابن جوزی المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۲۶.</ref>، [[رمضان]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۶۶؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۲۵-۲۶؛ شیخ حسین دیار بکری، تاریخ الخمیس فی أحوال انفس النفیس، ج۱، ص۳۰۶؛ ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۱، ص۱۷۷.</ref>، [[شوال]]<ref>ابوالفرج حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۱، ص۵۵۱.</ref>، [[ربیعالاول]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۶۶؛ شیخ حسین دیار بکری، تاریخ الخمیس فی أحوال انفس النفیس، ج۱، ص۳۰۶: تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال والأموال و الحفدة و امتاع، ج۱، ص۴۸؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۲۶؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۱۰۸.</ref>، [[ربیع الثانی]]<ref>تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۱، ص۴۷؛ ابوالفرج حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۱، ص۵۵۱.</ref> و ذی الحجه<ref>ابوالفرج حلیی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۱، ص۵۵۱.</ref> به عنوان زمان معراج یاد شده است. در کل، میتوان این زمانها را به سه گروه قبل از [[مرگ ابوطالب]]، [[قبل از هجرت]] و بعد از [[هجرت]]، طبقهبندی کرد. | ||
علاوه بر [[اختلاف]] در [[تاریخ]] این رویداد، مکانهای متعددی همچون [[خانه]] [[امهانی]]<ref>احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۶۷ به بعد.</ref>، [[شعب ابیطالب]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۶۶؛ تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۸، ص۱۹۶.</ref> و [[مسجدالحرام]]: {{متن قرآن|سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ}}<ref> «پاکا آن (خداوند) که شبی بنده خویش را از مسجد الحرام تا مسجد الاقصی-که پیرامون آن را خجسته گرداندهایم- برد تا از نشانههایمان بدو نشان دهیم، بیگمان اوست که شنوای بیناست» سوره اسراء، آیه ۱.</ref> را نقطه آغاز این سفر دانستهاند، البته شاید بتوان گفت این [[اختلافات]] و همچنین [[اختلاف]] در بعض قسمتهای [[حدیث معراج]] به جهت تعدد معراجهای [[پیامبر]] بوده است<ref>ر.ک: [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[معراج (مقاله)|معراج]]، [[فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ص۳۱۰ ـ ۳۱۲.</ref>. | |||
==[[معراج جسمانی]] و [[روحانی]]== | ==[[معراج جسمانی]] و [[روحانی]]== | ||
اکثر [[دانشمندان]] [[مسلمان]] معتقدند معراج [[پیامبر]] با [[جسم]] و [[روح]] آن حضرت بوده و ایشان از [[مسجد الحرام]] به [[مسجد الأقصی]] و از آنجا به آسمانها رفته است<ref>شیخ صدوق، محمد بن علی، الأمالی، ص ۵۱۱؛ شبر، عبدالله، حق الیقین، ج ۱ـ ۲ ص ۱۲۶؛ معراج در آینه استدلال ص ۳۴۰ ـ ۳۶۱ </ref>. البته برخی از [[دانشمندان]] [[اهل سنت]] قائلند معراج [[پیامبر]] تا [[بیت المقدس]] با [[روح]] و [[جسم]] بوده ولی [[عروج]] به [[آسمانها]] تنها با [[روح]] بوده است<ref>روح المعانی ج ۱۵ ص ۷</ref>.<ref>ر.ک: [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[معراج (مقاله)|معراج]]، [[فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ص:۳۱۲.</ref> | اکثر [[دانشمندان]] [[مسلمان]] معتقدند معراج [[پیامبر]] با [[جسم]] و [[روح]] آن حضرت بوده و ایشان از [[مسجد الحرام]] به [[مسجد الأقصی]] و از آنجا به آسمانها رفته است<ref>شیخ صدوق، محمد بن علی، الأمالی، ص ۵۱۱؛ شبر، عبدالله، حق الیقین، ج ۱ـ ۲ ص ۱۲۶؛ معراج در آینه استدلال ص ۳۴۰ ـ ۳۶۱ </ref>. البته برخی از [[دانشمندان]] [[اهل سنت]] قائلند معراج [[پیامبر]] تا [[بیت المقدس]] با [[روح]] و [[جسم]] بوده ولی [[عروج]] به [[آسمانها]] تنها با [[روح]] بوده است<ref>روح المعانی ج ۱۵ ص ۷</ref>.<ref>ر.ک: [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[معراج (مقاله)|معراج]]، [[فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ص:۳۱۲.</ref> | ||
==[[هدف]] [[معراج]]== | |||
[[قرآن کریم]]، [[هدف]] از [[معراج]] را نشان دادن شگفتیهای [[خلقت]] به [[حضرت رسول]]{{صل}}ذکر میکند{{متن قرآن|سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ}}<ref> «پاکا آن (خداوند) که شبی بنده خویش را از مسجد الحرام تا مسجد الاقصی-که پیرامون آن را خجسته گرداندهایم- برد تا از نشانههایمان بدو نشان دهیم، بیگمان اوست که شنوای بیناست» سوره اسراء، آیه ۱.</ref>. در [[روایات]] نیز [[هدف]] از [[معراج]]، علاوه بر [[هدف]] مذکور، [[شرافت]] دادن به [[فرشتگان]]، اکرام ساکنان [[آسمانها]] و [[مشاهده]] [[عظمت]] [[خداوند]] بیان شده است<ref>شیخ صدوق، التوحید، ص۱۷۵؛ محمد باقر مجلسی، بحار الانوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار{{عم}}، ج۱۸، ص۳۴۷- ۳۴۸.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[معراج (مقاله)|معراج]]، [[فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۳۱۴.</ref>. | |||
==معراج و [[مهدویت]]== | ==معراج و [[مهدویت]]== | ||
یکی از گزارشهای [[پیامبر]] از معراج این است که [[نور]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} در [[عرش]] نسبت به [[انوار]] سایر [[ائمه]]{{ع}} ممتاز بود. درخشندگی [[نور]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} در معراج و امتیاز او بر سایر [[ائمه]]{{ع}} بیانگر [[عظمت]] آن حضرت | یکی از گزارشهای [[پیامبر]] از معراج این است که [[نور]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} در [[عرش]] نسبت به [[انوار]] سایر [[ائمه]]{{ع}} ممتاز بود. درخشندگی [[نور]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} در معراج و امتیاز او بر سایر [[ائمه]]{{ع}} بیانگر [[عظمت]] آن حضرت است، [[رسول اکرم]] {{صل}} فرمود: وقتی مرا به معراج بردند، به جانب راست [[عرش]] نگاه کردم. [[علی]] و [[فاطمه]] و [[فرزندان]] او را دیدم که [[نماز]] میخواندند و در میان آنان، [[مهدی]] {{ع}} مانند کوکب تابان میدرخشید. گفتم: ای [[پروردگار]] من! اینها کیستند؟" فرمود: اینها ائمهاند و این [[قائم]] است؛ [[حلال]] میکند، [[حلال]] مرا و [[حرام]] میکند، [[حرام]] مرا و از [[دشمنان]] من [[انتقام]] میکشد. ای [[محمد]]! او را [[دوست]] دار و [[دوست]] بدار کسی را که او را [[دوست]] دارد"<ref>نجم الثاقب، باب سوم.</ref>. از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] شده: «هر کس [[سوره اسراء]] را در هر [[شب جمعه]] [[تلاوت]] نماید، نمیمیرد تا اینکه [[حضرت حجت]]{{ع}} را [[درک]] کند و از جمله [[یاران]] آن حضرت باشد.»<ref>{{متن حدیث|عَنِ الصَّادِقِ{{ع}}أَنَّهُ قَالَ: مَنْ قَرَأَ سُورَةَ بَنِی إِسْرَائِیلَ فِی کُلِّ لَیْلَةِ الْجُمُعَةِ لَمْ یَمُتْ حَتَّی یُدْرِکَ الْقَائِمَ{{ع}}فَیَکُونَ مِنْ أَصْحَابِه}}؛ بحارالانوار، ج ۹۲، ص ۲۸۱</ref>.<ref>ر.ک: [[مجتبی تونهای|مجتبی تونهای]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۱۰۰ و ۶۷۴.</ref> | ||
== پرسشهای وابسته == | == پرسشهای وابسته == | ||