پرش به محتوا

فسق در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}}))
 
(۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = فسق
| عنوان مدخل  = فسق
| مداخل مرتبط = [[فسق در قرآن]] - [[فسق در فقه سیاسی]] - [[فسق در جامعه‌شناسی اسلامی]]
| پرسش مرتبط  =
}}


{{امامت}}
== مقدمه ==
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[فسق]]''' است. "'''فسق'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[فسق در قرآن]] - [[فسق در حدیث]] - [[فسق در فقه سیاسی]] </div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[فسق (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
 
==مقدمه==
[[خروج]] از [[طاعت]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۴، ص۵۰۲.</ref>، ترک [[امر الهی]] و میل به [[معصیت]]<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۵، ص۸۲.</ref> و خارج‌شدن از چارچوب [[شرع]]. [[فسق]] اعم از [[کفر]] است<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۶۳۶.</ref>. اصل آن به معنای برهنه شدن و از پوست درآمدن خرما<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۹، ص۸۸؛ محمود سرمدی، «فسق»، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ج۲، ص۱۵۸۴.</ref>.  
[[خروج]] از [[طاعت]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۴، ص۵۰۲.</ref>، ترک [[امر الهی]] و میل به [[معصیت]]<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۵، ص۸۲.</ref> و خارج‌شدن از چارچوب [[شرع]]. [[فسق]] اعم از [[کفر]] است<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۶۳۶.</ref>. اصل آن به معنای برهنه شدن و از پوست درآمدن خرما<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۹، ص۸۸؛ محمود سرمدی، «فسق»، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ج۲، ص۱۵۸۴.</ref>.  


{{متن قرآن|وَإِذَا أَرَدْنَا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا فِيهَا}}<ref>«و چون بر آن شویم که (مردم) شهری را نابود گردانیم به کامروایان آن فرمان می‌دهیم و در آن نافرمانی می‌ورزند » سوره اسراء، آیه ۱۶.</ref>.
{{متن قرآن|وَإِذَا أَرَدْنَا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا فِيهَا}}<ref>«و چون بر آن شویم که (مردم) شهری را نابود گردانیم به کامروایان آن فرمان می‌دهیم و در آن نافرمانی می‌ورزند» سوره اسراء، آیه ۱۶.</ref>.


عده‌ای خروج از حدود [[قوانین]] و [[قواعد]] [[عقلی]]، طبیعی و [[اخلاقی]] را نیز "فسق" گفته‌اند<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۹، ص۸۹.</ref>. اوصاف [[رذیله]] مانند [[بخل]]، [[حسد]]، [[تکبّر]] و [[طمع]] زمانی که صریح و واضح باشند، صاحب آنها "فاسق" خوانده می‌شود. "لقب زشت" نیز مفهوم دیگری است که از این اصطلاح ریشه گرفته و در [[قرآن کریم]] از آن به‌شدت [[نهی]] شده است؛ زیرا به [[آبرو]] و حیثیت افراد و [[مؤمنان]] مربوط است: {{متن قرآن|بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ}}<ref>«پس از ایمان، بزهکاری نامگذاری ناپسندی است » سوره حجرات، آیه ۱۱.</ref>.
عده‌ای خروج از حدود [[قوانین]] و قواعد [[عقلی]]، طبیعی و [[اخلاقی]] را نیز "فسق" گفته‌اند<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۹، ص۸۹.</ref>. اوصاف [[رذیله]] مانند [[بخل]]، [[حسد]]، [[تکبّر]] و [[طمع]] زمانی که صریح و واضح باشند، صاحب آنها "فاسق" خوانده می‌شود. "لقب زشت" نیز مفهوم دیگری است که از این اصطلاح ریشه گرفته و در [[قرآن کریم]] از آن به‌شدت [[نهی]] شده است؛ زیرا به [[آبرو]] و حیثیت افراد و [[مؤمنان]] مربوط است: {{متن قرآن|بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ}}<ref>«پس از ایمان، بزهکاری نامگذاری ناپسندی است» سوره حجرات، آیه ۱۱.</ref>.


فسق و [[فسوق]] گاهی صفت فردی است و گاهی [[وصف]] یک [[جامعه]] قرار می‌گیرد و در قرآن کریم اقوامی به این وصف خوانده شده اند: {{متن قرآن|فِي تِسْعِ آيَاتٍ إِلَى فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهِ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ}}<ref>«و دستت را در گریبان کن تا سپید (و نورانی) بی‌هیچ آسیب (و بیماری) بیرون آید؛ با نه نشانه به سوی فرعون و قومش (روی آور) که آنان قومی نافرمانند» سوره نمل، آیه ۱۲.</ref>.
فسق و [[فسوق]] گاهی صفت فردی است و گاهی وصف یک [[جامعه]] قرار می‌گیرد و در قرآن کریم اقوامی به این وصف خوانده شده اند: {{متن قرآن|فِي تِسْعِ آيَاتٍ إِلَى فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهِ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ}}<ref>«و دستت را در گریبان کن تا سپید (و نورانی) بی‌هیچ آسیب (و بیماری) بیرون آید؛ با نه نشانه به سوی فرعون و قومش (روی آور) که آنان قومی نافرمانند» سوره نمل، آیه ۱۲.</ref>.


در طبقه‌بندی [[اندیشمندان]] [[مسلمان]] از [[دولت‌ها]] و [[جوامع]] مختلف، "فسق" و رویگردانی از [[احکام الهی]] محور تشکیل "[[مدینه]] فاسقه" در مقابل "[[مدینه فاضله]]" قرار گرفته است. بنا بر تعریف [[فارابی]]، "مدینه فاسقه" جامعه‌ای است که [[اهل]] آن [[فضیلت]] و [[سعادت]] را می‌شناسند، ولی بر خلاف آن عمل می‌کنند و چنین مدینه‌ای به سعادت نخواهد رسید<ref>محمد بن محمد فارابی، آراء اهل المدینة الفاضلة و مضاداتها، ص۲۱.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۴۴۳-۴۴۴.</ref>
در طبقه‌بندی [[اندیشمندان مسلمان]] از [[دولت‌ها]] و [[جوامع]] مختلف، "فسق" و رویگردانی از [[احکام الهی]] محور تشکیل "[[مدینه]] فاسقه" در مقابل "مدینه فاضله" قرار گرفته است. بنا بر تعریف فارابی، "مدینه فاسقه" جامعه‌ای است که [[اهل]] آن [[فضیلت]] و [[سعادت]] را می‌شناسند، ولی بر خلاف آن عمل می‌کنند و چنین مدینه‌ای به سعادت نخواهد رسید<ref>محمد بن محمد فارابی، آراء اهل المدینة الفاضلة و مضاداتها، ص۲۱.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۴۴۳-۴۴۴.</ref>


==منابع==
== منابع ==
* [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
{{منابع}}
# [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
{{پایان منابع}}


==پانویس==
== پانویس ==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده: مدخل]]
[[رده:فسق]]
[[رده:فسق]]
۱۲۹٬۶۸۱

ویرایش