پرش به محتوا

محاسبه در اخلاق اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۲۸ ژوئن ۲۰۲۱
جز
جایگزینی متن - 'اخلاق الاهی، ج۱' به 'اخلاق الاهی، ج۱'
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}}))
جز (جایگزینی متن - 'اخلاق الاهی، ج۱' به 'اخلاق الاهی، ج۱')
خط ۱۳: خط ۱۳:
*[[محاسبه]] نفس، [[سنت]] [[پیشوایان دین]] است. [[امام کاظم]]{{ع}} فرمود: "از ما نیست کسی که هر روز خود را [[محاسبه]] نکند تا اگر عملی [[نیک]] انجام داده، از [[خدا]] زیادت بخواهد و اگر عملی بد مرتکب شده، طلب [[بخشش]] کرده، [[توبه]] نماید"<ref>{{متن حدیث|لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يُحَاسِبْ نَفْسَهُ فِي كُلِّ يَوْمٍ فَإِنْ عَمِلَ حَسَناً اِسْتَزَادَ اَللَّهَ وَ إِنْ عَمِلَ سَيِّئاً اِسْتَغْفَرَ اَللَّهَ مِنْهُ وَ تَابَ إِلَيْهِ}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۴۵۳؛ محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۶، ص۹۵.</ref>.
*[[محاسبه]] نفس، [[سنت]] [[پیشوایان دین]] است. [[امام کاظم]]{{ع}} فرمود: "از ما نیست کسی که هر روز خود را [[محاسبه]] نکند تا اگر عملی [[نیک]] انجام داده، از [[خدا]] زیادت بخواهد و اگر عملی بد مرتکب شده، طلب [[بخشش]] کرده، [[توبه]] نماید"<ref>{{متن حدیث|لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يُحَاسِبْ نَفْسَهُ فِي كُلِّ يَوْمٍ فَإِنْ عَمِلَ حَسَناً اِسْتَزَادَ اَللَّهَ وَ إِنْ عَمِلَ سَيِّئاً اِسْتَغْفَرَ اَللَّهَ مِنْهُ وَ تَابَ إِلَيْهِ}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۴۵۳؛ محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۶، ص۹۵.</ref>.
*فایده این [[محاسبه]] این است که [[انسان]] از کمبودها و زیان‌های خود باخبر می‌شود و در [[دنیا]] به فایده این [[محاسبه]] این است که [[انسان]] از کمبودها و زیان‌های خود باخبر می‌شود و در [[دنیا]] به جبران آنها میپردازد تا حساب [[روز قیامت]] بر او آسان شود. این نتیجه در صورتی به دست می‌آید که در [[حسابرسی]] نفس، دقیق و هوشیار باشیم؛ چون نفس سخت مکار است، اندکی [[مسامحه]] کافی است که او بتواند حقایق را برعکس نشان دهد، بر [[باطل]] [[لباس]] [[حق]] بپوشد و [[حق]] را [[باطل]] جلوه دهد و تمامی زحمت‌ها و تلاش‌ها را به هدر دهد. [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: "نفس خود را [[حسابرسی]] کنید، پیش از آنکه به خاطر آن شما را [[حسابرسی]] کنند، زیرا [[قیامت]] پنجاه ایستگاه دارد که هر یک هزار سال طول می‌کشد"<ref>{{متن حدیث|فَحَاسِبُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا عَلَيْهَا فَإِنَّ لِلْقِيَامَةِ خَمْسِينَ مَوْقِفاً كُلُّ مَوْقِفٍ مِقْدَارُهُ أَلْفُ سَنَةٍ ثُمَّ تَلاَ «فِي يَوْمٍ كٰانَ مِقْدٰارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۸، ص۱۴۳.</ref>.
*فایده این [[محاسبه]] این است که [[انسان]] از کمبودها و زیان‌های خود باخبر می‌شود و در [[دنیا]] به فایده این [[محاسبه]] این است که [[انسان]] از کمبودها و زیان‌های خود باخبر می‌شود و در [[دنیا]] به جبران آنها میپردازد تا حساب [[روز قیامت]] بر او آسان شود. این نتیجه در صورتی به دست می‌آید که در [[حسابرسی]] نفس، دقیق و هوشیار باشیم؛ چون نفس سخت مکار است، اندکی [[مسامحه]] کافی است که او بتواند حقایق را برعکس نشان دهد، بر [[باطل]] [[لباس]] [[حق]] بپوشد و [[حق]] را [[باطل]] جلوه دهد و تمامی زحمت‌ها و تلاش‌ها را به هدر دهد. [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: "نفس خود را [[حسابرسی]] کنید، پیش از آنکه به خاطر آن شما را [[حسابرسی]] کنند، زیرا [[قیامت]] پنجاه ایستگاه دارد که هر یک هزار سال طول می‌کشد"<ref>{{متن حدیث|فَحَاسِبُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا عَلَيْهَا فَإِنَّ لِلْقِيَامَةِ خَمْسِينَ مَوْقِفاً كُلُّ مَوْقِفٍ مِقْدَارُهُ أَلْفُ سَنَةٍ ثُمَّ تَلاَ «فِي يَوْمٍ كٰانَ مِقْدٰارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۸، ص۱۴۳.</ref>.
*بنابراین باید درباره هر سخنی که در طول روز گفته شده، از نفس جواب صحیح خواست، سپس درباره نگاه‌ها، خطورات [[ذهنی]] و [[افکار]] پرسید. یا از نشست و برخاست و خورد و خوابش و حتی از سکوتش سؤال کرد که چرا [[سکوت]] کرده و از سکونش که چرا حرکتی نکرده، [[مهرورزی]]‌هاو و کینه‌توزی‌ها، دادودهش و منع وبخل، خرید و فروش و هر معامله که در طول روز انجام گرفته، همه را باید [[حسابرسی]] کرد. تا معلوم شود در هر باب چه مقدار از [[وظیفه]] خویش را به جا آورده و چه مقدار بر عهده او باقی است. وقتی حساب پایان گرفت باید آنچه را به خوبی انجام گرفته، پذیرفت و بقیه را به حساب [[قصور]] و [[تقصیر]] نفس [[ثبت]] کرد<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی]]، ج۱،ص۱۵۴-۱۵۵.</ref>.
*بنابراین باید درباره هر سخنی که در طول روز گفته شده، از نفس جواب صحیح خواست، سپس درباره نگاه‌ها، خطورات [[ذهنی]] و [[افکار]] پرسید. یا از نشست و برخاست و خورد و خوابش و حتی از سکوتش سؤال کرد که چرا [[سکوت]] کرده و از سکونش که چرا حرکتی نکرده، [[مهرورزی]]‌هاو و کینه‌توزی‌ها، دادودهش و منع وبخل، خرید و فروش و هر معامله که در طول روز انجام گرفته، همه را باید [[حسابرسی]] کرد. تا معلوم شود در هر باب چه مقدار از [[وظیفه]] خویش را به جا آورده و چه مقدار بر عهده او باقی است. وقتی حساب پایان گرفت باید آنچه را به خوبی انجام گرفته، پذیرفت و بقیه را به حساب [[قصور]] و [[تقصیر]] نفس [[ثبت]] کرد<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]،ص۱۵۴-۱۵۵.</ref>.


==منابع==
==منابع==
۸۱٬۹۱۳

ویرایش