بیعت در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

[[بیعت]] [[پیمان وفاداری]] است. این [[پیمان]] می‌تواند در [[وفاداری]] برای [[تأسیس حکومت]]، وفاداری در [[جنگ‌ها]] با حاکم و وفاداری به آنچه از بیعت شوندگان خواسته شده است، باشد؛ از این‌رو هرگونه [[عهد]] وفاداری به حاکم یا آن کس را که [[قیام]] به [[حکومت]] کرده است، باید بیعت نامید. چنان‌که [[قرآن کریم]] از تجمع [[زنان]] در [[کوه صفا]] ـ برای [[عهد بستن با پیامبر]] اکرم{{صل}} بر دوری از [[بی‌عفتی]] و ارتکاب به [[حرام]] ـ با عنوان بیعت یاد کرده است<ref>{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِينَ وَلَا يَقْتُلْنَ أَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِينَ بِبُهْتَانٍ يَفْتَرِينَهُ بَيْنَ أَيْدِيهِنَّ وَأَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}} «ای پیامبر! چون زنان مؤمن نزد تو آیند تا با تو بیعت کنند که هیچ چیز را با خدا شریک نگردانند و مرتکب دزدی نشوند و زنا نکنند و فرزندان خود را نکشند و با دروغ فرزند حرام‌زاده‌ای را که پیش دست و پای آنان است بر (شوهر) خویش نبندند و در هیچ کار شایسته‌ای سر از فرمان تو نپیچند، با آنان بیعت کن و برای آنها از خداوند آمرزش بخواه که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره ممتحنه، آیه ۱۲.</ref>. این [[پیمان]] و [[عهد]] به اندازه‌ای اهمیت داشته است که نقض آن بر [[بیعت‌کننده]] بسیار دشوار، شرم‌آور و به معنای بدعهدی بوده است. [[بیعت کردن]] بار سنگین [[تبعیت]] را بر دوش می‌آورد و [[بیعت نکردن]] به معنای نداشتن [[التزام]] به هرگونه تبعیت تلقی می‌شد. [[بیعت]] برای [[حاکم]] به معنای تضمین بقای [[حکومت]] بود<ref>[[اصغرآقا مهدوی|مهدوی، اصغرآقا]] و [[سید محمد صادق کاظمی|کاظمی، سید محمد صادق]]، [[کلیات فقه سیاسی (کتاب)|کلیات فقه سیاسی]]، ص ۲۰۱.</ref>.

==چگونگی بیعت کردن==

[[عمل]] [[بیعت]] اغلب، با دست دادن به [[حاکم اسلامی]] انجام می‌گرفت، ولی [[پیامبر]]{{صل}} هنگام [[فتح مکه]]، پس از [[بیعت]] با مردان، دست‌های خود را در قدح آبی فرو برد و [[زنان]] نیز چنین کردند و بدین‌سان، [[پیمان]] [[زنان]] [[مکه]] انجام پذیرفت<ref>طبقات ابن سعد، ج۱، ص۲۲۰؛ تفسیر نمونه، ج۲۲، ص۷۰؛ مجمع البیان، ج۵، ص۲۷۶؛ فروغ ابدیت، ج۲، ص۳۴۵.</ref>.<ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۶۰.</ref>