علم وراثتی در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۸: خط ۲۸:
# [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: "ما [[اهل]] بیتی هستیم که خردسالان ما از بزرگسالان علم را به ارث می‌بریم"<ref>{{متن حدیث|إِنَّا أَهْلُ بَیْتٍ یَتَوَارَثُ أَصَاغِرُنَا عَنْ أَکَابِرِنَا حَذْوَ الْقُذَّةِ بِالْقُذَّةِ}}؛ مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج ۲۶، ص۱۷۹.</ref>.
# [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: "ما [[اهل]] بیتی هستیم که خردسالان ما از بزرگسالان علم را به ارث می‌بریم"<ref>{{متن حدیث|إِنَّا أَهْلُ بَیْتٍ یَتَوَارَثُ أَصَاغِرُنَا عَنْ أَکَابِرِنَا حَذْوَ الْقُذَّةِ بِالْقُذَّةِ}}؛ مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج ۲۶، ص۱۷۹.</ref>.
#امام باقر{{ع}} فرمودند: "همانا برای [[خداوند متعال]] [[علمی]] عام وجود دارد و علمی ویژه و خاص، اما [[علم خاص]] علمی است که هیچ فرشتۀ مقربی و هیچ [[پیامبر]] فرستاده شده ای نسبت به آن [[آگاهی]] ندارند و اما [[علم عام]] علمی است که [[فرشتگان مقرب]] [[درگاه الهی]] و [[پیامبران]] فرستاده شده نسبت به آن آگاهی پیدا نموده‌اند و قطعا تمام اینها به ما داده شده است. سپس فرمود آیا نخوانده‌ای "و نزد او علم [[روز قیامت]]، و فرود آمدن [[باران]]، و آگاهی نسبت به آنچه در رحم‌ها وجود دارد، می‌باشد؛ و هیچ [[نفس]] و فردی نمی‌داند که فردا چه به دست خواهد آورد، و هیچ نفسی نمی‌داند در چه سرزمینی خواهد مرد"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ لِلَّهِ عِلْماً عَامّاً وَ عِلْماً خَاصّاً فَأَمَّا الْخَاصُّ فَالَّذِی لَمْ یَطَّلِعْ عَلَیْهِ مَلَکٌ مُقَرَّبٌ وَ لَا نَبِیٌّ مُرْسَلٌ وَ أَمَّا عِلْمُهُ الْعَامُّ الَّذِی اطلعت [أَطْلَعَ‏] عَلَیْهِ الْمَلَائِکَةَ الْمُقَرَّبِینَ وَ الْأَنْبِیَاءَ الْمُرْسَلِینَ قَدْ رُفِعَ ذَلِکَ کُلُّهُ إِلَیْنَا ثُمَّ قَالَ أَ مَا تَقْرَأُ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ یُنَزِّلُ الْغَیْثَ وَ یَعْلَمُ ما فِی الْأَرْحامِ وَ ما تَدْرِی نَفْسٌ ما ذا تَکْسِبُ غَداً وَ ما تَدْرِی نَفْسٌ بِأَیِّ أَرْضٍ تَمُوتُ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ج ۱، ص۱۰۹.</ref>.
#امام باقر{{ع}} فرمودند: "همانا برای [[خداوند متعال]] [[علمی]] عام وجود دارد و علمی ویژه و خاص، اما [[علم خاص]] علمی است که هیچ فرشتۀ مقربی و هیچ [[پیامبر]] فرستاده شده ای نسبت به آن [[آگاهی]] ندارند و اما [[علم عام]] علمی است که [[فرشتگان مقرب]] [[درگاه الهی]] و [[پیامبران]] فرستاده شده نسبت به آن آگاهی پیدا نموده‌اند و قطعا تمام اینها به ما داده شده است. سپس فرمود آیا نخوانده‌ای "و نزد او علم [[روز قیامت]]، و فرود آمدن [[باران]]، و آگاهی نسبت به آنچه در رحم‌ها وجود دارد، می‌باشد؛ و هیچ [[نفس]] و فردی نمی‌داند که فردا چه به دست خواهد آورد، و هیچ نفسی نمی‌داند در چه سرزمینی خواهد مرد"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ لِلَّهِ عِلْماً عَامّاً وَ عِلْماً خَاصّاً فَأَمَّا الْخَاصُّ فَالَّذِی لَمْ یَطَّلِعْ عَلَیْهِ مَلَکٌ مُقَرَّبٌ وَ لَا نَبِیٌّ مُرْسَلٌ وَ أَمَّا عِلْمُهُ الْعَامُّ الَّذِی اطلعت [أَطْلَعَ‏] عَلَیْهِ الْمَلَائِکَةَ الْمُقَرَّبِینَ وَ الْأَنْبِیَاءَ الْمُرْسَلِینَ قَدْ رُفِعَ ذَلِکَ کُلُّهُ إِلَیْنَا ثُمَّ قَالَ أَ مَا تَقْرَأُ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ یُنَزِّلُ الْغَیْثَ وَ یَعْلَمُ ما فِی الْأَرْحامِ وَ ما تَدْرِی نَفْسٌ ما ذا تَکْسِبُ غَداً وَ ما تَدْرِی نَفْسٌ بِأَیِّ أَرْضٍ تَمُوتُ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ج ۱، ص۱۰۹.</ref>.
# [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرمودند: "بیان همه چیز در [[قرآن]] است و نیز [[علم]] اولین و آخرین و این [[علوم]] در [[ظاهر قرآن]] [[مجید]] نیست بلکه در [[باطن]] آن و [[تاویل]] آن است و تاویل آن را غیر [[خداوند]] و [[راسخون در علم]] نمی‌دانند و [[راسخون]] جمع است و یکی از آن جمع [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} است. و آن حضرت این علوم را به من یاد داد و همیشه این [[دانش]] در میان [[اولاد]] [[معصومین]] ما موجود است"<ref>{{متن حدیث|فَإِنَّ فِی الْقُرْآنِ بَیَانَ کُلِّ شَیْ‏ءٍ فِیهِ عِلْمُ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ وَ إِنَّ الْقُرْآنَ لَمْ یَدَعْ لِقَائِلٍ مَقَالًا وَ ما یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ لَیْسَ بِوَاحِدٍ رَسُولُ اللَّهِ مِنْهُمْ أَعْلَمَهُ اللَّهُ إِیَّاهُ فَعَلَّمَنِیهِ رَسُولُ اللَّهِ صثُمَّ لَا تَزَالُ فِی عَقِبِنَا إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَة}}؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۲۶، ص۶۳.</ref>.<ref>ر.ک: عسکری امام خان، منشأ و قلمرو علم امام، فصل چهارم.</ref>  
# [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرمودند: "بیان همه چیز در [[قرآن]] است و نیز [[علم]] اولین و آخرین و این [[علوم]] در [[ظاهر قرآن]] [[مجید]] نیست بلکه در [[باطن]] آن و [[تاویل]] آن است و تاویل آن را غیر [[خداوند]] و [[راسخون در علم]] نمی‌دانند و [[راسخون]] جمع است و یکی از آن جمع [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} است. و آن حضرت این علوم را به من یاد داد و همیشه این [[دانش]] در میان [[اولاد]] [[معصومین]] ما موجود است"<ref>{{متن حدیث|فَإِنَّ فِی الْقُرْآنِ بَیَانَ کُلِّ شَیْ‏ءٍ فِیهِ عِلْمُ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ وَ إِنَّ الْقُرْآنَ لَمْ یَدَعْ لِقَائِلٍ مَقَالًا وَ ما یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ لَیْسَ بِوَاحِدٍ رَسُولُ اللَّهِ مِنْهُمْ أَعْلَمَهُ اللَّهُ إِیَّاهُ فَعَلَّمَنِیهِ رَسُولُ اللَّهِ صثُمَّ لَا تَزَالُ فِی عَقِبِنَا إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَة}}؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۲۶، ص۶۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[عسکری امام‌خان|امام‌خان، عسکری]]، [[منشأ و قلمرو علم امام (پایان‌نامه)|منشأ و قلمرو علم امام]]، فصل چهارم.</ref>  
# [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: "به [[خدا]] [[سوگند]]، [[رسول خدا]] حرفی از آنچه [[خدای عزوجل]] به او [[تعلیم]] کرده را [[عالم]] نیست مگر آنکه آن را به [[علی]] تعلیم نمود و سپس این علم به ما می‌رسد و دست خود را بر سینه [[مبارک]] خود گذاشت<ref>{{متن حدیث|نَزَلَ جَبْرَئِیلُ عَلَی مُحَمَّدٍ صبِرُمَّانَتَیْنِ مِنَ الْجَنَّةِ فَلَقِیَهُ عَلِیٌّ{{ع}}فَقَالَ لَهُ مَا هَاتَانِ الرُّمَّانَتَانِ فِی یَدَیْکَ قَالَ أَمَّا هَذِهِ فَالنُّبُوَّةُ لَیْسَ لَکَ فِیهَا نَصِیبٌ وَ أَمَّا هَذِهِ فَالْعِلْمُ ثُمَّ فَلَقَهَا رَسُولُ اللَّهِ صفَأَعْطَاهُ نِصْفَهَا وَ أَخَذَ نِصْفَهَا رَسُولُ اللَّهِ صثُمَّ قَالَ أَنْتَ شَرِیکِی فِیهِ وَ أَنَا شَرِیکُکَ فِیهِ قَالَ فَلَمْ یَعْلَمْ وَ اللَّهِ رَسُولُ اللَّهِ صحَرْفاً مِمَّا عَلَّمَهُ اللَّهُ إِلَّا عَلَّمَهُ عَلِیّاً{{ع}}ثُمَّ انْتَهَی ذَلِکَ الْعِلْمُ إِلَیْنَا ثُمَّ وَضَعَ یَدَهُ عَلَی صَدْرِهِ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ص۲۹۵.</ref>".<ref>ر.ک: غلامی، اصغر، آفاق علم امام در الکافی؛ شیخ زاده، قاسم علی، رابطۀ علم غیب امام حسین و حادثۀ عاشورا، ص۷۱ ـ ۷۳.</ref>
# [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: "به [[خدا]] [[سوگند]]، [[رسول خدا]] حرفی از آنچه [[خدای عزوجل]] به او [[تعلیم]] کرده را [[عالم]] نیست مگر آنکه آن را به [[علی]] تعلیم نمود و سپس این علم به ما می‌رسد و دست خود را بر سینه [[مبارک]] خود گذاشت<ref>{{متن حدیث|نَزَلَ جَبْرَئِیلُ عَلَی مُحَمَّدٍ صبِرُمَّانَتَیْنِ مِنَ الْجَنَّةِ فَلَقِیَهُ عَلِیٌّ{{ع}}فَقَالَ لَهُ مَا هَاتَانِ الرُّمَّانَتَانِ فِی یَدَیْکَ قَالَ أَمَّا هَذِهِ فَالنُّبُوَّةُ لَیْسَ لَکَ فِیهَا نَصِیبٌ وَ أَمَّا هَذِهِ فَالْعِلْمُ ثُمَّ فَلَقَهَا رَسُولُ اللَّهِ صفَأَعْطَاهُ نِصْفَهَا وَ أَخَذَ نِصْفَهَا رَسُولُ اللَّهِ صثُمَّ قَالَ أَنْتَ شَرِیکِی فِیهِ وَ أَنَا شَرِیکُکَ فِیهِ قَالَ فَلَمْ یَعْلَمْ وَ اللَّهِ رَسُولُ اللَّهِ صحَرْفاً مِمَّا عَلَّمَهُ اللَّهُ إِلَّا عَلَّمَهُ عَلِیّاً{{ع}}ثُمَّ انْتَهَی ذَلِکَ الْعِلْمُ إِلَیْنَا ثُمَّ وَضَعَ یَدَهُ عَلَی صَدْرِهِ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ص۲۹۵.</ref>".<ref>ر.ک: [[اصغر غلامی|غلامی، اصغر]]، [[آفاق علم امام در الکافی (مقاله)|آفاق علم امام در الکافی]]؛ [[قاسم علی شیخ‌زاده|شیخ‌زاده، قاسم علی]]، [[رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا (پایان‌نامه)|رابطه علم غیب امام حسین و حادثه عاشورا]]، ص۷۱ ـ ۷۳.</ref>
# [[رسول اکرم]]{{صل}} فرموده‌اند: "چون [[شب معراج]] به [[مقام قرب الهی]] رسیدم، پروردگارم با من [[سخن]] گفت و [[نجوا]] کرد؛ پس هیچ چیزی به من آموخته نشد جز اینکه آن را به [[علی]]{{ع}} آموختم پس او دروازۀ [[علم]] من است"<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۳۸، ص۱۴۹.</ref>.<ref>ر.ک: عرفانی، محمدنظیر، بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین، ص۱۸۱.</ref>
# [[رسول اکرم]]{{صل}} فرموده‌اند: "چون [[شب معراج]] به [[مقام قرب الهی]] رسیدم، پروردگارم با من [[سخن]] گفت و [[نجوا]] کرد؛ پس هیچ چیزی به من آموخته نشد جز اینکه آن را به [[علی]]{{ع}} آموختم پس او دروازۀ [[علم]] من است"<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۳۸، ص۱۴۹.</ref>.
# [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[امیرالمؤمنین]]{{ع}} [[عالم]] بود، و علم به [[ارث]] می‌رسید؛ و هرگز عالمی نمی‌میرد، مگر آنکه کسی هست، علمش را یاد می‌گیرد، اگر [[خدا]] بخواهد"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ عَلِیّاً{{ع}}کَانَ عَالِماً وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ لَنْ یَهْلِکَ عَالِمٌ إِلَّا بَقِیَ مِنْ بَعْدِهِ مَنْ یَعْلَمُ عِلْمَهُ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص۲۲۱.</ref>.<ref>ر.ک: رنجبر، جواد، کنکاشی در کیفیت و سرچشمه‌های علم امام.</ref>
# [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[امیرالمؤمنین]]{{ع}} [[عالم]] بود، و علم به [[ارث]] می‌رسید؛ و هرگز عالمی نمی‌میرد، مگر آنکه کسی هست، علمش را یاد می‌گیرد، اگر [[خدا]] بخواهد"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ عَلِیّاً{{ع}}کَانَ عَالِماً وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ لَنْ یَهْلِکَ عَالِمٌ إِلَّا بَقِیَ مِنْ بَعْدِهِ مَنْ یَعْلَمُ عِلْمَهُ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص۲۲۱.</ref>.
# [[امام رضا]]{{ع}} به [[عبدالله بن جندب]] نوشتند: "اما بعد، به [[راستی]] [[محمد]]{{صل}} [[امین خدا]] بود در خلقش و چون [[وفات]] کرد، ما [[خانواده]] وارثانش بودیم و ما امنای خداییم در [[زمین]] خدا. نزد ماست علم [[بلاها]] و [[مرگ]] و میرها و انساب [[عرب]]..."<ref>{{متن حدیث|عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُنْدَبٍ أَنَّهُ کَتَبَ إِلَیْهِ الرِّضَا{{ع}}أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ مُحَمَّداً صکَانَ أَمِینَ اللَّهِ فِی خَلْقِهِ فَلَمَّا قُبِضَ صکُنَّا أَهْلَ الْبَیْتِ وَرَثَتَهُ فَنَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ فِی أَرْضِهِ عِنْدَنَا عِلْمُ الْبَلَایَا وَ الْمَنَایَا وَ أَنْسَابُ الْعَرَب}}؛‏ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص۲۲۴.</ref>.<ref>ر.ک: صادقی، حسن، مقایسۀ پیامبر و امام از دیدگاه امام رضا{{ع}}، ص۸۳.</ref>  
# [[امام رضا]]{{ع}} به [[عبدالله بن جندب]] نوشتند: "اما بعد، به [[راستی]] [[محمد]]{{صل}} [[امین خدا]] بود در خلقش و چون [[وفات]] کرد، ما [[خانواده]] وارثانش بودیم و ما امنای خداییم در [[زمین]] خدا. نزد ماست علم [[بلاها]] و [[مرگ]] و میرها و انساب [[عرب]]..."<ref>{{متن حدیث|عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُنْدَبٍ أَنَّهُ کَتَبَ إِلَیْهِ الرِّضَا{{ع}}أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ مُحَمَّداً صکَانَ أَمِینَ اللَّهِ فِی خَلْقِهِ فَلَمَّا قُبِضَ صکُنَّا أَهْلَ الْبَیْتِ وَرَثَتَهُ فَنَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ فِی أَرْضِهِ عِنْدَنَا عِلْمُ الْبَلَایَا وَ الْمَنَایَا وَ أَنْسَابُ الْعَرَب}}؛‏ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص۲۲۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[حسن صادقی|صادقی، حسن]]، [[مقایسه پیامبر و امام از دیدگاه امام رضا (مقاله)|مقایسه پیامبر و امام از دیدگاه امام رضا]]، ص۸۳.</ref>  


در نتیجه [[علوم]] [[انبیای گذشته]] و [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و [[امامان]] قبلی به امامان{{ع}} به ارث رسیده است و یکی از راه‌های علوم آموزی [[اهل بیت]] از این راه است.
در نتیجه [[علوم]] [[انبیای گذشته]] و [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و [[امامان]] قبلی به امامان{{ع}} به ارث رسیده است و یکی از راه‌های علوم آموزی [[اهل بیت]] از این راه است.
۱۳۰٬۳۳۸

ویرایش