علم وراثتی در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۴: خط ۱۴:
# [[محمد بن فضل هاشمی]] از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] کرده، آن جناب نظر کرد به ابن هذاب و سپس فرمود: "اگر به تو [[خبر]] دهم در این روزها یکی از بستگان تو کشته خواهد شد آیا گفته مرا [[تصدیق]] می‌کنی؟» عرض کرد [[خیر]]؛ زیرا جز [[خداوند متعال]] کسی [[علم غیب]] نمی‌داند. امام رضا{{ع}} آیۀ: {{متن قرآن|عَالِمُ الْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَى غَيْبِهِ أَحَدًا إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ}}<ref>«او دانای نهان است پس هیچ کس را بر نهان خویش آگاه نمی‌کند جز فرستاده‌ای را که بپسندد» سوره جن، آیه ۲۶ ـ ۲۷.</ref> را [[تلاوت]] نموده و بعد فرمودند: رسول خدا{{صل}} مورد [[رضا]] و پسند خداست و ما [[وارثان]] همین [[رسول]] هستیم که [[خداوند]] او را بر [[غیب]] خود که می‌خواهد [[آگاه]] نموده و آن حضرت [[علم]] به وقایع گذشته و بعد تا [[روز قیامت]] را به ما آموخت"<ref>{{متن حدیث|ثُمَّ نَظَرَ الرِّضَا{{ع}}إِلَی ابْنِ هَذَّابٍ فَقَالَ إِنْ أَنَا أَخْبَرْتُکَ أَنَّکَ سَتُبْتَلَی فِی هَذِهِ الْأَیَّامِ بِدَمِ ذِی رَحِمٍ لَکَ أَ کُنْتَ مُصَدِّقاً لِی قَالَ لَا فَإِنَّ الْغَیْبَ لَا یَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ تَعَالَی قَالَ{{ع}}أَ وَ لَیْسَ اللَّهُ یَقُولُ عالِمُ الْغَیْبِ فَلا یُظْهِرُ عَلی‏ غَیْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضی‏ مِنْ رَسُولٍ فَرَسُولُ اللَّهِ عِنْدَ اللَّهِ مُرْتَضَی وَ نَحْنُ وَرَثَةُ ذَلِکَ الرَّسُولِ الَّذِی أَطْلَعَهُ اللَّهُ عَلَی مَا شَاءَ مِنْ غَیْبِهِ فَعَلِمْنَا مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}؛ راوندی، قطب الدین، الخرائج و الجرائح، ج ۱، ص۳۴۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد حسین طباطبائی|طباطبائی، سید محمد حسین]]، [[تفسیر المیزان (کتاب)|تفسیر المیزان]]، ج۲۰، ص۹۱.</ref>
# [[محمد بن فضل هاشمی]] از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] کرده، آن جناب نظر کرد به ابن هذاب و سپس فرمود: "اگر به تو [[خبر]] دهم در این روزها یکی از بستگان تو کشته خواهد شد آیا گفته مرا [[تصدیق]] می‌کنی؟» عرض کرد [[خیر]]؛ زیرا جز [[خداوند متعال]] کسی [[علم غیب]] نمی‌داند. امام رضا{{ع}} آیۀ: {{متن قرآن|عَالِمُ الْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَى غَيْبِهِ أَحَدًا إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ}}<ref>«او دانای نهان است پس هیچ کس را بر نهان خویش آگاه نمی‌کند جز فرستاده‌ای را که بپسندد» سوره جن، آیه ۲۶ ـ ۲۷.</ref> را [[تلاوت]] نموده و بعد فرمودند: رسول خدا{{صل}} مورد [[رضا]] و پسند خداست و ما [[وارثان]] همین [[رسول]] هستیم که [[خداوند]] او را بر [[غیب]] خود که می‌خواهد [[آگاه]] نموده و آن حضرت [[علم]] به وقایع گذشته و بعد تا [[روز قیامت]] را به ما آموخت"<ref>{{متن حدیث|ثُمَّ نَظَرَ الرِّضَا{{ع}}إِلَی ابْنِ هَذَّابٍ فَقَالَ إِنْ أَنَا أَخْبَرْتُکَ أَنَّکَ سَتُبْتَلَی فِی هَذِهِ الْأَیَّامِ بِدَمِ ذِی رَحِمٍ لَکَ أَ کُنْتَ مُصَدِّقاً لِی قَالَ لَا فَإِنَّ الْغَیْبَ لَا یَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ تَعَالَی قَالَ{{ع}}أَ وَ لَیْسَ اللَّهُ یَقُولُ عالِمُ الْغَیْبِ فَلا یُظْهِرُ عَلی‏ غَیْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضی‏ مِنْ رَسُولٍ فَرَسُولُ اللَّهِ عِنْدَ اللَّهِ مُرْتَضَی وَ نَحْنُ وَرَثَةُ ذَلِکَ الرَّسُولِ الَّذِی أَطْلَعَهُ اللَّهُ عَلَی مَا شَاءَ مِنْ غَیْبِهِ فَعَلِمْنَا مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}؛ راوندی، قطب الدین، الخرائج و الجرائح، ج ۱، ص۳۴۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید محمد حسین طباطبائی|طباطبائی، سید محمد حسین]]، [[تفسیر المیزان (کتاب)|تفسیر المیزان]]، ج۲۰، ص۹۱.</ref>
# [[مفضل بن عمر]] [[روایت]] کرده [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[سلیمان]] از [[داود]] [[ارث]] برد و [[محمد]]{{صل}} از سلیمان ارث برد و ما از محمد{{صل}} ارث بردیم. علم [[تورات]] و انجیل‏ و [[زبور]] و [[تفسیر]] [[الواح]] نزد ماست. [[مفضل]] عرض کرد: علم زیادی‌ است! [[امام]] فرمودند: این علم چندان مهم نیست بلکه [[علم مهم]]، علمی‌ است که در هر [[روز]] و در هر [[ساعت]] به ما داده می‌‏شود"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ سُلَیْمَانَ وَرِثَ‏ دَاوُدَ وَ إِنَّ مُحَمَّداً وَرِثَ سُلَیْمَانَ وَ إِنَّا وَرِثْنَا مُحَمَّداً وَ إِنَّ عِنْدَنَا عِلْمَ التَّوْرَاةِ وَ الْإِنْجِیلِ وَ الزَّبُورِ وَ تِبْیَانَ مَا فِی الْأَلْوَاحِ قَالَ قُلْتُ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْعِلْمُ قَالَ لَیْسَ هَذَا هُوَ الْعِلْمَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی یَحْدُثُ یَوْماً بَعْدَ یَوْمٍ وَ سَاعَةً بَعْدَ سَاعَةٍ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب الکافی، ج۱، ص۲۲۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[ابراهیم امینی|امینی، ابراهیم]]، [[بررسی مسائل کلی امامت (کتاب)|بررسی مسائل کلی امامت]]، ص۲۴۷.</ref>
# [[مفضل بن عمر]] [[روایت]] کرده [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[سلیمان]] از [[داود]] [[ارث]] برد و [[محمد]]{{صل}} از سلیمان ارث برد و ما از محمد{{صل}} ارث بردیم. علم [[تورات]] و انجیل‏ و [[زبور]] و [[تفسیر]] [[الواح]] نزد ماست. [[مفضل]] عرض کرد: علم زیادی‌ است! [[امام]] فرمودند: این علم چندان مهم نیست بلکه [[علم مهم]]، علمی‌ است که در هر [[روز]] و در هر [[ساعت]] به ما داده می‌‏شود"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ سُلَیْمَانَ وَرِثَ‏ دَاوُدَ وَ إِنَّ مُحَمَّداً وَرِثَ سُلَیْمَانَ وَ إِنَّا وَرِثْنَا مُحَمَّداً وَ إِنَّ عِنْدَنَا عِلْمَ التَّوْرَاةِ وَ الْإِنْجِیلِ وَ الزَّبُورِ وَ تِبْیَانَ مَا فِی الْأَلْوَاحِ قَالَ قُلْتُ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْعِلْمُ قَالَ لَیْسَ هَذَا هُوَ الْعِلْمَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی یَحْدُثُ یَوْماً بَعْدَ یَوْمٍ وَ سَاعَةً بَعْدَ سَاعَةٍ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب الکافی، ج۱، ص۲۲۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[ابراهیم امینی|امینی، ابراهیم]]، [[بررسی مسائل کلی امامت (کتاب)|بررسی مسائل کلی امامت]]، ص۲۴۷.</ref>
# [[ضریس]] کناسی‌ می‌‏گوید نزد [[حضرت صادق]]{{ع}} بودم، [[ابوبصیر]] نیز حاضر بود پس حضرت فرمودند: "[[داوود]]{{ع}} [[علوم انبیا]] را ارث برد و سلیمان{{ع}} علم داوود را ارث برد و محمد{{صل}} از سلیمان{{ع}} ارث برد و ما از محمد{{صل}} ارث بردیم. [[صحف ابراهیم]] و [[الواح موسی]]{{ع}} نزد ماست. [[ابوبصیر]] عرض کرد: [[علم]] زیادی‌ است! فرمود: ای‌ [[ابا محمد]]! این علم چندان مهم نیست، [[علم مهم]] علمی‌ است که شب و [[روز]] و [[ساعت]] به ساعت به ما [[الهام]] می‌‏شود"<ref>{{متن حدیث|کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}وَ عِنْدَهُ أَبُو بَصِیرٍ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}إِنَّ دَاوُدَ وَرِثَ عِلْمَ الْأَنْبِیَاءِ وَ إِنَّ سُلَیْمَانَ وَرِثَ دَاوُدَ وَ إِنَّ مُحَمَّداً صوَرِثَ سُلَیْمَانَ وَ إِنَّا وَرِثْنَا مُحَمَّداً صوَ إِنَّ عِنْدَنَا صُحُفَ إِبْرَاهِیمَ وَ أَلْوَاحَ مُوسَی فَقَالَ أَبُو بَصِیرٍ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْعِلْمُ فَقَالَ یَا أَبَا مُحَمَّدٍ لَیْسَ هَذَا هُوَ الْعِلْمَ إِنَّمَا الْعِلْمُ مَا یَحْدُثُ بِاللَّیْلِ وَ النَّهَارِ یَوْماً بِیَوْمٍ وَ سَاعَةً بِسَاعَة}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب الکافی، ج۱، ص۲۲۵.</ref>.<ref>ر.ک: امینی، ابراهیم، بررسی مسائل کلی امامت، ص۲۴۷؛ نصیری، محمد حسین، گسترۀ علم امام از دیدگاه آیات و روایات.</ref>  
# [[ضریس]] کناسی‌ می‌‏گوید نزد [[حضرت صادق]]{{ع}} بودم، [[ابوبصیر]] نیز حاضر بود پس حضرت فرمودند: "[[داوود]]{{ع}} [[علوم انبیا]] را ارث برد و سلیمان{{ع}} علم داوود را ارث برد و محمد{{صل}} از سلیمان{{ع}} ارث برد و ما از محمد{{صل}} ارث بردیم. [[صحف ابراهیم]] و [[الواح موسی]]{{ع}} نزد ماست. [[ابوبصیر]] عرض کرد: [[علم]] زیادی‌ است! فرمود: ای‌ [[ابا محمد]]! این علم چندان مهم نیست، [[علم مهم]] علمی‌ است که شب و [[روز]] و [[ساعت]] به ساعت به ما [[الهام]] می‌‏شود"<ref>{{متن حدیث|کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}وَ عِنْدَهُ أَبُو بَصِیرٍ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}إِنَّ دَاوُدَ وَرِثَ عِلْمَ الْأَنْبِیَاءِ وَ إِنَّ سُلَیْمَانَ وَرِثَ دَاوُدَ وَ إِنَّ مُحَمَّداً صوَرِثَ سُلَیْمَانَ وَ إِنَّا وَرِثْنَا مُحَمَّداً صوَ إِنَّ عِنْدَنَا صُحُفَ إِبْرَاهِیمَ وَ أَلْوَاحَ مُوسَی فَقَالَ أَبُو بَصِیرٍ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْعِلْمُ فَقَالَ یَا أَبَا مُحَمَّدٍ لَیْسَ هَذَا هُوَ الْعِلْمَ إِنَّمَا الْعِلْمُ مَا یَحْدُثُ بِاللَّیْلِ وَ النَّهَارِ یَوْماً بِیَوْمٍ وَ سَاعَةً بِسَاعَة}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب الکافی، ج۱، ص۲۲۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[ابراهیم امینی|امینی، ابراهیم]]، [[بررسی مسائل کلی امامت (کتاب)|بررسی مسائل کلی امامت]]، ص۲۴۷؛ [[محمد حسین نصیری|نصیری، محمد حسین]]، [[گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات (پایان‌نامه)|گستره علم امام از دیدگاه آیات و روایات]].</ref>  
# [[زراره]] از [[امام باقر]]{{ع}} [[نقل]] می‌کند: "[[علمی]] که همراه [[حضرت آدم]] نازل شد، به [[علی]]{{ع}} به [[ارث]] رسید و هیچ کدام از ما [[امامان]] از [[دنیا]] نمی‌رویم مگر اینکه یک نفر از [[اهل بیت]] ما، آن علم را یا هر گونه که [[خدا]] بخواهد، به ارث می‌بریم"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}}لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}}عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۲۲۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، [[بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد (پایان‌نامه)|بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد]]، ص۶۵ ـ ۷۰.</ref>
# [[زراره]] از [[امام باقر]]{{ع}} [[نقل]] می‌کند: "[[علمی]] که همراه [[حضرت آدم]] نازل شد، به [[علی]]{{ع}} به [[ارث]] رسید و هیچ کدام از ما [[امامان]] از [[دنیا]] نمی‌رویم مگر اینکه یک نفر از [[اهل بیت]] ما، آن علم را یا هر گونه که [[خدا]] بخواهد، به ارث می‌بریم"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}}لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}}عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۲۲۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، [[بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد (پایان‌نامه)|بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد]]، ص۶۵ ـ ۷۰.</ref>
# [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "اگر ما نیز مانند دیگران با [[رأی]] و اجتهادمان [[فتوا]] می‌دادیم، هلاک می‌شدیم، آنچه ما می‌گوییم، [[اجتهاد]] نیست، بلکه آثاری از [[رسول خدا]]{{صل}} است که ریشه‌ها و پایه‌های علم است و ما [[نسل]] به نسل آن را ارث می‌بریم و همان گونه که [[مردم]] طلا و نقره خود را برای نسل‌های پس از خود [[ذخیره]] و [[حفظ]] می‌کنند، ما نیز این [[علوم]] و [[معارف]] را برای نسل‌های بعد [[ذخیره]] و [[حفظ]] می‌کنیم".  
# [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "اگر ما نیز مانند دیگران با [[رأی]] و اجتهادمان [[فتوا]] می‌دادیم، هلاک می‌شدیم، آنچه ما می‌گوییم، [[اجتهاد]] نیست، بلکه آثاری از [[رسول خدا]]{{صل}} است که ریشه‌ها و پایه‌های علم است و ما [[نسل]] به نسل آن را ارث می‌بریم و همان گونه که [[مردم]] طلا و نقره خود را برای نسل‌های پس از خود [[ذخیره]] و [[حفظ]] می‌کنند، ما نیز این [[علوم]] و [[معارف]] را برای نسل‌های بعد [[ذخیره]] و [[حفظ]] می‌کنیم".  
۱۳۰٬۳۳۸

ویرایش