|
|
| (۱۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| | {{مدخل مرتبط |
| | | موضوع مرتبط = نهضت عاشورا |
| | | عنوان مدخل = |
| | | مداخل مرتبط = |
| | | پرسش مرتبط = |
| | }} |
|
| |
|
| {{امامت}} | | == مقدمه == |
| <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[نهضت عاشورا]]''' و مرتبط با مدخل '''[[امام حسین]]''' است. "'''[[امام حسین]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| | نقش آمار در ارائه سیمای روشنتر از هر موضوع و حادثه، غیر قابل [[انکار]] است. لکن در [[حادثه کربلا]] و مسائل قبل و بعد از آن، با توجه به [[اختلاف]] نقلها و منابع، نمیتوان در بسیاری از جهات، آمار دقیق و مورد اتفاق ذکر کرد و آنچه [[نقل]] شده، گاهی تفاوتهای بسیاری با هم دارد. در عین حال بعضی از مطالب آماری، [[حادثه کربلا]] را گویاتر میسازد. به همین [[دلیل]] به ذکر نمونههایی از ارقام و آمار میپردازیم مدت [[قیام]] [[امام حسین]] از روز [[امتناع]] از [[بیعت]] با [[یزید]]، تا [[روز عاشورا]] ۱۷۵ روز طول کشید ۲ روز در [[مدینه]]، ۴ ماه و ۱۰ روز در [[مکه]]، ۲۳ روز بین راه [[مکه]] تا [[کربلا]] و ۸ روز در [[کربلا]] (۲ تا ۱۰ [[محرم]]). منزلهایی که بین [[مکه]] تا [[کوفه]] بود و [[امام حسین]] {{ع}} آنها را پیمود تا به [[کربلا]] رسید ۱۸ منزل بود (معجم البلدان). فاصله منزلها با هم سه فرسخ و گاهی پنج فرسخ بود منزلهای میان [[کوفه]] تا [[شام]] ۱۴ منزل بود که [[اهل بیت]] را در حال [[اسارت]] از آنها عبوردادند. نامههایی که از [[کوفه]] به [[امام حسین]] در [[مکه]] رسید و او را [[دعوت]] به آمدن کرده بودند ۱۲۰۰۰ [[نامه]] بود (طبق [[نقل]] [[شیخ مفید]]). [[بیعت کنندگان]] با [[مسلم بن عقیل]] در [[کوفه]] ۱۸۰۰۰ نفر، یا ۲۵۰۰۰ نفر و یا ۴۰۰۰۰ نفر گفته شده است. [[شهدای کربلا]] از [[اولاد]] [[ابی طالب]] که نامشان در [[زیارت ناحیه]] آمده است ۱۷ نفر. [[شهدای کربلا]] از [[اولاد]] [[ابی طالب]] که نامشان در [[زیارت ناحیه]] نیامده ۱۳ نفر. سه نفر هم [[کودک]] از [[بنی هاشم]] [[شهید]] شدند، جمعا ۳۳ نفراند این افراد به این صورت [[امام حسین]] {{ع}} ۱ نفر، [[اولاد امام حسین]] ۳ نفر، [[اولاد]] [[امام علی|علی]] ۹ نفر، [[اولاد]] [[امام حسن]] ۴ نفر، [[اولاد]] [[عقیل]] ۱۲ نفر، [[اولاد]] [[جعفر]] ۴ نفر. غیر از [[امام حسین]] و [[بنی هاشم]]، شهدایی که نامشان در [[زیارت ناحیه مقدسه]] وبرخی منابع دیگر آمده است ۸۲ نفرند. غیر از آنان، نام ۲۹ نفر دیگر در منابع متآخرتر آمدهاست. جمع شهدای [[کوفه]] از [[یاران امام]] ۱۳۸ نفر. تعداد ۱۴ نفر از جمع این جناح [[حسینی]]، [[غلام]] بودهاند. شهدایی که سرهایشان بین [[قبایل]] تقسیم شد و از [[کربلا]] به [[کوفه]] بردند ۷۸ نفر بودند. تقسیم سرها به این صورت بود [[قیس]] بن [[اشعث]]، [[رئیس]] بنی کنده ۱۳ سر، [[شمر]] [[رئیس]] [[هوازن]] ۱۲ سر، [[قبیله]] [[بنی تمیم]] ۱۷ سر، [[قبیله]] [[بنی اسد]] ۱۶ سر، [[قبیله]] مذحج ۶ سر، افراد متفرقه از [[قبایل]] دیگر ۱۳ سر. [[امام حسین|سید الشهدا]] هنگام [[شهادت]] ۵۷ سال داشت. پس از [[شهادت]] [[حسین]] ۳۳ زخم نیزه و ۳۴ ضربه [[شمشیر]]، غیر از زخمهای تیر بر [[بدن]] آن حضرت بود. شرکت کنندگان در اسب تاختن بر [[بدن]] [[امام حسین]] ۱۰ نفر بودند. تعداد [[سپاه کوفه]] ۳۳ هزار نفر بودند که به [[جنگ]] [[امام]] [[حسین]] آمدند. آنچه در نوبت اول آمد تعداد ۲۲ هزار بودند به این صورت: [[عمر سعد]] با ۶۰۰۰، سنان با ۴۰۰۰، عروة بن [[قیس]] با ۴۰۰۰، [[شمر]] با ۴۰۰۰، [[شبث بن ربعی]] با ۴۰۰۰. آنچه بعدا اضافه شدند: [[یزید]] بن رکاب کلبی با ۲۰۰۰، حصین بن نمیر با ۴۰۰۰، مازنی با ۳۰۰۰، [[نصر]] مازنی با ۲۰۰۰ نفر. [[امام حسین|سید الشهداء]] [[روز عاشورا]] برای ۱۰ نفر مرثیه خواند و در شهادتشان سخنانی فرمود و آنان را [[دعا]]، یا [[دشمنان]] آنان را [[نفرین]] کرد. اینان عبارتند از: [[علی اکبر]]، [[عباس]]، [[قاسم]]، [[عبد الله بن حسن]]، [[عبد الله]] طفل شیر [[خوار]]، [[مسلم بن عوسجه]]، [[حبیب بن مظاهر]]، [[حر بن یزیدریاحی]]، [[زهیر بن قین]] و جون. و در [[شهادت]] دو نفر بر آنان [[درود]] و [[رحمت]] فرستاد: مسلم و هانی. [[امام حسین]] بر بالین ۷ نفر از [[شهدا]] پیاده رفت: [[مسلم بن عوسجه]]، حر، واضح رومی، جون، [[عباس]]، [[علی اکبر]]، [[قاسم]]. سر سه [[شهید]] را [[روز عاشورا]] به جانب [[امام حسین]] انداختند: [[عبد الله]] بن عمیرکلبی، [[عمرو بن جناده]]، [[عابس بن ابی شبیب]] شاکری. سه نفر را [[روز عاشورا]] قطعه قطعه کردند: [[علی اکبر]]، [[عباس]]، [[عبد]] الرحمن بن عمیر. مادر ۹ نفر از [[شهدای کربلا]] در [[روز عاشورا]] حضور داشتند و [[شاهد]] [[شهادت]] پسر بودند: [[عبد الله]] بن [[حسین]] که مادرش رباب بود، [[عون]] بن [[عبد الله]] [[جعفر]]، مادرش [[زینب]]، [[قاسم بن حسن]] مادرش [[رمله]]، [[عبد الله]] بن [[حسن]] مادرش بنت شلیل جیلیه، [[عبدالله بن مسلم]] مادرش [[رقیه]] دختر [[امام علی|علی]]، [[محمد بن ابی سعید بن عقیل]]، [[عمرو بن جناده]]، [[عبد الله بن وهب]] کلبی مادرش [[ام وهب]]، [[علی اکبر]] (بنا به [[نقلی]] مادرش لیلی، که ثابت نیست). ۵ [[کودک]] نابالغ در [[کربلا]] [[شهید]] شدند: [[عبد الله]] رضیع شیر [[خوار]] [[امام حسین]]، [[عبد الله]] بن [[حسن]]، [[محمد بن ابی سعید بن عقیل]]، [[قاسم بن حسن]]، [[عمرو بن جناده]] [[انصاری]]. ۵ نفر از [[شهدای کربلا]]، از [[اصحاب]] [[پیامبر خاتم|رسول خدا]] بودند: [[انس]] بن حرث کاهلی، [[حبیب بن مظاهر]]، [[مسلم بن عوسجه]]، [[هانی بن عروه]]، [[عبد الله]] بن بقطر عمیری. در رکاب [[سید الشهداء]]، تعداد ۱۵ [[غلام]] [[شهید]] شدند: [[نصر]] و سعد از [[غلامان]] [[امام علی|علی]]، منحج [[غلام]] [[امام حسن|امام مجتبی]]، [[اسلم]] و قارب [[غلامان]] [[امام حسین]]، حرث [[غلام]] [[حمزه]]، جون [[غلام]] [[ابوذر]]، رافع [[غلام]] [[مسلم ازدی]]، [[سعد]] [[غلام]] [[عمر]] صیداوی، سالم [[غلام]] بنی المدینه، سالم [[غلام]] عبدی، شوذب [[غلام]] [[شاکر]]، شیب [[غلام]] حرث جابری، واضح [[غلام]] حرث سلمانی. این ۱۴ نفر در [[کربلا]] [[شهید]] شدند. [[سلمان]] [[غلام]] [[امام حسین]]، که آن حضرت او را به [[بصره]] فرستاد و آنجا [[شهید]] شد. ۲ نفر از [[یاران]] [[امام حسین]] [[روز عاشورا]] [[اسیر]] و [[شهید]] شدند: سوار بن [[منعم]] و موقع بن ثمامه صیداوی. ۴ نفر از [[یاران امام]] در [[کربلا]] پس از [[شهادت]] آن حضرت به [[شهادت]] رسیدند: سعد بن حرث و برادرش ابوالحتوف، سوید بن ابی [[مطاع]] که مجروح بود و [[محمد بن ابی سعید بن عقیل]]. ۷ نفر در حضور پدرشان [[شهید]] شدند: [[علی اکبر]]، [[عبد الله]] بن [[حسین]]، [[عمرو بن جناده]]، [[عبد الله بن یزید]]، عبید [[الله]] بن [[یزید]]، مجمع بن عائذ، [[عبد الرحمن بن مسعود]]. ۵ نفر از [[زنان]] از خیام [[حسینی]] به طرف [[دشمن]] بیرون آمده و حمله یا [[اعتراض]] کردند: [[کنیز]] [[مسلم بن عوسجه]]، [[ام وهب]] [[زن]] [[عبد الله]] کلبی، مادر [[عبد الله]] کلبی، [[زینب]] کبری، مادر [[عمرو بن جناده]]. زنی که در [[کربلا]] [[شهید]] شد مادر وهب، [[همسر]] [[عبد الله بن عمیر]] کلبی بود. زنانی که در [[کربلا]] بودند: [[زینب]]، [[ام کلثوم]]، [[فاطمه]]، [[صفیه]]، [[رقیه]]، [[ام هانی]] این ۶ نفر ازاولاد [[امام علی|امیر المؤمنین]] بودند. [[فاطمه]] و سکینه([[دختران]] [[امام حسین|سید الشهدا]] رباب، عاتکه، مادر [[محسن]] بن [[حسن]]، دختر [[مسلم بن عقیل]]، فضه نوبیه، [[کنیز]] خاص [[حسین]]، مادر [[وهب بن عبد الله]]<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص۳۴ تا ۳۷.</ref>. |
| <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[آمار نهضت کربلا در حدیث]] - [[آمار نهضت کربلا در تاریخ اسلام]] - [[آمار نهضت کربلا در معارف و سیره حسینی]]</div>
| |
| <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[نهضت عاشورا (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
|
| |
|
| ==مقدمه== | | == منابع == |
| *نقش آمار در ارائه سیمای روشنتر از هر موضوع و حادثه، غیر قابل [[انکار]] است. لکن در [[حادثه کربلا]] و مسائل قبل و بعد از آن، با توجه به [[اختلاف]] نقلها و منابع، نمیتوان در بسیاری از جهات، آمار دقیق و [[مورد اتفاق]] ذکر کرد و آنچه [[نقل]] شده، گاهی تفاوتهای بسیاری با هم دارد. در عین حال بعضی از مطالب آماری، [[حادثه کربلا]] را گویاتر میسازد. به همین [[دلیل]] به ذکر نمونههایی از ارقام و آمار میپردازیم مدت [[قیام]] [[امام حسین]] از روز [[امتناع]] از [[بیعت]] با [[یزید]]، تا [[روز عاشورا]] ۱۷۵ روز طول کشید ۲ روز در [[مدینه]]، ۴ ماه و ۱۰ روز در [[مکه]]، ۲۳ روز بین راه [[مکه]] تا [[کربلا]] و ۸ روز در [[کربلا]] (۲ تا ۱۰ [[محرم]]). منزلهایی که بین [[مکه]] تا [[کوفه]] بود و [[امام حسین]]{{ع}} آنها را پیمود تا به [[کربلا]] رسید ۱۸ منزل بود (معجم البلدان). فاصله منزلها با هم سه فرسخ و گاهی پنج فرسخ بود منزلهای میان [[کوفه]] تا [[شام]] ۱۴ منزل بود که [[اهل بیت]] را در حال [[اسارت]] از آنها عبوردادند. نامههایی که از [[کوفه]] به [[امام حسین]] در [[مکه]] رسید و او را [[دعوت]] به آمدن کرده بودند ۱۲۰۰۰ [[نامه]] بود (طبق [[نقل]] [[شیخ مفید]]). [[بیعت کنندگان]] با [[مسلم بن عقیل]] در [[کوفه]] ۱۸۰۰۰ نفر، یا ۲۵۰۰۰ نفر و یا ۴۰۰۰۰ نفر گفته شده است. [[شهدای کربلا]] از [[اولاد]] [[ابی طالب]] که نامشان در [[زیارت ناحیه]] آمده است ۱۷ نفر. [[شهدای کربلا]] از [[اولاد]] [[ابی طالب]] که نامشان در [[زیارت ناحیه]] نیامده ۱۳ نفر. سه نفر هم [[کودک]] از [[بنی هاشم]] [[شهید]] شدند، جمعا ۳۳ نفراند این افراد به این صورت [[امام حسین]]{{ع}} ۱ نفر، [[اولاد امام حسین]] ۳ نفر، [[اولاد]] [[امام علی|علی]] ۹ نفر، [[اولاد]] [[امام حسن]] ۴ نفر، [[اولاد]] [[عقیل]] ۱۲ نفر، [[اولاد]] [[جعفر]] ۴ نفر. غیر از [[امام حسین]] و [[بنی هاشم]]، شهدایی که نامشان در [[زیارت ناحیه مقدسه]] وبرخی منابع دیگر آمده است ۸۲ نفرند. غیر از آنان، نام ۲۹ نفر دیگر در منابع متآخرتر آمدهاست. جمع شهدای [[کوفه]] از [[یاران امام]] ۱۳۸ نفر. تعداد ۱۴ نفر از جمع این جناح [[حسینی]]، [[غلام]] بودهاند. شهدایی که سرهایشان بین [[قبایل]] تقسیم شد و از [[کربلا]] به [[کوفه]] بردند ۷۸ نفر بودند. تقسیم سرها به این صورت بود [[قیس]] بن [[اشعث]]، [[رئیس]] بنی کنده ۱۳ سر، [[شمر]] [[رئیس]] [[هوازن]] ۱۲ سر، [[قبیله]] [[بنی تمیم]] ۱۷ سر، [[قبیله]] [[بنی اسد]] ۱۶ سر، [[قبیله]] مذحج ۶ سر، افراد متفرقه از [[قبایل]] دیگر ۱۳ سر. [[امام حسین|سید الشهدا]] هنگام [[شهادت]] ۵۷ سال داشت. پس از [[شهادت]] [[حسین]] ۳۳ زخم نیزه و ۳۴ ضربه [[شمشیر]]، غیر از زخمهای تیر بر [[بدن]] آن [[حضرت]] بود. شرکت کنندگان در اسب تاختن بر [[بدن]] [[امام حسین]] ۱۰ نفر بودند. تعداد [[سپاه کوفه]] ۳۳ هزار نفر بودند که به [[جنگ]] [[امام]] [[حسین]] آمدند. آنچه در نوبت اول آمد تعداد ۲۲ هزار بودند به این صورت: [[عمر سعد]] با ۶۰۰۰، سنان با ۴۰۰۰، عروة بن [[قیس]] با ۴۰۰۰، [[شمر]] با ۴۰۰۰، [[شبث بن ربعی]] با ۴۰۰۰. آنچه بعدا اضافه شدند: [[یزید]] بن رکاب کلبی با ۲۰۰۰، حصین بن نمیر با ۴۰۰۰، مازنی با ۳۰۰۰، [[نصر]] مازنی با ۲۰۰۰ نفر. [[امام حسین|سید الشهداء]] [[روز عاشورا]] برای ۱۰ نفر مرثیه خواند و در شهادتشان سخنانی فرمود و آنان را [[دعا]]، یا [[دشمنان]] آنان را [[نفرین]] کرد. اینان عبارتند از: [[علی اکبر]]، [[عباس]]، [[قاسم]]، [[عبد الله بن حسن]]، [[عبد الله]] طفل شیر [[خوار]]، [[مسلم بن عوسجه]]، [[حبیب بن مظاهر]]، [[حر بن یزیدریاحی]]، [[زهیر بن قین]] و جون. و در [[شهادت]] دو نفر بر آنان [[درود]] و [[رحمت]] فرستاد: مسلم و هانی. [[امام حسین]] بر بالین ۷ نفر از [[شهدا]] پیاده رفت: [[مسلم بن عوسجه]]، حر، واضح رومی، جون، [[عباس]]، [[علی اکبر]]، [[قاسم]]. سر سه [[شهید]] را [[روز عاشورا]] به جانب [[امام حسین]] انداختند: [[عبد الله]] بن عمیرکلبی، [[عمرو بن جناده]]، [[عابس بن ابی شبیب]] شاکری. سه نفر را [[روز عاشورا]] قطعه قطعه کردند: [[علی اکبر]]، [[عباس]]، [[عبد]] الرحمن بن عمیر. [[مادر]] ۹ نفر از [[شهدای کربلا]] در [[روز عاشورا]] حضور داشتند و [[شاهد]] [[شهادت]] پسر بودند: [[عبد الله]] بن [[حسین]] که مادرش رباب بود، [[عون]] بن [[عبد الله]] [[جعفر]]، مادرش [[زینب]]، [[قاسم بن حسن]] مادرش [[رمله]]، [[عبد الله]] بن [[حسن]] مادرش بنت شلیل جیلیه، [[عبدالله بن مسلم]] مادرش [[رقیه]] دختر [[امام علی|علی]]، [[محمد بن ابی سعید بن عقیل]]، [[عمرو بن جناده]]، [[عبد الله بن وهب]] کلبی مادرش [[ام وهب]]، [[علی اکبر]] (بنا به [[نقلی]] مادرش لیلی، که ثابت نیست). ۵ [[کودک]] نابالغ در [[کربلا]] [[شهید]] شدند: [[عبد الله]] رضیع شیر [[خوار]] [[امام حسین]]، [[عبد الله]] بن [[حسن]]، [[محمد بن ابی سعید بن عقیل]]، [[قاسم بن حسن]]، [[عمرو بن جناده]] [[انصاری]]. ۵ نفر از [[شهدای کربلا]]، از [[اصحاب]] [[پیامبر خاتم|رسول خدا]] بودند: [[انس]] بن حرث کاهلی، [[حبیب بن مظاهر]]، [[مسلم بن عوسجه]]، [[هانی بن عروه]]، [[عبد الله]] بن بقطر عمیری. در رکاب [[سید الشهداء]]، تعداد ۱۵ [[غلام]] [[شهید]] شدند: [[نصر]] و سعد از [[غلامان]] [[امام علی|علی]]، منحج [[غلام]] [[امام حسن|امام مجتبی]]، [[اسلم]] و قارب [[غلامان]] [[امام حسین]]، حرث [[غلام]] [[حمزه]]، جون [[غلام]] [[ابوذر]]، رافع [[غلام]] [[مسلم ازدی]]، [[سعد]] [[غلام]] [[عمر]] صیداوی، سالم [[غلام]] بنی المدینه، سالم [[غلام]] عبدی، شوذب [[غلام]] [[شاکر]]، شیب [[غلام]] حرث جابری، واضح [[غلام]] حرث سلمانی. این ۱۴ نفر در [[کربلا]] [[شهید]] شدند. [[سلمان]] [[غلام]] [[امام حسین]]، که آن [[حضرت]] او را به [[بصره]] فرستاد و آنجا [[شهید]] شد. ۲ نفر از [[یاران]] [[امام حسین]] [[روز عاشورا]] [[اسیر]] و [[شهید]] شدند: سوار بن [[منعم]] و موقع بن ثمامه صیداوی. ۴ نفر از [[یاران امام]] در [[کربلا]] پس از [[شهادت]] آن [[حضرت]] به [[شهادت]] رسیدند: سعد بن حرث و برادرش ابوالحتوف، سوید بن ابی [[مطاع]] که مجروح بود و [[محمد بن ابی سعید بن عقیل]]. ۷ نفر در حضور پدرشان [[شهید]] شدند: [[علی اکبر]]، [[عبد الله]] بن [[حسین]]، [[عمرو بن جناده]]، [[عبد الله بن یزید]]، عبید [[الله]] بن [[یزید]]، مجمع بن عائذ، [[عبد الرحمن بن مسعود]]. ۵ نفر از [[زنان]] از خیام [[حسینی]] به طرف [[دشمن]] بیرون آمده و حمله یا [[اعتراض]] کردند: [[کنیز]] [[مسلم بن عوسجه]]، [[ام وهب]] [[زن]] [[عبد الله]] کلبی، [[مادر]] [[عبد الله]] کلبی، [[زینب]] کبری، [[مادر]] [[عمرو بن جناده]]. زنی که در [[کربلا]] [[شهید]] شد [[مادر]] وهب، [[همسر]] [[عبد الله بن عمیر]] کلبی بود. زنانی که در [[کربلا]] بودند: [[زینب]]، [[ام کلثوم]]، [[فاطمه]]، [[صفیه]]، [[رقیه]]، [[ام هانی]] این ۶ نفر ازاولاد [[امام علی|امیر المؤمنین]] بودند. [[فاطمه]] و سکینه([[دختران]] [[امام حسین|سید الشهدا]] رباب، عاتکه، [[مادر]] [[محسن]] بن [[حسن]]، دختر [[مسلم بن عقیل]]، فضه نوبیه، [[کنیز]] خاص [[حسین]]، [[مادر]] [[وهب بن عبد الله]]<ref>ر. ک. [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص۳۴ تا ۳۷.</ref>
| | {{منابع}} |
| | # [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']] |
| | {{پایان منابع}} |
|
| |
|
| == جستارهای وابسته ==
| | == پانویس == |
| | |
| ==منابع==
| |
| * [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']]
| |
| | |
| ==پانویس== | |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
|
| |
|
| {{واقعه کربلا}} | | {{واقعه کربلا}} |
| | |
| [[رده:واقعه کربلا]] | | [[رده:واقعه کربلا]] |
| [[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]] | | [[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]] |