←جستارهای وابسته
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{امامت}} +{{امامت}})) |
|||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
#'''[[ارث]]''': اگر کسی بمیرد و وارثی نداشته باشد [[اموال]] او از آن امام خواهد بود<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۳۸۶.</ref>؛ | #'''[[ارث]]''': اگر کسی بمیرد و وارثی نداشته باشد [[اموال]] او از آن امام خواهد بود<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۳۸۶.</ref>؛ | ||
#'''[[قصاص]] ودیه''': کسی که کشته شود و ولی دم نداشته باشد، امام ولی دم او و [[اختیار]] [[قصاص]] [[قاتل]] یا گرفتن دیه از وی به دست او است<ref>فرهنگ فقه، ج۱، ص۸۹-۸۳.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۲، ص۳۳۳-۳۱۷.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۶۴.</ref> | #'''[[قصاص]] ودیه''': کسی که کشته شود و ولی دم نداشته باشد، امام ولی دم او و [[اختیار]] [[قصاص]] [[قاتل]] یا گرفتن دیه از وی به دست او است<ref>فرهنگ فقه، ج۱، ص۸۹-۸۳.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۲، ص۳۳۳-۳۱۷.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۶۴.</ref> | ||
==امام در دانشنامه فقه سیاسی== | |||
گرچه در اصطلاح عرف [[شیعه]]، [[امام]] به [[ائمه معصومین]]{{ع}} اطلاق میشود؛ ولی امام به کسی گفته میشود که در عمل زمام امور را به دست گرفته و [[رهبری]] [[امت]] در تمامی [[شؤون]] توسط او انجام شود. گاه [[زمامداری]] و رهبری امور، براساس [[حق]] و [[عدالت]] است؛ و گاه به صورت [[باطل]] و [[ظلم]]. چنانکه [[امام صادق]] فرمود: | |||
[[امامان]] در [[کتاب خدا]] دو گونهاند: | |||
نخست آنکه [[خدا]] فرمود: {{متن قرآن|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا}}<ref>«و آنان را پیشوایانی کردیم که به فرمان ما راهبری میکردند» سوره انبیاء، آیه ۷۳.</ref> [[پیامبران]] را امامان قرار دادیم، تا طبق [[أمر]] ما [[مردم]] را [[هدایت]] کنند، نه اینکه به امر مردم و طبق خواسته آنها، که پیامبران، امر خدا را مقدم برخواسته مردم میدارند و [[حکم خدا]] را پیش از [[حکم]] و [[رأی مردم]] عمل میکنند. | |||
دوم آنکه خدا فرمود: {{متن قرآن|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ}}<ref>«و آنان را (به کیفر کفرشان) پیشوایانی کردیم که (مردم را) به سوی آتش دوزخ فرا میخوانند» سوره قصص، آیه ۴۱.</ref> ما [[شیاطین]] را امامانی قرار دادیم که مردم را به سوی [[آتش]] [[دعوت]] میکنند. اینان [[خواستهها]] و [[امیال]] آدمها را بر امر خدا مقدم میدارند و حکم آنها در نزدشان مقدم بر حکم خداست. امیال و هواهای خود را دنبال میکنند و کتاب خدا را پشت سر مینهند<ref>اصول کافی، ج۱، ص۲۱۶.</ref>. | |||
[[قرآن]] در جای دیگر گفته است: {{متن قرآن|فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ}}<ref>«با پیشگامان کفر کارزار کنید» سوره توبه، آیه ۱۲.</ref>. که نشانگر دو نوع امام و دو گونه [[امامت]] است. | |||
در برخی از [[نصوص]] [[اسلامی]] به «[[امیر الحاج]]» نیز امام اطلاق شده است. امام صادق{{ع}} وقتی در [[عرفات]] از مرکب افتاد، و [[اسماعیل بن علی]] که قافلهدار بود، بخاطر امام{{ع}} از [[حرمت]] باز ایستاد و به وی فرمود: {{متن حدیث|سِرْ فَإِنَّ الْإِمَامَ لَا يَقِفُ}}<ref>وسائل الشیعه، ج۸، ص۲۹۰.</ref> حرکت کن، امام که نباید بایستد. | |||
در [[رساله حقوق]] [[امام سجاد]]{{ع}} نیز بخشی به [[حقوق امامت]] اختصاص یافته و در آن دو کلمه سائس و [[امام]]، مترادف آمده است: {{متن حدیث|وَ كُلُّ سَائِسٍ إِمَامٌ}}<ref>خصال، ص۵۶۷.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۲، ص۱۰۳.</ref> | |||
برخی از مستشرقین اطلاق کلمه امام را در [[قرآن]] به معنای [[رییس]] [[دولت]] و [[رهبر سیاسی]] و معرف [[نظام]] مورد تردید قرار دادهاند<ref>تاریخ گسترش اسلام، ص۲۷؛ سیری در اندیشههای غرب، ص۱۸۲.</ref> ولی با توجه به موارد دیگر استعمال این واژه در قرآن به خوبی روشن میشود که [[امامت]] به مفهوم وسیع، [[هدایت]] [[جامعه]] و [[رهبری]] است شامل همه ابعاد [[اجتماعی]] از جمله هدایت و [[رهبری سیاسی]] نیز میشود<ref>فقه سیاسی، ج۲، ص۱۴۹.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۲۴۵.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||