پرش به محتوا

توحید در نهج البلاغه: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-</div>\n<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> +</div>))
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{نبوت}}
{{نبوت}}
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[توحید]]''' است. "'''[[توحید]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[توحید]]''' است. "'''[[توحید]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
خط ۶: خط ۵:


==مقدمه==
==مقدمه==
*[[توحید]] از ریشه "وحد" به‌معنای یکی گرفتن است. [[توحید]] ریشه در [[فطرت]] [[انسان‌ها]] دارد. [[اعتقاد]] یا [[رفتار]] غیرتوحیدی نشانه [[انحراف]] از [[فطرت]] و ناشی از عوامل روانی، محیطی، جغرافیایی، تاریخی و غیره است. [[توحید]] به‌معنای تأکید بر یکتایی [[خدا]] و نفی هرگونه [[شرک]]، اصلی‌ترین [[پیام]] [[ادیان آسمانی]] است. مرحله کمال [[تصدیق]] [[خداوند]] نیز، بی‌همتا دانستن اوست. اساس [[دین]]، [[شناخت خداوند]] است و کمال [[شناخت]] او، [[تصدیق]] به وجود او، و کمال [[تصدیق]] به وجود او، یکتا و یگانه دانستن اوست<ref>{{متن حدیث|أَوَّلُ الدِّينِ مَعْرِفَتُهُ وَ كَمَالُ مَعْرِفَتِهِ التَّصْدِيقُ بِهِ وَ كَمَالُ التَّصْدِيقِ بِهِ تَوْحِيدُهُ}}؛ [[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۱ نهج البلاغه|خطبه ۱]]</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 218.</ref>.
[[توحید]] از ریشه "وحد" به‌معنای یکی گرفتن است. [[توحید]] ریشه در [[فطرت]] [[انسان‌ها]] دارد. [[اعتقاد]] یا [[رفتار]] غیرتوحیدی نشانه [[انحراف]] از [[فطرت]] و ناشی از عوامل روانی، محیطی، جغرافیایی، تاریخی و غیره است. [[توحید]] به‌معنای تأکید بر یکتایی [[خدا]] و نفی هرگونه [[شرک]]، اصلی‌ترین [[پیام]] [[ادیان آسمانی]] است. مرحله کمال [[تصدیق]] [[خداوند]] نیز، بی‌همتا دانستن اوست. اساس [[دین]]، [[شناخت خداوند]] است و کمال [[شناخت]] او، [[تصدیق]] به وجود او، و کمال [[تصدیق]] به وجود او، یکتا و یگانه دانستن اوست<ref>{{متن حدیث|أَوَّلُ الدِّينِ مَعْرِفَتُهُ وَ كَمَالُ مَعْرِفَتِهِ التَّصْدِيقُ بِهِ وَ كَمَالُ التَّصْدِيقِ بِهِ تَوْحِيدُهُ}}؛ [[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۱ نهج البلاغه|خطبه ۱]]</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 218.</ref>.
*[[امام علی]] {{ع}} در [[نهج البلاغه]] ابعاد مختلف [[توحید]] را مورد نظر قرار داده‌اند و آن را به زبان‌های مختلف بیان کرده‌اند. این ابعاد عبارت‌اند از<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 219.</ref>:
 
[[امام علی]] {{ع}} در [[نهج البلاغه]] ابعاد مختلف [[توحید]] را مورد نظر قرار داده‌اند و آن را به زبان‌های مختلف بیان کرده‌اند. این ابعاد عبارت‌اند از<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 219.</ref>:
#'''[[حقیقت توحید]]:''' همان‌گونه که اشاره شد، [[توحید]] به‌معنای [[تصدیق]] به [[یگانگی]] [[خداوند]] است. به کسی موحد گفته می‌شود که هرگونه شرکی را [[انکار]] کند. [[خداوند]] موجودی یگانه است و هرگز شریک و مانندی ندارد. [[امام علی]] {{ع}} فرمود: هرچه را واحد نامند اندک و تنهاست، جز او که یگانه است و بر همگان [[فرمانروا]]<ref>{{متن حدیث|كُلُّ مُسمًّى بِالْوَحْدَةِ غَيْرَهُ قَلِيلٌ وَ كُلُّ عَزِيزٍ غَيْرَهُ ذَلِيلٌ وَ كُلُّ قَوِيٍّ غَيْرَهُ ضَعِيفٌ وَ كُلُّ مَالِكٍ غَيْرَهُ مَمْلُوكٌ وَ كُلُّ عَالِمٍ غَيْرَهُ مُتَعَلِّمٌ وَ كُلُّ قَادِرٍ غَيْرَهُ يَقْدِرُ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۵</ref>. و نیز فرمود: ([[خداوند]]) یکتا نه از روی شمار<ref>{{متن حدیث|الْأَحَدِ بِلَا تَأْوِيلِ عَدَدٍ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۵۲</ref>. تعبیر به "[[احد]]" (به‌معنای یکتا) ما را به قله [[توحید]] رهنمون می‌سازد. [[احد]]، موجود یگانه‌ای است که از هرگونه ترکیب منزه است. منظور از این [[کلام]] نفی مشابهت [[خداوند]] به آفریدگان در همه موارد، از جمله جسم، جنس، نوع و اشکال و مقادیر و رنگ و... است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 219.</ref>
#'''[[حقیقت توحید]]:''' همان‌گونه که اشاره شد، [[توحید]] به‌معنای [[تصدیق]] به [[یگانگی]] [[خداوند]] است. به کسی موحد گفته می‌شود که هرگونه شرکی را [[انکار]] کند. [[خداوند]] موجودی یگانه است و هرگز شریک و مانندی ندارد. [[امام علی]] {{ع}} فرمود: هرچه را واحد نامند اندک و تنهاست، جز او که یگانه است و بر همگان [[فرمانروا]]<ref>{{متن حدیث|كُلُّ مُسمًّى بِالْوَحْدَةِ غَيْرَهُ قَلِيلٌ وَ كُلُّ عَزِيزٍ غَيْرَهُ ذَلِيلٌ وَ كُلُّ قَوِيٍّ غَيْرَهُ ضَعِيفٌ وَ كُلُّ مَالِكٍ غَيْرَهُ مَمْلُوكٌ وَ كُلُّ عَالِمٍ غَيْرَهُ مُتَعَلِّمٌ وَ كُلُّ قَادِرٍ غَيْرَهُ يَقْدِرُ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۶۵</ref>. و نیز فرمود: ([[خداوند]]) یکتا نه از روی شمار<ref>{{متن حدیث|الْأَحَدِ بِلَا تَأْوِيلِ عَدَدٍ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۱۵۲</ref>. تعبیر به "[[احد]]" (به‌معنای یکتا) ما را به قله [[توحید]] رهنمون می‌سازد. [[احد]]، موجود یگانه‌ای است که از هرگونه ترکیب منزه است. منظور از این [[کلام]] نفی مشابهت [[خداوند]] به آفریدگان در همه موارد، از جمله جسم، جنس، نوع و اشکال و مقادیر و رنگ و... است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 219.</ref>
#'''[[کمال توحید]]:''' از دیدگاه [[امام علی]] {{ع}} [[توحید]] کمالی دارد که هرکسی به آن کمال نمی‌رسد. ایشان می‌فرماید: درست باور داشتن او یگانه انگاشتن اوست و یگانه انگاشتن، او را به سزا [[اطاعت]] کردن و به‌سزا [[اطاعت]] کردن او، صفت‌ها را از او زدودن<ref>{{متن حدیث|كَمَالُ التَّصْدِيقِ بِهِ تَوْحِيدُهُ وَ كَمَالُ تَوْحِيدِهِ الْإِخْلَاصُ لَهُ وَ كَمَالُ الْإِخْلَاصِ لَهُ نَفْيُ الصِّفَاتِ عَنْهُ لِشَهَادَةِ كُلِّ صِفَةٍ أَنَّهَا غَيْرُ الْمَوْصُوفِ}}؛ [[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۱ نهج البلاغه|خطبه ۱]]</ref>. و نیز می‌فرماید: در واقع [[حضرت]] صفات ثبوتیه [[خداوند]] را بیان می‌فرماید که [[درک]] آن صفات در ذات ربوبی برای [[انسان‌ها]] امری محال است. از این‌رو [[کمال توحید]] در آن است که صفات ثبوتیه را در بالاترین حد بدانیم و [[خداوند]] را از هرگونه صفتی که محدود و جدای از ذات اوست، منزه بدانیم<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 219.</ref>
#'''[[کمال توحید]]:''' از دیدگاه [[امام علی]] {{ع}} [[توحید]] کمالی دارد که هرکسی به آن کمال نمی‌رسد. ایشان می‌فرماید: درست باور داشتن او یگانه انگاشتن اوست و یگانه انگاشتن، او را به سزا [[اطاعت]] کردن و به‌سزا [[اطاعت]] کردن او، صفت‌ها را از او زدودن<ref>{{متن حدیث|كَمَالُ التَّصْدِيقِ بِهِ تَوْحِيدُهُ وَ كَمَالُ تَوْحِيدِهِ الْإِخْلَاصُ لَهُ وَ كَمَالُ الْإِخْلَاصِ لَهُ نَفْيُ الصِّفَاتِ عَنْهُ لِشَهَادَةِ كُلِّ صِفَةٍ أَنَّهَا غَيْرُ الْمَوْصُوفِ}}؛ [[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۱ نهج البلاغه|خطبه ۱]]</ref>. و نیز می‌فرماید: در واقع [[حضرت]] صفات ثبوتیه [[خداوند]] را بیان می‌فرماید که [[درک]] آن صفات در ذات ربوبی برای [[انسان‌ها]] امری محال است. از این‌رو [[کمال توحید]] در آن است که صفات ثبوتیه را در بالاترین حد بدانیم و [[خداوند]] را از هرگونه صفتی که محدود و جدای از ذات اوست، منزه بدانیم<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 219.</ref>
خط ۱۸: خط ۱۸:


==منابع==
==منابع==
* [[پرونده:13681048.jpg|22px]] [[سید جمال‌الدین دین‌پرور|دین‌پرور، سیدجمال‌الدین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]
{{منابع}}
# [[پرونده:13681048.jpg|22px]] [[سید جمال‌الدین دین‌پرور|دین‌پرور، سیدجمال‌الدین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]
{{پایان منابع}}


==پانویس==
==پانویس==
۱۳۳٬۷۶۳

ویرایش