آیا علم معصوم حضوری است یا غیر حضوری؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

{{یادآوری پاسخ}}

{{پاسخ پرسش  

آیت‌الله '''[[محمد حسین مظفر]]''' در دو کتاب ''«[[علم الإمام ۲ (کتاب)|علم الإمام]]»'' و ''«[[پژوهشی در باب علم امام (کتاب)|پژوهشی در باب علم امام]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

::::::«مراد از علم در این مقام، آگاهی از موضوعات خارجیِ جزئی محض است، نه آگاهی از موضوعات احکام کلی، زیرا جهل [[امام]] به آنها موجب کمبود در رتبۀ [[امامت]] و تنزّل از آن مقام می‌باش، افزون بر آنکه بیان آنها از ویژگیهای ر و وظائف اوست. همچنین مارد از [[علم امام]] در این بحث اطلاع وی از احکام نیست، زیرا [[علم امام]] به آنها باید حضوری باشد، چرا که روا نیست حکمی از او بپرسند و امام آن را نداند که در این صورت حجت بر بندگان نبوده بلکه امامتش، باطل می‌باشد.(...)

{{پاسخ پرسش  

::::::آیت‌الله '''[[سید محمد حسینی همدانی نجفی]]''' در کتاب ''«[[درخشان پرتوى از اصول کافى (کتاب)|درخشان پرتوى از اصول کافى]]»'' در این‌باره گفته‌است:

::::::«حقایق امور و اسرار ملکوتى و آنچه مورد تصور و تعقل و حس درآید و عبارت از معانى و ماهیاتى است که مظاهر اسماء و صفات حریم کبریائى است به [[نیروى غیبى الهى]] به [[ رابطه روح یا روح القدس با علم غیب معصوم چیست؟ (پرسش)|روح و روان طاهر]] [[اوصیاء]] [[اهل بیت]] [[وحی]] {{عم}} [[رابطه نقر در گوش و نکت در دل با علم معصوم چیست؟ (پرسش)|القاء]] شده و به [[آیا علم به باطن قرآن علم غیب است و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|بطون آیات قرآنى]] و به [[اسرار]] از طریق [[علم موهوبی و موهبتی یا علم لدنی معصوم چیست؟ (پرسش)|موهبت وجودى]] و علم حضورى [[احاطه علمی معصوم به چه معناست؟ (پرسش)|احاطه]] یافته ‏اند».<ref>[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/14205 سید محمد حسینی همدانی، درخشان پرتوى از اصول کافى ، ج۴، ص۳۹.]</ref>

{{پاسخ پرسش  

::::::آیت‌الله '''[[سید محمد حسن میرجهانی طباطبائی]]''' در کتاب ''«[[ولایت کلیه (کتاب)|ولایت کلیه]]»'' در این‌باره گفته‌است:

::::::«[[علوم پیغمبر]] {{صل}} به تعلیم خداست که به او آمیخته و [[علوم ائمه]] {{عم}} به تعلیم پیغمبر است به ایشان و این بیان با حضوری بودن علم ایشان و بودن علم ایشان از لوازم ذواتشان منافات دارد بلکه از صریح آن اخبار چنین مستفاد می‌شود که علم ایشان حصولی است. و بعلاوه اخبار صحیفه‌های مختومه‌ای که برای هر یک از ایشان رسیده از جمله شواهد حصولی بودن علم ایشان است و همچنین اخبار صریحه صحیحه و معتبره که دلالت دارد بر اینکه اگر بخواهند بدانند و اخبار وارده دیگری که حاکی از آن است که وقتی هر امامی که [[امامت]] به او منتقل می‌شود از امام قبل از او، خدا بلند می‌کند از برای او عمودی را از نور که در آن می‌بیند دنیا را و آنچه را که در آن است که بر او پوشیده نیست از آنها چیزی. و از این بیان ظاهر می‌شود که [[علم امام]] مستفاد از آن نور و بواسطه آن نور است و این نیز دلیل حصولی بودن علم امام است و به آن معنایی که از غلات ذکر شده حضوری نیست.

{{پاسخ پرسش  

آیت‌الله [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی]]، در دو کتاب ''«تسنیم»'' و ''«[[ادب فنای مقربان ج۴ (کتاب)|ادب فنای مقربان]]»'' در این‌باره گفته است:

:::::*«[[شیعه]] برپایه اصولی که از [[قرآن]] و [[روایت|روایاتِ]] [[اهل بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]]{{عم}} فراگرفته است، اعتقاد دارد که اصل و فرع دین از راه [[وحی]] و [[شهود]] و [[علم حضوری]] به صورت [[قرآن]] و [[حدیث قدسی]] باواسطه یا بی ‏واسطه [[فرشتگان]] به [[پیامبر]] و [[امام]] می ‏رسد. البته [[امامان]]{{عم}} از [[پیامبر]]{{صل}} این معارف را از راه [[شهود|شهودی]] با واسطه [[فرشته]] یا بدون واسطه آن می ‏یابند و به مردم ابلاغ می ‏کنند»<ref>تسنیم، ج۱۸،  ص ۳۴۷</ref>.

{{پاسخ پرسش  

حجت الاسلام و المسلمین دکتر '''[[سید علی هاشمی ۱|سید علی هاشمی]]'''، در کتاب ''«[[ویژگی‌های علوم ائمه از دیدگاه علمای امامیه (کتاب)|ویژگی‌های علوم ائمه از دیدگاه علمای امامیه]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

:::::*«[[حبیب الله رشتی|میرزا حبیب الله رشتی]] (...) تأکید می‌کند (...) اگر کسی معتقد باشد که تمام عالم به طور فعلی در نزد امام حاضر است و امام علم شهودی به آن دارد، چنین فردی می‌تواند بگوید که امام از علوم حصولی استفاده نمی‌کند؛ اما کسی که علم امام را ـ مانند بسیاری از اصولیان ـ مشروط به اراده امام و شأنی می‌داند، دلیلی بر نفی علم حصولی از امام ندارد؛ زیرا برخورداری امام از برخی اسباب غیبی مانند [[وحی]] و [[الهام]] و داشتن علوم حضوری در نتیجه این روش‌های خاص، منافاتی با آن ندارد که برخی از علوم را به دلایل و مصلحت‌های خاص با اسباب ظاهری به دست آورد و از آن شیوه‌های خاص استفاده نکند. مانند آن که در روایات به صراحت بیان شده است که امام از قرآن و سنت معارفی را استنباط می‌کند. این استنباط، نظری است.<ref>[[حبیب الله رشتی|میرزا حبیب الله رشتی]]، بدائع ‏الأفکار، ص۱۸.</ref> (...)

{{پاسخ پرسش  

حجت الاسلام و المسلمین '''[[حسین واعظی]]'''، در مقاله ''«[[گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل (مقاله)|گستره و چگونگی علم امام از منظر كتاب سنت و عقل]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

::::::«از علم فعلی به حضوری و احاطی نیز تعبیر شده است. (...) درباره علم [[ائمه|امامان معصوم]] {{عم}} بحث است که آیا علم آنان فعلی و حضوری است یا [[علم غیب شأنى یا استعدادی یا ارادی و اختیاری به چه معناست؟ (پرسش)|ارادی و شأنی؟]] دو نظریه است. بسیاری از دانشمندان و محققان، علم  امام را فعلی دانسته‌اند و برخی هم، شأنی بودن آن را پذیرفته‌اند.  

{{پاسخ پرسش  

::::::خانم '''[[گل‌افشان پارسانسب]]''' در پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود با موضوع ''«[[پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا (پایان‌نامه)|پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

::::::«۱. '''نافع‌تر بودن علم حضوری برای امت:''' صاحب مقام [[امامت]] و [[ولایت]] باید دارای آن علم سرشار و جوشیده از چشمۀ علم الهی باشد و اگر میان امت امامی اینچنین نباشد حجت خداوند بر مردم بعد از رسول تمام نخواهد بود چرا که جاهلان نمی‌توانند حجت الهی باشند. پس اگر اهل بیت{{عم}} امامان بر حق و جانشینان راستینند باید علم حضوری به آنچه بوده و هست و خواهد آمد داشته و از هر فن و حکم و امری آگاه باشند پس صحیح نیست پرسشی از امام{{ع}} شود در موضوعی که باشد و امام{{ع}} پاسخ آن را نداند و یا حادثه‌ای رخ دهد و او بی‌اطلاع باشد برای اینکه باید بتواند همچون صاحب رسالت حجت کامل خداوند بر بندگانش باشد. و اگر اهل بیت و جانشینان پیامبر{{صل}} نبودند نشان رسالت از بین می‌رفت و شأن رسالت تضعیف می‌شد.