آیا علم معصوم حضوری است یا غیر حضوری؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۴. آیت‌الله جوادی آملی؛

| تصویر = 769540432.jpg

:::::*«[[شیعه]] برپایه اصولی که از [[قرآن]] و [[روایت|روایاتِ]] [[اهل بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]]{{عم}} فراگرفته است، اعتقاد دارد که اصل و فرع دین از راه [[وحی]] و [[شهود]] و [[علم حضوری]] به صورت [[قرآن]] و [[حدیث قدسی]] باواسطه یا بی ‏واسطه [[فرشتگان]] به [[پیامبر]] و [[امام]] می ‏رسد. البته [[امامان]]{{عم}} از [[پیامبر]]{{صل}} این معارف را از راه [[شهود|شهودی]] با واسطه [[فرشته]] یا بدون واسطه آن می ‏یابند و به مردم ابلاغ می ‏کنند»<ref>تسنیم، ج۱۸،  ص ۳۴۷</ref>.

:::::*«اگر [[انسان کامل]] [[معصوم]]{{ع}} [[مخزن علم خداوند]] شود، علم وی، [[علم حضوری|حضوری]] است؛ نه [[علم حصولی|حصولی]]. و در [[علم حضوری]]، عین خارجی معلوم است؛ نه صورتی از آن. از این جهت، اگر [[انسان کامل]] [[معصوم]]{{ع}} [[مخزن علم خدا]] باشد، مخزن حقایق اشیای عینی خواهد بود، به گونه‌ای که واجد همه آنها است. البته از آن لحاظ که انسان دارای حواس و ذهن فعال است و [[علم حضوری]] را به [[علم حصولی]] تبدیل می‌کند، می‌تواند - گذشته از خزانه شهودی نسبت به متن اشیا - مخزن حصولی نسبت به صورت های آنها باشد»<ref>ادب فنای مقربان، ج۴،  ص ۱۳۲</ref>.

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۵. حجت الاسلام و المسلمین هاشمی؛

| تصویر = 11720.JPG

:::::*«[[حبیب الله رشتی|میرزا حبیب الله رشتی]] (...) تأکید می‌کند (...) اگر کسی معتقد باشد که تمام عالم به طور فعلی در نزد امام حاضر است و امام علم شهودی به آن دارد، چنین فردی می‌تواند بگوید که امام از علوم حصولی استفاده نمی‌کند؛ اما کسی که علم امام را ـ مانند بسیاری از اصولیان ـ مشروط به اراده امام و شأنی می‌داند، دلیلی بر نفی علم حصولی از امام ندارد؛ زیرا برخورداری امام از برخی اسباب غیبی مانند [[وحی]] و [[الهام]] و داشتن علوم حضوری در نتیجه این روش‌های خاص، منافاتی با آن ندارد که برخی از علوم را به دلایل و مصلحت‌های خاص با اسباب ظاهری به دست آورد و از آن شیوه‌های خاص استفاده نکند. مانند آن که در روایات به صراحت بیان شده است که امام از قرآن و سنت معارفی را استنباط می‌کند. این استنباط، نظری است.<ref>[[حبیب الله رشتی|میرزا حبیب الله رشتی]]، بدائع ‏الأفکار، ص۱۸.</ref> (...)

:::::*از نکاتی که باید توجه داشت این است که در کلمات برخی از علما، تعبیر علم حضوری یا حصولی آمده است؛ اما مقصود آنان، معنای اصطلاحی یاد شده در این نوشتار نیست؛ بلکه معانی دیگری را از این عناوین برداشت و قصد کرده‌اند:

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۷. حجت الاسلام و المسلمین واعظی؛

| تصویر = 11754.jpg

::::::«از علم فعلی به حضوری و احاطی نیز تعبیر شده است. (...) درباره علم [[ائمه|امامان معصوم]] {{عم}} بحث است که آیا علم آنان فعلی و حضوری است یا [[علم غیب شأنى یا استعدادی یا ارادی و اختیاری به چه معناست؟ (پرسش)|ارادی و شأنی؟]] دو نظریه است. بسیاری از دانشمندان و محققان، علم  امام را فعلی دانسته‌اند و برخی هم، شأنی بودن آن را پذیرفته‌اند.  

::::::کسانی که علم امام را فعلی و حضوری دانسته‌اند به دلایل عقلی و نقلی استدلال کرده‌اند: