رابطه رؤیای صادق با علم معصوم چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

::::::«خواب، انواع و اقسامی دارد که یک نوع آن مورد نظر ما است و آن خواب‌‏هایی است که از یک واقعیت جدا از اندیشه و ذهن، از واقعیتی محکم و استوار و پابرجا گزارش می‏‌دهد این نوع خواب‌‏های الهی است که ما را با جهان خارج از خود مربوط می‏‌سازد و از روحی حقایقی دور از محیط ذهن و اندیشه پرده بر می‏دارد و این قبیل خواب‏ها به اندازه‏ای زیاد است که هرگز نمی‏توان آن را انکار کرد و قرآن نمونه‏‌های پیچیده‏‌ای در سوره یوسف نقل می‌‏نماید. [[پیامبر خاتم|پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} درباره این نوع خوا‌ب‏‌ها فرموده است : رؤیای صادق، بخشی از نبوت است».<ref>[http://tohid.ir/fa/index/book?bookID=310&page=8#298 منشور جاوید، ج ۶،‌ ص ۲۲۸]</ref>

::::::«از مشهورترین مواردی که در قرآن به القائات الهی در خواب اشاره شده، رؤیای [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} است که در آن دستور ذبح فرزندش را دریافت کرد: {{متن قرآن|يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ}}<ref> پسرکم! من در خواب می‌بینم که تو را سر می‌برم؛ سوره صافات، آیه: ۱۰۲.</ref>. مطابق تفاسیر، رؤیای آن حضرت شکلی از نزول [[وحی]] بوده است<ref> [[شیخ طبرسی|فضل‌ بن‌ حسن طبرسی]]، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‏۸، ص۷۰۶؛ [[ناصر مکارم شیرازی]]، تفسیر نمونه، ج‏۱۹، ص۱۱۱؛ [[محمد جواد مغنیه]]، تفسیر الکاشف، ج‏۶، ص۳۴۹؛ [[محمد صادقی تهرانی]]، الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن، ج۲۵، ص۱۸۵؛ [[محمد‌ بن‌ جریر طبری]]، جامع البیان فی تفسیر القرآن، ج۲۳، ص۴۹؛ محمود زمخشری، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج‏۴، ص۵۳؛ [[فخر رازی|محمد بن‌ عمر فخر رازی]]، مفاتیح الغیب، ج‏۲۶، ص۳۴۶.</ref>. تأیید خداوند بر این خواب و قرار دادن قربانی دیگر به‌ جای فرزندش،  نشانة تأییدی بر صدق رؤیای آن حضرت است. از [[ابن‌ عباس]] نیز نقل شده است که رؤیای پیامبران، [[وحی]] است<ref>[[شیخ طبرسی|فضل‌ بن‌ حسن طبرسی]]، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‏۸، ص۷۰۶.</ref>.  

::::::«از جمله منابع علم [[امامان]]{{عم}} خواب و رؤیاى آنان مى‌باشد. ما معتقدیم که خواب [[انبیا]] و [[ائمه|ائمه اطهار]] {{عم}} مطابق با واقع است و آنها افزون بر اینکه در بیدارى از عنایات خداوند برخوردارند، در خواب و رؤیا نیز از تأییدات الهى بهره‌مندند و از غیب آگاه مى‌شوند.<ref>أوائل المقالات، ص۴٢؛ مصنفات شیخ المفید، ج۴، ص٧٠.</ref> در این قسمت به چند نمونه از خواب [[پیامبران]] و [[امامان]]{{عم}} اشاره مى‌کنیم. بى‌شک خواب پیامبران، شاخه‌اى از وحى است.<ref>تفسیر نمونه، ج١٩.</ref> در قرآن کریم به برخى خواب‌هاى پیامبران تصریح شده است؛ براى مثال حضرت ابراهیم خلیل{{ع}} در خواب از قربانى کردن فرزندش در راه خداوند آگاه گردید. خداوند در این مورد مى‌فرماید: {{متن قرآن|فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ}}<ref>«و چون در تلاش، همپای او گشت (ابراهیم) گفت: پسرکم! من در خواب می‌بینم که تو را سر می‌برم»؛ سوره صافات، آیه ١٠٢.</ref> همچنین خداوند درباره خواب [[حضرت یوسف]]{{ع}} چنین مى‌فرماید: {{متن قرآن|إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که یوسف به پدرش گفت: ای پدر! من (در خواب) یازده ستاره و خورشید و ماه را دیدم که برای من فروتن بودند»؛ سوره یوسف، آیه ۴.</ref> همچنین طبق آیه قرآن، [[پیامبر]]{{صل}} ورود مسلمانان به مسجدالحرام و انجام‌دادن اعمال عمره را در رؤیا مشاهده نمود؛ چنان‌که خداوند مى‌فرماید: {{متن قرآن|لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاء اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُوسَكُمْ وَمُقَصِّرِينَ لا تَخَافُونَ}}<ref>«خداوند، به حق رؤیای پیامبرش را راست گردانیده است؛ شما اگر خداوند بخواهد با ایمنی، در حالی که سرهای خود را تراشیده و موها را کوتاه کرده‌اید، بی‌آنکه بهراسید به مسجدالحرام وارد شوید»؛ سوره فتح، آیه ٢٧</ref>[[امامان]]{{عم}} نیز همانند [[انبیا|پیامبران]]{{عم}} بسیارى از امور غیبى را از طریق [[رؤیا]] مشاهده مى‌کردند؛ از جمله در روایتى چنین مى‌خوانیم: {{عربی|«مَا رُوِیَ أَنَّ عَلِیّاً{{ع}} دَخَلَ المَسْجِدَ بِالمَدِینَةِ غَدَاةَ یَوْمٍ وَ قَالَ رَأَیْتُ فِی النَّوْمِ رَسُولَ‌الله{{صل}} الْبَارِحَةَ وَ قَالَ لِی إِنَّ سَلْمَانَ تُوُفِّیَ وَ وَصَّانِی بِغُسْلِهِ وَ تَکْفِینِهِ وَ الصَّلَاةِ عَلَیْهِ وَ دَفْنِهِ وَ هَا أَنَا خَارِجٌ إِلَى المَدَائِنِ لِذَلِکَ فَقَالَ عُمَرُ خُذِ الْکَفَنَ مِنْ بَیْتِ المَالِ فَقَالَ عَلِیٌّ{{ع}} ذَاکَ مَکْفِیٌّ مَفْرُوغٌ مِنْهُ فَخَرَجَ وَ النَّاسُ مَعَهُ إِلَى ظَاهِرِ المَدِینَةِ ثُمَّ خَرَجَ وَ انْصَرَفَ النَّاسُ فَلَمَّا کَانَ قَبْلَ الظَّهِیرَةِ رَجَعَ وَ قَالَ دَفَنْتُهُ وَ کَانَ أَکْثَرُ النَّاسِ لَمْ یُصَدِّقُوهُ حَتَّى کَانَ بَعْدَ مُدَّةٍ وَ وَصَلَ مِنَ المَدَائِنِ مَکْتُوبٌ أَنَّ سَلْمَانَ تُوُفِّیَ فِی لَیْلَةِ کَذَا وَ دَخَلَ عَلَیْنَا أَعْرَابِیٌّ فَغَسَّلَهُ وَ کَفَّنَهُ وَ صَلَّى عَلَیْهِ وَ دَفَنَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ فَتَعَجَّبُوا کُلُّهُمْ»}}<ref>«[[امام علی|حضرت على]]{{ع}} یک روز صبح در [[مدینه]] وارد مسجد شد و گفت دیشب [[پیامبر|پیامبر خدا]]{{صل}} را در خواب دیدم که به من فرمود که همانا سلمان رحلت نموده است و [[پیامبر]]{{صل}} وصیت نمود که او را غسل نمایم و نماز بر او بخوانم و سپس دفن کنم... و اکنون براى این کار به‌سمت مدائن حرکت مى‌کنم. پس عمر گفت از بیت‌المال کفن ایشان را تهیه نما، [[حضرت]]{{ع}} فرمود: کفن فراهم شده است، نیازى نیست. پس درحالى‌که مردم او را بدرقه مى‌کردند تا بیرون شهر مدینه رسیدند. از آنجا [[حضرت]{{ع}} جدا شد و مردم مراجعت کردند. هنوز ظهر نشده [[حضرت]]{{ع}} بازگشت و فرمود او را دفن کردم، اما اکثر مردم باور نکردند، تا این‌که بعد از مدتى از شهر مدائن نامه‌اى رسید که در آن نوشته شده بود: همانا سلمان در فلان شب از دنیا رفت و یک نفر از اعراب وارد شد او را غسل داد، کفن کرد، بر او نماز خواند و دفن نمود و رفت. با خواندن نامه همه متعجب شدند»؛ الخرائج و الجرائح، قطب الدین راوندى، ج٢، ص۵۶٢.</ref> همچنین در روایات است که [[آیا امام حسین علم غیب دارد؟ (پرسش)|امام حسین نیز از شهادت خود و یارانش در خواب آگاه شد]]. آن حضرت شبى که فردایش از مدینه به سوى مکه حرکت کرد، براى وداع با جدش [[پیامبر|رسول خدا]]{{صل}} به حرم نبوى رفت و چند رکعت نماز به‌جاى آورد و دعا کرد و گریست و سپس سر بر قبر نهاد و در خواب پیامبر را دید که از شهادتش خبر داد و فرمود: {{عربی|«وَ إِنَّ لَکَ فِی الْجَنَّةِ دَرَجَاتٍ لَا تَنَالُهَا إِلَّا بِالشَّهَادَة»}}<ref>«همانا خداوند براى تو در بهشت منزلتى معین کرده است که جز با شهادت به آن نخواهى رسید»؛ امالى، ص١۵٢؛ حياة الإمام الحسين(ع)، الشيخ باقر شريف القرشى، ج۵، ص٢۶٠.</ref>»<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1380 منابع علم امامان شیعه، ص ۱۵۰-۱۵۳].</ref>.

::::::«پیامبران و [[امامان]]{{عم}} نه تنها در بیداری که در خواب نیز از تأیید الهی برخوردارند و از این راه، بر بسیاری از حقایق جهان دست می‌یابند<ref>مصنفات الشیخ المفید(اوائل المقالات)، ج۴، ص۷۰؛ تصحیح الاعتقاد، ص۱۰۰.</ref> چنانکه [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} در خواب از مأموریت ذبح فرزندش آگاه شد<ref>سوره صافات، آیه۱۰۲</ref> و [[پیامبر]]{{صل}} ورود مسلمانان به مسجدالحرام و انجام اعمال عمره را در آینه رؤیا دید.<ref>سوره فتح، آیه۲۷.</ref> از این روست که در روایاتی بسیار، رؤیای صادق، شاخه از نبوت به شمار آمده است و اندیشه‌مندان مسلمان آن را گونه‌ای وحی و الهام دانسته‌اند. [[ائمه|امامان معصوم]]{{عم}} نیز بر بسیاری از امور غیبی از این راه آگاه می‌شدند و در حقانیت آن، تردیدی به خود راه نمی‌دادند. برای نمونه، [[امام علی]]{{ع}} در خواب از رحلت [[سلمان فارسی]] آگاهی یافت. سپس به مدائن رفت و به غسل و کفن او پرداخت»<ref>[[قطب الدین راوندی]]، الخرائج و الجرائح، ج۲، ص۵۶۲ و ج۱، ص۲۳۳.</ref>»»<ref>[[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص۳۵۵.</ref>.

::::::«خواب‌های [[امامان]]{{عم}} همیشه راست و حقیقت است و لذا آنان در خواب هم از تأییدات الهی برخوردار بوده و از این راه بر بسیاری از حقایق جهان دست می‌یابند.