مراد از امر در آیه اولی الامر چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

:::::# [[تکلیف]] و [[دستور]] در مقابل [[نهی]]: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ}}<ref>«به راستی خداوند به دادگری و نیکی کردن و ادای (حقّ) خویشاوند، فرمان می‌دهد و از کارهای زشت و ناپسند و افزونجویی، باز می‌دارد» سوره نحل، آیه ۹۰.</ref> و {{متن قرآن|وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا}}<ref>«و خانواده‌ات را به نماز فرمان ده و بر آن شکیب کن» سوره طه، آیه ۱۳۲.</ref>.

:::::# [[ابداع]]: [[آفرینش]] بدون ماده پیشین و بدون الگوی قبلی و غیر تدریجی: {{متن قرآن|أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ}}<ref>«آگاه باشید که آفرینش و فرمان او را راست» سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>، و {{متن قرآن|إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}}<ref>«فرمان او جز این نیست که چون چیزی را بخواهد بدو می‌گوید: باش! بی‌درنگ خواهد بود» سوره یس، آیه ۸۲.</ref>، و {{متن قرآن|وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ}}<ref>«و فرمان ما یک کلمه بیش نیست مانند یک چشم بر هم زدن» سوره قمر، آیه ۵۰.</ref>.

:::::# [[شأن]]، که هم [[افعال]] را شامل می‌شود و هم اقوال را، هم شامل [[شئون تکوینی]] است و هم [[تشریعی]]، و جمع آن امور است: {{متن قرآن|إِنَّ ذَلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ}}<ref>«بی‌گمان این از کارهایی است که آهنگ آن می‌کنند» سوره شوری، آیه ۴۳.</ref>، {{متن قرآن|قُلْ إِنَّ الْأَمْرَ كُلَّهُ لِلَّهِ}}<ref>«بگو: بی‌گمان یکسره کار با خداوند است» سوره آل عمران، آیه ۱۵۴.</ref>، {{متن قرآن|وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي}}<ref>«و کارم را برای من آسان کن» سوره طه، آیه ۲۶.</ref>، {{متن قرآن|أُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ}}<ref>«و کار خود را به خداوند وا می‌گذارم» سوره غافر، آیه ۴۴.</ref>. یکی از جلوه‌های امر به معنای شأن، [[رهبری]] و [[زعامت]] [[جامعه بشری]] است: {{متن قرآن|قَالَتْ يَا أَيُّهَا الْمَلَأُ أَفْتُونِي فِي أَمْرِي}}<ref>«(آنگاه) گفت: ای سرکردگان! در کار، به من نظر دهید» سوره نمل، آیه ۳۲.</ref> [[پیامبران الهی]] دارای چنین شأن و مقامی بوده‌اند: {{متن قرآن|وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي}}<ref>«و او را در کارم شریک ساز» سوره طه، آیه ۳۲.</ref>، {{متن قرآن|وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ}}<ref>«و با آنها در کار، رایزنی کن» سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.</ref>. مسائل مربوط به [[رهبری جامعه]] [[ایمانی]] دو گونه است: مسائل تعبدی و مسائل عادی و عرفی. در قسم اول [[مشورت]] [[پیامبر]]{{صل}} با [[مؤمنان]] وجهی ندارد، بلکه آن چه را که از سوی [[خداوند]] به او [[وحی]] می‌شود به آنان [[ابلاغ]] می‌کند، و [[پیامبر]]{{صل}} و [[مؤمنان]]، [[مکلف]] به [[پیروی]] از آنها می‌باشند. آن‌چه [[مشورت]] و تبادل نظر در آن [[راه]] دارد، مسائل دسته دوم است، مانند مسائل مربوط به نقشه و [[شیوه جنگ]] و [[صلح]] با [[دشمنان]]، روش [[برقراری امنیت]] و خودکفایی در امور مختلف [[زندگی]]، [[شیوه]] تأمین و توسعه [[بهداشت]] و مانند آنها. «امر» در [[آیه]] {{متن قرآن|وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ}} ناظر به این گونه مسایل است. چنان که «[[أمر]]» در آیه {{متن قرآن|وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ}}<ref>«و کارشان رایزنی میان همدیگر است» سوره شوری، آیه ۳۸.</ref> نیز به همین معنا نظر دارد. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[رهبری]] [[مسلمانان]] در هر دو زمینه را عهده‌دار بود. از عطف «[[اولی الأمر]]» بر «الرسول» بدون تکرار کلمه «أطیعوا» به دست می‌آید که مقصود از امر در کلمه «اولی الأمر» رهبری مسلمانان در مسایل [[دینی]] و [[دنیوی]] یا تعبدی و عادی مربوط به [[زندگی اجتماعی]] آنان است<ref>{{عربی|إن المراد بالأمر في أمرهم هو الشأن الراجع إلى دين المؤمنين بهذا الخطاب أو دنياهم على ما يؤيده قوله تعالى {{متن قرآن|وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ}} و قوله في مدح المتقين {{متن قرآن|وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ}}}}. المیزان، ج۴، ص۳۹۱.</ref>. مؤید این سخن مطلبی است که ابن [[هشام]] از [[بنی عامر]] [[نقل]] کرده است که هنگامی که پیامبر{{صل}} آنان را به [[اسلام]] [[دعوت]] کرد، [[رئیس]] یا [[نماینده]] آنان گفت: اگر ما با تو [[بیعت]] کنیم و [[خداوند]] تو را بر مخالفانت [[غالب]] سازد، آیا امر [رهبری] پس از تو از آن ما خواهد بود؟ پیامبر{{صل}} پاسخ داد: «امر [رهبری] به خداوند اختصاص دارد و او به هر کس که بخواهد [به هر کس که [[شایسته]] بداند اعطا خواهد کرد»<ref>سیره ابن هشام، ج۲، ص۶۶؛ الغدیر، ج۷، ص۱۸۳.</ref>. مقصود از امر در این [[گفتگو]] [[رهبری امت اسلامی]] است»<ref>[[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت اهل بیت (کتاب)|امامت اهل بیت]]، ص ۴۹.</ref>.