ریا در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط

| موضوع مرتبط = ریا

| عنوان مدخل = ریا  

| مداخل مرتبط = [[ریا در لغت]] - [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]

== مقدمه ==

# [[امام صادق]]{{ع}} در [[مسجد]] به عبّاد بن کثیر فرمودند: "وای بر تو ای عبّاد! از [[ریاء]] بپرهیز، چه هرکس کاری را برای غیر [[خدا]] انجام دهد، [[خداوند]] او را به همان کس که برایش انجام داده واگذار می‌کند"<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} أَنَّهُ قَالَ لِعَبَّادِ بْنِ كَثِيرٍ الْبَصْرِيِّ فِي الْمَسْجِدِ وَيْلَكَ يَا عَبَّادُ إِيَّاكَ وَ الرِّيَاءَ فَإِنَّهُ مَنْ عَمِلَ لِغَيْرِ اللَّهِ وَكَلَهُ اللَّهُ إِلَى مَنْ عَمِلَ لَهُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۹۳.</ref>.

# امام صادق{{ع}} فرمودند: "[[عبادات]] و [[دین]] خود را برای خدا [[خالص]] سازید و آن را برای [[مردم]] قرار ندهید، چه هر آنچه برای خدا باشد متعلّق به همو است، و آنچه برای مردم باشد به سوی [[حضرت حق]] بالا نخواهد رفت" <ref>{{متن حدیث|عَنْ عَلِيِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} يَقُولُ‌ اجْعَلُوا أَمْرَكُمْ هَذَا لِلَّهِ وَ لَا تَجْعَلُوهُ لِلنَّاسِ فَإِنَّهُ مَا كَانَ لِلَّهِ فَهُوَ لِلَّهِ وَ مَا كَانَ لِلنَّاسِ فَلَا يَصْعَدُ إِلَى اللَّهِ‌}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۹۳.</ref>.

# امام صادق{{ع}} فرمودند: "هر ریائی [[شرک]] است، هرکس برای مردم کاری انجام دهد ثوابش بر عهده مردم است، و هرکس برای خدا کاری انجام دهد ثوابش بر عهده خداوند خواهد بود" <ref>{{متن حدیث|قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}‌ كُلُّ رِيَاءٍ شِرْكٌ إِنَّهُ مَنْ عَمِلَ لِلنَّاسِ كَانَ ثَوَابُهُ عَلَى النَّاسِ وَ مَنْ عَمِلَ لِلَّهِ كَانَ ثَوَابُهُ عَلَى اللَّهِ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۹۳.</ref>؛

# [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمودند: "[[فرشته]]، [[عمل]] [[بنده]] را در حالی که بدان شادمان است به سوی [[آسمان]] بالا می‌برد. در این حال چون کارهای [[پسندیده]] بنده را بالا می‌برد، خداوند می‌فرماید: آن را در چاه [[دوزخ]] قرار دهید، آن بنده در عملش مرا مورد نظر قرار نداده است" <ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ النَّبِيُّ{{صل}}‌ إِنَّ الْمَلَكَ لَيَصْعَدُ بِعَمَلِ الْعَبْدِ مُبْتَهِجاً بِهِ‌ فَإِذَا صَعِدَ بِحَسَنَاتِهِ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اجْعَلُوهَا فِي سِجِّينٍ‌ إِنَّهُ لَيْسَ إِيَّايَ أَرَادَ بِهَا}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۹۴.</ref>؛

# [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرمودند: "[[انسان]] [[ریاکار]] خودنما سه علامت دارد: چون [[مردم]] را بیند فعّال می‌شود، و چون تنها باشد از عمل می‌ایستد، و [[دوست]] دارد که در تمامی کارها او را [[ستایش]] کنند" <ref>{{متن حدیث|قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}}‌ ثَلَاثُ عَلَامَاتٍ لِلْمُرَائِي يَنْشَطُ إِذَا رَأَى النَّاسَ وَ يَكْسَلُ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ وَ يُحِبُّ أَنْ يُحْمَدَ فِي جَمِيعِ أُمُورِهِ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۹۵.</ref>؛

# [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[خداوند]] -عزّوجلّ! - می‌فرماید: من بهترین [[شریک]] هستم، هر کس در کاری که انجام می‌دهد کسی را با من شریک سازد آن را از او نمی‌پذیرم، مگر آنکه آن کار [[خالص]] برای من انجام شده باشد"<ref>{{متن حدیث|عَنْ عَلِيِّ بْنِ سَالِمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} يَقُولُ‌ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنَا خَيْرُ شَرِيكٍ مَنْ أَشْرَكَ مَعِي غَيْرِي فِي عَمَلٍ عَمِلَهُ لَمْ أَقْبَلْهُ إِلَّا مَا كَانَ لِي خَالِصاً}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۹۵.</ref>؛

# امام صادق{{ع}} فرمودند: "هرکس با کاری اندک تنها خداوند را منظور دارد، خداوند بیشتر از آن را در میان مردم برای او آشکار می‌سازد؛ و هرکس با کاری بسیار که بدنش را رنجه دارد و شب‌ها بیدارش دارد [[مردمان]] را منظور دارد، خداوند فقط با او این‌گونه [[معامله]] می‌کند که او را در چشم کسانی که آن کار را از او می‌بینند، کوچک جلوه می‌دهد" <ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: مَنْ أَرَادَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِالْقَلِيلِ مِنْ عَمَلِهِ أَظْهَرَ اللَّهُ لَهُ‌ أَكْثَرَ مِمَّا أَرَادَ وَ مَنْ أَرَادَ النَّاسَ بِالْكَثِيرِ مِنْ عَمَلِهِ فِي تَعَبٍ مِنْ بَدَنِهِ وَ سَهَرٍ مِنْ لَيْلِهِ أَبَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَّا أَنْ يُقَلِّلَهُ فِي عَيْنِ مَنْ سَمِعَهُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۹۶.</ref>؛

# [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمودند: "به‌زودی زمانی فرا رسد که در آن [[باطن]] مردم [[خبیث]]، و ظاهر آنان [[زیبا]] باشد؛ از آن جهت که به [[دنیا]] [[طمع]] می‌کنند و از آنچه نزد پروردگارشان هست چشم می‌پوشند، [[دین]] آنان ریایی خواهد بود و هرگز [[ترس از خدا]] [[همنشین]] آنان نخواهد بود. [[خداوند]] نیز آنان را در [[عقاب]] خود فرو می‌گیرد؛ از این رو آنان همچون غرق شدگان او را می‌خوانند امّا هرگز دعایشان را [[مستجاب]] نخواهد کرد" <ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}‌ سَيَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ تَخْبُثُ فِيهِ سَرَائِرُهُمْ وَ تَحْسُنُ فِيهِ عَلَانِيَتُهُمْ طَمَعاً فِي الدُّنْيَا لَا يُرِيدُونَ بِهِ مَا عِنْدَ رَبِّهِمْ يَكُونُ دِينُهُمْ رِيَاءً لَا يُخَالِطُهُمْ خَوْفٌ يَعُمُّهُمُ اللَّهُ بِعِقَابٍ فَيَدْعُونَهُ دُعَاءَ الْغَرِيقِ فَلَا يَسْتَجِيبُ لَهُمْ}}؛ [[اصول کافی]]، ج۲، ص۲۹۶.</ref>؛

# [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: "عمل خویش را [[حفظ]] کردن، سخت‌تر از انجام آن است. در این حال کسی از ایشان پرسید: حفظ کردن عمل چیست؟ آن حضرت فرمودند: کسی به آشنایی هدیه‌ای می‌بخشد و یا در راه [[خدای تعالی]] که هیچ شریکی ندارد انفاقی می‌نماید، در اینجا این عمل به‌عنوان یک عمل مخفی و پوشیده در کارنامه او ضبط می‌شود. پس از آن، آن کس این عمل خود را در جمع اعلام می‌نماید، در اینجا آن عمل از کارنامه او [[پاک]] شده به‌جای آن به عنوان یک عمل آشکار و غیر پوشیده ضبط می‌شود؛ پس از آن باز آن کس عمل خود را در جمع اعلام می‌نماید، در این حال عمل او باز محو و به‌جای آن نوشته می‌شود که عملی ریاءآمیز انجام داده است" <ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ{{ع}} أَنَّهُ قَالَ: الْإِبْقَاءُ عَلَى الْعَمَلِ أَشَدُّ مِنَ الْعَمَلِ قَالَ وَ مَا الْإِبْقَاءُ عَلَى الْعَمَلِ قَالَ يَصِلُ الرَّجُلُ بِصِلَةٍ وَ يُنْفِقُ نَفَقَةً لِلَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ فَكُتِبَ لَهُ سِرّاً ثُمَّ يَذْكُرُهَا وَ تُمْحَى فَتُكْتَبُ لَهُ عَلَانِيَةً ثُمَّ يَذْكُرُهَا فَتُمْحَى وَ تُكْتَبُ لَهُ رِيَاءً}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۹۶.</ref>؛

# یکی از [[یاران امام باقر]]{{ع}} گوید: از ایشان درباره کسی سؤال کردم که عمل خیری انجام می‌دهد، آنگاه کسی او را می‌بیند و او به‌واسطه دیدن دیگران شادمان می‌شود، [[تکلیف]] این عمل او چیست؟ [[امام]] فرمودند: "این [[شادی]] در صورتی که این عمل را برای نشان دادن به [[مردم]] انجام نداده باشد اشکالی ندارد،؛ چراکه هیچ‌کس نیست مگر آنکه [[دوست]] می‌دارد که در میان [[مردم]] [[نیکی]] او آشکار و ظاهر شود"<ref>{{متن حدیث|زُرَارَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ يَعْمَلُ الشَّيْ‌ءَ مِنَ الْخَيْرِ فَيَرَاهُ إِنْسَانٌ فَيَسُرُّهُ ذَلِكَ فَقَالَ لَا بَأْسَ مَا مِنْ أَحَدٍ إِلَّا وَ هُوَ يُحِبُّ أَنْ يَظْهَرَ لَهُ فِي النَّاسِ الْخَيْرُ إِذَا لَمْ يَكُنْ صَنَعَ ذَلِكَ لِذَلِكَ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۲۹۷.</ref>؛

# [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: "هرکس ظاهرش [[برتر]] از باطنش باشد، کفّه میزانش سبک خواهد بود" <ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ{{ع}}‌ مَنْ‌ كَانَ‌ ظَاهِرُهُ‌ أَرْجَحَ‌ مِنْ‌ بَاطِنِهِ‌ خَفَّ مِيزَانُهُ‌}}؛ بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۶۵.</ref>؛

# [[خداوند متعال]] می‌فرماید: "من بی‌نیازترین شریکان از شراکت هستم، از این رو هر کس کاری را انجام داد و در آن غیر مرا [[شریک]] ساخت من از آن کار بیزارم، بدین ترتیب آن کار [[مال]] شریک من است" <ref>{{متن حدیث|عَنِ النَّبِيِّ{{صل}} أَنَّهُ قَالَ: قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنَا أَغْنَى الشُّرَكَاءِ عَنِ الشِّرْكِ فَمَنْ عَمِلَ عَمَلًا أَشْرَكَ فِيهِ غَيْرِي فَأَنَا مِنْهُ بَرِي‌ءٌ فَهُوَ لِلَّذِي أَشْرَكَ}}؛ بحار الأنوار، ج۶۹، ص۲۸۲.</ref>؛

# [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمودند: "خداوند متعال عملی را که در آن به اندازه ذره‌ای [[ریاء]] به‌کار رفته باشد، نمی‌پذیرد"<ref>{{متن حدیث|قَالَ‌ رَسُولُ‌ اللَّهِ‌{{صل}}‌ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَا يَقْبَلُ‌ عَمَلًا فِيهِ‌ مِثْقَالُ‌ ذَرَّةٍ مِنْ رِئَاءٍ}}؛ بحار الأنوار، ج۶۹، ص۳۰۴.</ref>؛

# [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "هرکس برای [[مردم]] کاری را انجام دهد، [[اجر]] و [[ثواب]] او نیز بر عهده همانان خواهد بود، هر ریائی [[شرک]] است. و نیز فرمودند: [[خداوند]]. عزّوجلّ! - می‌فرماید: هرکس کاری را برای من و دیگری انجام دهد، آن کار برای آن دیگری -و نه من - خواهد بود" <ref>{{متن حدیث|قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} مَنْ‌ عَمِلَ‌ لِلنَّاسِ‌ كَانَ‌ ثَوَابُهُ‌ عَلَى‌ النَّاسِ‌ إِنَّ كُلَّ رِيَاءٍ شِرْكٌ؛ وَ قَالَ{{ع}}: قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ عَمِلَ لِي وَ لِغَيْرِي هُوَ لِمَنْ عَمِلَ لَهُ‌}}؛ بحار الأنوار، ج۶۹، ص۲۹۸.</ref>؛

# پیامبر اکرم{{صل}} فرمودند: "[[بهشت]] به سخن آمد و چنین گفت: من بر همه بخیلان و خودنمایان [[حرام]] می‌باشم" <ref>{{متن حدیث|قَالَ‌ رَسُولُ‌ اللَّهِ‌{{صل}}‌ إِنَّ‌ الْجَنَّةَ تَكَلَّمَتْ‌ وَ قَالَتْ‌ إِنِّي حَرَامٌ عَلَى كُلِّ بَخِيلٍ وَ مُرَاءٍ}}؛ بحار الأنوار، ج۶۹، ص۳۰۵.</ref>.<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)| دانش اخلاق اسلامی ج۳]]، ص۲۹۵-۲۹۹.</ref>

#[[پرونده:10115255.jpg|22px]] [[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)|'''دانش اخلاق اسلامی ج۳''']]