←مقدمه
بدون خلاصۀ ویرایش |
(←مقدمه) |
||
| (۱۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = تفسیر | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[تفسیر کلامی در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
واژه «[[کلام]]» در | واژه «[[کلام]]» در عربی به معنای [[سخن]] و در اصطلاح عبارت است از شرح و بیان [[استدلال]] در [[معارف دین]] که غالباً برای ردّ [[شبهات]] مخالفان ایراد میشود. [[علم کلام]]، [[علمی]] است که با ایراد [[ادله]] و [[حجتها]] [[آدمی]] را بر [[اثبات]] [[عقاید دینی]] و ردّ شبهات مخالفان توانا میسازد. | ||
تفسیر کلامی شکلی از [[تفسیر قرآن]] است که رنگ غالب آن دفاع از عقیده کلامی [[مفسر]] است، و مفسر در این نوع [[تفسیر]] با هر مناسبتی برای اثبات [[عقیده]] خود و تعرض به [[عقاید]] دیگران مباحث کلامی را در [[آیات قرآنی]] پیش میکشد. | |||
[[علامه طباطبایی]] در این باره میفرماید: | [[علامه طباطبایی]] در این باره میفرماید: | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۴: | ||
ممکن است در اینگونه [[تفسیرها]] مفسر در مباحث کلامی، بدون [[تکفیر]] دیگران و بدون [[تعصب]] از عقیده خود [[دفاع]] کند؛ [[ولی]] غالباً جهت سلبی و تعصب را میتوان در [[تفاسیر]] کلامی یافت<ref>اسماعیلی قوچانی، علی اکبر، پژوهشی در سیر تطور تفسیر و روشهای تفسیری، صفحه (۶۱-۶۲)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم، صفحه ۵۶</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۸۲۶.</ref> | ممکن است در اینگونه [[تفسیرها]] مفسر در مباحث کلامی، بدون [[تکفیر]] دیگران و بدون [[تعصب]] از عقیده خود [[دفاع]] کند؛ [[ولی]] غالباً جهت سلبی و تعصب را میتوان در [[تفاسیر]] کلامی یافت<ref>اسماعیلی قوچانی، علی اکبر، پژوهشی در سیر تطور تفسیر و روشهای تفسیری، صفحه (۶۱-۶۲)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم، صفحه ۵۶</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۸۲۶.</ref> | ||
==[[مفسّران]] [[کلامی]]== | == [[مفسّران]] [[کلامی]] == | ||
مفسّرانی که [[تفسیر]] خود را با [[عنایت خاص]] به بررسی مسائل کلامی و [[اعتقادی]] نگاشتهاند، مفسّران کلامی خوانده شدهاند. اسامی عدهای از آنان به این شرح است: | مفسّرانی که [[تفسیر]] خود را با [[عنایت خاص]] به بررسی مسائل کلامی و [[اعتقادی]] نگاشتهاند، مفسّران کلامی خوانده شدهاند. اسامی عدهای از آنان به این شرح است: | ||
# [[محمد امین بن محمد مختار جکنی | # [[محمد امین بن محمد مختار جکنی شنقیطی]] از مفسّران [[اهلسنّت]] و صاحب تفسیر [[اضواء البیان فی ایضاح القرآن بالقرآن (کتاب)|اضواء البیان فی ایضاح القرآن بالقرآن]]؛ | ||
# [[ناصرالدین ابوسعید عبدالله بن عمر بن محمد بیضاوی شیرازی]] از مفسّران نامی اهلسنّت و صاحب تفسیر [[تفسیر انوار التنزیل و اسرار | # [[ناصرالدین ابوسعید عبدالله بن عمر بن محمد بیضاوی شیرازی]] از مفسّران نامی اهلسنّت و صاحب تفسیر [[تفسیر انوار التنزیل و اسرار التأویل (کتاب)| تفسیر انوار التنزیل و اسرار التأویل]] معروف به «[[تفسیر بیضاوی]]»؛ | ||
# [[شهابالدین سید محمود آلوسی بغدادی]] از مفسّران اهلسنّت و صاحب تفسیر [[روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی (کتاب)| روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی]] معروف به «[[تفسیر آلوسی]]»؛ | # [[شهابالدین سید محمود آلوسی بغدادی]] از مفسّران اهلسنّت و صاحب تفسیر [[روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی (کتاب)| روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی]] معروف به «[[تفسیر آلوسی]]»؛ | ||
# [[فخرالدین رازی]] از مفسّران اهلسنّت و صاحب | # [[فخرالدین رازی]] از مفسّران اهلسنّت و صاحب [[تفسیر مفاتیح الغیب]] که به [[تفسیر کبیر]] [[شهرت]] دارد؛ | ||
# [[علامه | # [[علامه سید محمد حسین طباطبایی]] صاحب تفسیر [[شریف]] [[تفسیر المیزان (کتاب)|تفسیر المیزان]]<ref>ایازی، محمد علی، آشنایی با تفاسیر قرآن، صفحه (۱۰۹-۱۱۰) و (۸۱-۸۲) و ۵۲ و ۱۸؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم، صفحه (۷۰۳-۸۲) و (۶۵۰-۳۳) و ۱۵۸ و ۱۳۸.</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۴۵۳۲.</ref> | ||
==تفاسیر کلامی== | == تفاسیر کلامی == | ||
منظور از [[تفاسیر]] [[کلامی]]، آثاری است که [[مفسر]] با استناد به [[آیات]] [[قرآن کریم]] به [[اثبات]] [[عقاید]] کلامی خود یا [[دفاع]] از آن بپردازد. | منظور از [[تفاسیر]] [[کلامی]]، آثاری است که [[مفسر]] با استناد به [[آیات]] [[قرآن کریم]] به [[اثبات]] [[عقاید]] کلامی خود یا [[دفاع]] از آن بپردازد. | ||
برخی از این نمونهها عبارتند از: | برخی از این نمونهها عبارتند از: | ||
# [[اضواء البیان فی ایضاح القرآن بالقرآن (کتاب)|اضواء البیان فی إیضاح القرآن بالقرآن]] اثر [[محمد امین بن محمد مختار | # [[اضواء البیان فی ایضاح القرآن بالقرآن (کتاب)|اضواء البیان فی إیضاح القرآن بالقرآن]] اثر [[محمد امین بن محمد مختار جکنی شنقیطی]]، از [[مفسران اهلسنت]]. این [[تفسیر]] همواره از [[آیات قرآن]] در تبیین آیات دیگر استفاده و مباحث کلامی را با گستردگی بیان میکند. این تفسیر را انتشارات عالمالکتب در ده جلد به [[زبان عربی]] چاپ کرده است. | ||
# [[تفسیر انوار التنزیل و اسرار | # [[تفسیر انوار التنزیل و اسرار التأویل (کتاب)| تفسیر انوار التنزیل و اسرار التأویل]] ([[تفسیر بیضاوی]])، تألیف [[عبدالله بن عمر بن احمد بن علی فارسی شیرازی بیضاوی]]، از مفسران اهلسنت که به [[ظواهر]] الفاظ، جمودی خاص دارد و مطالبش را بیشتر از [[تفسیر کشاف]] [[زمخشری]] نقل میکند. این تفسیر را دارالکتبالعلمیه در دو جلد چاپ کرده است. | ||
# [[روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی (کتاب)| روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی]] ([[تفسیر آلوسی]])، تألیف [[سید محمود بن عبدالله بغدادی حسنی حسینی]]، [[تفسیری]] است جامع که آرا و اقوال بسیاری را [[نقد]] کرده و در پانزده جلد به چاپ رسیده است. | # [[روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی (کتاب)| روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی]] ([[تفسیر آلوسی]])، تألیف [[سید محمود بن عبدالله بغدادی حسنی حسینی]]، [[تفسیری]] است جامع که آرا و اقوال بسیاری را [[نقد]] کرده و در پانزده جلد به چاپ رسیده است. | ||
# [[مفاتیح الغیب (کتاب)|مفاتیح الغیب]] ([[التفسیر الکبیر]]، [[تفسیر فخر رازی]])، تألیف [[محمد بن عمر بن حسین رازی]]؛ که از تفسیرهای مفصل و جامع [[قرآن]] است و بسیاری از مطالب [[فقهی]]، کلامی، [[تاریخی]] و... را در بر دارد. این تفسیر را باید دایرةالمعارفی بزرگ دانست. این تفسیر در شانزده مجلد چاپ شده است. | # [[مفاتیح الغیب (کتاب)|مفاتیح الغیب]] ([[التفسیر الکبیر]]، [[تفسیر فخر رازی]])، تألیف [[محمد بن عمر بن حسین رازی]]؛ که از تفسیرهای مفصل و جامع [[قرآن]] است و بسیاری از مطالب [[فقهی]]، کلامی، [[تاریخی]] و... را در بر دارد. این تفسیر را باید دایرةالمعارفی بزرگ دانست. این تفسیر در شانزده مجلد چاپ شده است. | ||
# [[تفسیر المیزان (کتاب)|تفسیر المیزان]] نوشته [[علامه | # [[تفسیر المیزان (کتاب)|تفسیر المیزان]] نوشته [[علامه سید محمد حسین طباطبایی]]، از جمله [[مفسران]] نامی [[جهان اسلام]] و [[شیعه]]. این تفسیر از جمله [[بهترین]] [[تفاسیر شیعه]] است که در ابعاد گوناگون به مسائل مختلف [[اجتماعی]] و کلامی پرداخته است<ref>ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم، صفحه ۶۵۰و(۱۵۸-۱۵۷)و۱۳۸؛ ایازی، محمد علی، آشنایی باتفاسیرقرآن، صفحه (۱۰۹-۱۱۰)و(۸۱-۸۲)و۱۸؛ آذرنوش، آذرتاش، تاریخ ترجمه ازعربی به فارسی (از آغاز تا عصر صفوی)، صفحه ۵۲.</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۷۳۴.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۴۲: | خط ۴۰: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:تفسیر]] | [[رده:تفسیر]] | ||