پرش به محتوا

خیرخواهی: تفاوت میان نسخه‌ها

۵ بایت حذف‌شده ،  ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲
جز
جزبدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۲: خط ۲۲:


==انواع نصیحت کردن==
==انواع نصیحت کردن==
گذشته از این، می‌توان "خیرخواهی" را، به‌ اعتبار آنچه در آن فعل مورد توجّه قرار می‌گیرد، به اقسامی چند تقسیم نمود. این اقسام از ارزش‌های متفاوتی برخوردار بوده، یکسان نمی‌باشند. در این میان، [[نصیحت]] نمودن و از ناشایست بازداشتن، از ارزشی بسیار والا برخوردار است؛ به‌گونه‌ای که می‌توان خیرخواهی را در برخی موارد، مساوی با نصیحت کردن و اندرزدادن دانست. در اینجا، به برخی از این اقسام - که در شمار انواع گوناگون [[نصیحت]] کردن است-، اشاره می‌کنیم:
گذشته از این، می‌توان "خیرخواهی" را، به‌ اعتبار آنچه در آن فعل مورد توجّه قرار می‌گیرد، به اقسامی چند تقسیم نمود. این اقسام از ارزش‌های متفاوتی برخوردار بوده، یکسان نمی‌باشند. در این میان، [[نصیحت]] نمودن و از ناشایست بازداشتن، از ارزشی بسیار والا برخوردار است؛ به‌گونه‌ای که می‌توان خیرخواهی را در برخی موارد، مساوی با نصیحت کردن و اندرزدادن دانست. در اینجا، به برخی از این اقسام - که در شمار انواع گوناگون نصیحت کردن است، اشاره می‌کنیم:
#'''نصیحت نسبت به [[پیشوایان]] [[مسلمین]]:''' این امر، به این‌گونه در [[کلام]] [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} به توضیح گرفته شده است:"ای [[مردم]]! مرا بر شما حقّی و شما را بر من حقّی است: امّا حقّ شما بر من، نصیحت کردن شماست و و رسانیدن تمامی حقّتان به شما، و یاددادن و [[آموزش]] تا [[نادان]] نمانید، و [[تربیت]] نمودن شما تا بیاموزید، و امّا حقّی که من بر شما دارم باقی ماندن بر [[بیعت]] است، و [[اخلاص]] و دوستی در پنهان و آشکار، و [[اجابت]] من چون شما را بخوانم و [[اطاعت]] و [[پیروی]] از آنچه به شما امرکنم"<ref>{{متن حدیث|أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ‌ لِي‌ عَلَيْكُمْ‌ حَقّاً وَ لَكُمْ‌ عَلَيَ‌ حَقٌّ‌ فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَيَّ فَالنَّصِيحَةُ لَكُمْ وَ تَوْفِيرُ فَيْئِكُمْ‌ عَلَيْكُمْ وَ تَعْلِيمُكُمْ كَيْلَا تَجْهَلُوا وَ تَأْدِيبُكُمْ كَيْمَا تَعْلَمُوا وَ أَمَّا حَقِّي عَلَيْكُمْ فَالْوَفَاءُ بِالْبَيْعَةِ وَ النَّصِيحَةُ فِي الْمَشْهَدِ وَ الْمَغِيبِ وَ الْإِجَابَةُ حِينَ أَدْعُوكُمْ وَ الطَّاعَةُ حِينَ آمُرُكُمْ}}؛ نهج البلاغه، آخر خطبه ۳۴.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۳۹۲.</ref>.
#'''نصیحت نسبت به [[پیشوایان]] [[مسلمین]]:''' این امر، به این‌گونه در [[کلام]] [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} به توضیح گرفته شده است:"ای [[مردم]]! مرا بر شما حقّی و شما را بر من حقّی است: امّا حقّ شما بر من، نصیحت کردن شماست و و رسانیدن تمامی حقّتان به شما، و یاددادن و [[آموزش]] تا [[نادان]] نمانید، و [[تربیت]] نمودن شما تا بیاموزید، و امّا حقّی که من بر شما دارم باقی ماندن بر [[بیعت]] است، و [[اخلاص]] و دوستی در پنهان و آشکار، و [[اجابت]] من چون شما را بخوانم و [[اطاعت]] و [[پیروی]] از آنچه به شما امرکنم"<ref>{{متن حدیث|أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ‌ لِي‌ عَلَيْكُمْ‌ حَقّاً وَ لَكُمْ‌ عَلَيَ‌ حَقٌّ‌ فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَيَّ فَالنَّصِيحَةُ لَكُمْ وَ تَوْفِيرُ فَيْئِكُمْ‌ عَلَيْكُمْ وَ تَعْلِيمُكُمْ كَيْلَا تَجْهَلُوا وَ تَأْدِيبُكُمْ كَيْمَا تَعْلَمُوا وَ أَمَّا حَقِّي عَلَيْكُمْ فَالْوَفَاءُ بِالْبَيْعَةِ وَ النَّصِيحَةُ فِي الْمَشْهَدِ وَ الْمَغِيبِ وَ الْإِجَابَةُ حِينَ أَدْعُوكُمْ وَ الطَّاعَةُ حِينَ آمُرُكُمْ}}؛ نهج البلاغه، آخر خطبه ۳۴.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۳۹۲.</ref>.
#'''نصیحت نسبت به [[نزدیکان]]:''' در این نوع از اندرزدادن، می‌باید رعایت نزدیکی و دوری افراد را نمود؛ چه آنچه بر [[انسان]] [[واجب]] است، آن است که نخست نزدیک‌ترین افراد به خود را به نصیحت گیرد، و آنگاه به دیگر افراد بپردازد. نیز این نوع از نصیحت کردن، مقدّم بر دیگر انواع آن است. به این [[آیات الهی]] بنگرید: {{متن قرآن|وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ}}<ref>«و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده!» سوره شعراء، آیه ۲۱۴.</ref>؛ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا}}<ref>«ای مؤمنان! خود و خانواده خویش را از آتشی بازدارید که هیزم آن آدمیان و سنگ‌هاست» سوره تحریم، آیه ۶.</ref>؛ {{متن قرآن|وَقَضَى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا * وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا}}<ref>«و پروردگارت فرمان داده است که جز او را نپرستید و به پدر و مادر نکویی کنید؛ اگر هر یک از آن دو یا هر دو، نزد تو به پیری رسند به آنان اف مگو و بر آنها بانگ مزن و با ایشان سخن به نکویی بگوی! * و از سر مهر برای آنان به خاکساری افتادگی کن و بگو پروردگارا! بر آنان بخشایش آور چنان که آنها مرا در کودکی پروردند» سوره اسراء، آیه ۲۳-۲۴.</ref>؛ {{متن قرآن|وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُونَ سُوءَ الْحِسَابِ * جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ}}<ref>«و کسانی که آنچه را خداوند فرمان به پیوند آن داده است می‌پیوندند و از پروردگار خویش می‌ترسند و از سختی حساب هراس دارند؛ * بهشت‌هایی جاودان که آنان و شایستگان از نیاکان و همسران و فرزندانشان در آن وارد می‌شوند» سوره رعد، آیه ۲۱-۲۳.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۳۹۳.</ref>.
#'''نصیحت نسبت به [[نزدیکان]]:''' در این نوع از اندرزدادن، می‌باید رعایت نزدیکی و دوری افراد را نمود؛ چه آنچه بر [[انسان]] [[واجب]] است، آن است که نخست نزدیک‌ترین افراد به خود را به نصیحت گیرد، و آنگاه به دیگر افراد بپردازد. نیز این نوع از نصیحت کردن، مقدّم بر دیگر انواع آن است. به این [[آیات الهی]] بنگرید: {{متن قرآن|وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ}}<ref>«و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده!» سوره شعراء، آیه ۲۱۴.</ref>؛ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا}}<ref>«ای مؤمنان! خود و خانواده خویش را از آتشی بازدارید که هیزم آن آدمیان و سنگ‌هاست» سوره تحریم، آیه ۶.</ref>؛ {{متن قرآن|وَقَضَى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا * وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا}}<ref>«و پروردگارت فرمان داده است که جز او را نپرستید و به پدر و مادر نکویی کنید؛ اگر هر یک از آن دو یا هر دو، نزد تو به پیری رسند به آنان اف مگو و بر آنها بانگ مزن و با ایشان سخن به نکویی بگوی! * و از سر مهر برای آنان به خاکساری افتادگی کن و بگو پروردگارا! بر آنان بخشایش آور چنان که آنها مرا در کودکی پروردند» سوره اسراء، آیه ۲۳-۲۴.</ref>؛ {{متن قرآن|وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُونَ سُوءَ الْحِسَابِ * جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ}}<ref>«و کسانی که آنچه را خداوند فرمان به پیوند آن داده است می‌پیوندند و از پروردگار خویش می‌ترسند و از سختی حساب هراس دارند؛ * بهشت‌هایی جاودان که آنان و شایستگان از نیاکان و همسران و فرزندانشان در آن وارد می‌شوند» سوره رعد، آیه ۲۱-۲۳.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۳۹۳.</ref>.
۴۱۵٬۰۷۸

ویرایش