علم مستفاد: تفاوت میان نسخه‌ها

۶۸ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲
جز
جایگزینی متن - 'سید علی هاشمی ۱' به 'سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)'
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{منبع‌شناسی جامع}} +{{منبع‌ جامع}}))
جز (جایگزینی متن - 'سید علی هاشمی ۱' به 'سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)')
خط ۱۲: خط ۱۲:
علم اکتسابی، علمی است که از راه‌های [[حسی]] و تجربی و [[عقلی]] می‌توان به دست آورد. این‌گونه [[علوم]] با توجه به شدت و [[ضعف]] یا [[صحت]] و سُقم حواس و دیگر ابزارها، شدت و ضعف می‌پذیرد. بخشی از علوم [[پیامبران]] و [[امامان]]{{عم}}، به شیوه‌های عادی مانند حواس یا [[تعقل]] کسب می‌شود، تردیدی نیست که این بخش از [[دانش]] آنان اکتسابی است و دیگر [[مردم]] نیز می‌توانند با استفاده از این شیوه‌ها به دانش‌های مشابه برسند.
علم اکتسابی، علمی است که از راه‌های [[حسی]] و تجربی و [[عقلی]] می‌توان به دست آورد. این‌گونه [[علوم]] با توجه به شدت و [[ضعف]] یا [[صحت]] و سُقم حواس و دیگر ابزارها، شدت و ضعف می‌پذیرد. بخشی از علوم [[پیامبران]] و [[امامان]]{{عم}}، به شیوه‌های عادی مانند حواس یا [[تعقل]] کسب می‌شود، تردیدی نیست که این بخش از [[دانش]] آنان اکتسابی است و دیگر [[مردم]] نیز می‌توانند با استفاده از این شیوه‌ها به دانش‌های مشابه برسند.


در مقابل علم اکتسابی [[علم]] اکتسابی غیر رسمی و به عبارتی علم مستفاد و موهوبی قرار دارد، علمی که ابزار آن را [[حق تعالی]] معرفی نموده است، به گونه‌ای که اگر معرفی نکرده بود، یا اصلاً قابل کسب نبود و یا به [[کمال]] و تمام قابل دسترسی نبود. مانند علمی که به وسیله [[تقوا]] می‌توان به دست آورد: {{متن قرآن|إِن تَتَّقُواْ اللَّهَ يَجْعَل لَّكُمْ فُرْقَاناً}}<ref>سورۀ انفال، آیۀ ۲۹.</ref> این علم هم اکتسابی است، ولی ابزار آن تقواست<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۹۸ و ص۲۶۹؛ [[سید مرتضی حسینی شاهرودی|حسینی شاهرودی، سید مرتضی]]، آشنایی با عرفان اسلامی، ص۴۴</ref>.
در مقابل علم اکتسابی [[علم]] اکتسابی غیر رسمی و به عبارتی علم مستفاد و موهوبی قرار دارد، علمی که ابزار آن را [[حق تعالی]] معرفی نموده است، به گونه‌ای که اگر معرفی نکرده بود، یا اصلاً قابل کسب نبود و یا به [[کمال]] و تمام قابل دسترسی نبود. مانند علمی که به وسیله [[تقوا]] می‌توان به دست آورد: {{متن قرآن|إِن تَتَّقُواْ اللَّهَ يَجْعَل لَّكُمْ فُرْقَاناً}}<ref>سورۀ انفال، آیۀ ۲۹.</ref> این علم هم اکتسابی است، ولی ابزار آن تقواست<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]]، ص۹۸ و ص۲۶۹؛ [[سید مرتضی حسینی شاهرودی|حسینی شاهرودی، سید مرتضی]]، آشنایی با عرفان اسلامی، ص۴۴</ref>.


==نظر برخی از بزرگان==
==نظر برخی از بزرگان==
برخی از [[علما]] مانند [[سیدمرتضی]] به تبع [[شیخ مفید]]، علم مستفاد را علم مُحدَث می‌‌دانند یعنی علمی که از ابتدا نبوده و سپس ایجاد شده است. علم مستفاد اگر چه اصالتا برای اشاره به علوم غیرذاتی به [[کار]] می‌رود و معنای آن [[نفی]] ذاتی بودن علم امام است؛ اما به طور ضمنی به موهوبی بودن این علوم نیز اشاره دارد. در [[روایات]] آمده است [[ارواح]] امامان{{عم}} در هر [[شب جمعه]] به [[عرش الهی]] [[عروج]] می‌کند و باز نمی‌گردند، مگر با [[علمی]] مستفاد. این [[علم]] هرچه باشد و به هر اندازه باشد، علمی [[موهوبی]] است؛ زیرا به روش‌های عادی قابل اکتساب نیست و مخصوص [[امامان]]{{عم}} است<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی]]، ویژگی‌های علوم ائمه از دیدگاه علمای امامیه.</ref>.
برخی از [[علما]] مانند [[سیدمرتضی]] به تبع [[شیخ مفید]]، علم مستفاد را علم مُحدَث می‌‌دانند یعنی علمی که از ابتدا نبوده و سپس ایجاد شده است. علم مستفاد اگر چه اصالتا برای اشاره به علوم غیرذاتی به [[کار]] می‌رود و معنای آن [[نفی]] ذاتی بودن علم امام است؛ اما به طور ضمنی به موهوبی بودن این علوم نیز اشاره دارد. در [[روایات]] آمده است [[ارواح]] امامان{{عم}} در هر [[شب جمعه]] به [[عرش الهی]] [[عروج]] می‌کند و باز نمی‌گردند، مگر با [[علمی]] مستفاد. این [[علم]] هرچه باشد و به هر اندازه باشد، علمی [[موهوبی]] است؛ زیرا به روش‌های عادی قابل اکتساب نیست و مخصوص [[امامان]]{{عم}} است<ref>ر.ک: [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، ویژگی‌های علوم ائمه از دیدگاه علمای امامیه.</ref>.


== پرسش‌های وابسته ==
== پرسش‌های وابسته ==
خط ۳۱: خط ۳۱:
== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:1368251.jpg|22px]] [[سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)|'''ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی''']]
# [[پرونده:1368251.jpg|22px]] [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)|'''ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی''']]
#[[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی]]، [[ویژگی‌های علوم ائمه از دیدگاه علمای امامیه (کتاب)|'''ویژگی‌های علوم ائمه از دیدگاه علمای امامیه''']]
#[[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[ویژگی‌های علوم ائمه از دیدگاه علمای امامیه (کتاب)|'''ویژگی‌های علوم ائمه از دیدگاه علمای امامیه''']]
#[[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[سید مرتضی حسینی شاهرودی |حسینی شاهرودی، سید مرتضی]]، [[آشنایی با عرفان اسلامی (کتاب)|'''آشنایی با عرفان اسلامی''']]
#[[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[سید مرتضی حسینی شاهرودی |حسینی شاهرودی، سید مرتضی]]، [[آشنایی با عرفان اسلامی (کتاب)|'''آشنایی با عرفان اسلامی''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
۴۱۵٬۰۷۸

ویرایش