ویژگی‌های شخصیتی امام مهدی در ادعیه و زیارات چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

[[پرونده:991395.jpg|بندانگشتی|100px|راست|]]

# '''[[القاب]] [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}}:''' در [[ادعیه مهدوی]]، آن بزرگوار با لقب‌هایی مانند [[مهدی]]، [[هادی]]، [[قائم]]، عَدل [[منتظَر]]، [[صاحب الزمان]]، [[منصور]]، مضطّر، [[حجة الله]] و [[بقیة الله]]<ref> القاب «مهدی»، «حجة الله»، «صاحب الزّمان» و «هادی» در دعای استغاثه به [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} و القاب «منصور» و «مضطّر» در دعای ندبه آمده است.</ref> معرفی شده است. در [[دعای افتتاح]]<ref> این دعا در شب‌های ماه رمضان خوانده می‌شود و در بخش اعمال شب‌های ماه رمضان در کتاب مفاتیح الجنان آمده است.</ref> می‌خوانیم:{{متن حدیث|" اللَّهُمَ‏ وَ صَلِ‏ عَلَى‏ وَلِيِ‏ أَمْرِكَ‏- الْقَائِمِ‏ الْمُؤَمَّلِ‏ وَ الْعَدْلِ‏ الْمُنْتَظَرِ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}} <ref>خدایا! بر ولی امرت درود فرست؛ همان قیام کنندۀ مورد آرزو و عدالتِ مورد انتظار.</ref>. و در [[زیارت آل یاسین]] آمده است: {{متن حدیث|" السَّلَامُ‏ عَلَيْكَ‏ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ‏ فِي‏ أَرْضِه‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}} <ref>سلام بر تو ای باقی مانده، حجت‌های خدا در زمین.</ref>

# '''اوصاف [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}}:''' در [[ادعیه مهدوی]]، آن [[حضرت]] با صفاتی معرفی شده است که هر یک از آن‌ها معرّف شخصیت آن عزیز است و موجب تقویت [[اعتقاد]] به او و انس و ارتباط بیشتر با آن بزرگوار می‌شود. برخی از اوصاف آن [[حضرت]] عبارتند از:

## '''العَلَم المَنصُوب:''' به معنای [[پرچم]] برافراشته؛ زیرا وجود شریفش [[پرچم]] هدایتی است که حق‌طلبان را به [[حقیقت]] [[راهنمایی]] می‌کند و بدون [[هدایت]] او، [[انسان‌ها]] در فتنه‌ها و انحراف‌های دوران [[غیبت]] گرفتار می‌شوند. در [[زیارت آل یاسین]] می‌خوانیم:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ‏ الْمَنْصُوبُ‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>سلام بر تو ای دانشِ ریزان و فراگیر!</ref>

## '''سَفینَةُ النَّجاة:''' به معنای [[کشتی نجات]]؛ زیرا هر کس به [[امامت]] آن عزیز، [[اعتقاد]] داشته و ملتزم به [[اطاعت]] از او باشد، اهل [[نجات]] خواهد بود و راهی جز این راه وجود ندارد:{{متن حدیث|" اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى خَلِيفَتِكَ‏ فِي‏ بِلَادِكَ‏ ... سَفِينَةِ النَّجَاةِ وَ عَلَمِ الْهُدَى ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>خدایا! بر خلیفه‌ات در همه شهرها، درود فرست... که کشتی نجات و پرچم هدایت است؛ دعای بعد از زیارت آل یاسین.</ref>. نکته جالب، اینکه این [[لقب]] درباره [[حضرت]] [[امام حسین]]{{ع}} نیز آمده است؛ آنجا که [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]]{{صل}} می‌فرماید:{{متن حدیث|" إِنَّ الْحُسَيْنَ ... مِصْبَاحُ‏ هُدًى‏ وَ سَفِينَةُ نَجَاةٍ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>به راستی که حسین چراغ هدایت و کشتی نجات است؛ بحار الانوار، ج ۳۶، ص ۲۰۴، ح ۷.</ref>

## '''[[وارث]] [[علوم]] النبیین:''' به معنای میراث‌برِ دانش‌های [[پیامبران]]؛ زیرا [[امام مهدی]]{{ع}} [[آخرین حجت الهی]] و عصاره تمام [[انبیا]] و [[اولیا]] است و مطابق [[روایات]] آنچه از [[علوم]] الهی بر [[پیامبران خدا]] نازل شده، همه‌اش نزد [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} جمع گردیده است.<ref> البلد الامین، ص ۲۸۴.</ref> در [[زیارت]] [[سرداب مقدس]] خطاب به [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} آمده است: {{متن حدیث|" السَّلَامُ‏ عَلَيْكَ‏ يَا وَارِثَ‏ عُلُومِ‏ النَّبِيِّين‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}. و در [[زیارت آل یاسین]]، [[علم]] و [[دانش]] آن [[حضرت]] این چنین توصیف شده است:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ‏ الْمَنْصُوبُ‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>سلام بر تو ای دانشِ ریزان و فراگیر!</ref>. و در جای دیگر آن [[حضرت]] به عبارتِ {{متن حدیث|" عَيْبَةِ عِلْمِهِ‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}} معرفی شده است که به معنای مخزن [[علم]] [[خدا]] است.<ref> معانی الاخبار، ص ۳۵.</ref>

## '''[[معصوم]] و منزّه از هر [[عیب]]:''' وجود شریف [[حضرت مهدی]]{{ع}} از هر [[گناه]] و آلودگی، [[پاک]] و از هر گونه [[پلیدی]]، دور است؛ زیرا او [[حجت]] [[برگزیده خدا]] و راهبر و راهنمای همه مردمان است. در دعای [[امام رضا]]{{ع}} آمده است: {{متن حدیث|" عَصَمْتَهُ‏ مِنَ‏ الذُّنُوبِ‏ وَ بَرَّأْتَهُ‏ مِنَ‏ الْعُيُوبِ‏ وَ طَهَّرْتَهُ‏ مِنَ‏ الرِّجْسِ‏ وَ سَلَّمْتَهُ‏ مِنَ‏ الدَّنَس‏‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref> [خدایا!] او را از گناهان حفظ کردی و از هر عیبی پیراستی و از هر پلیدی پاک فرمودی و از هر ناپاکی ایمن ساختی؛ جمال الاسبوع، ص ۵۰۶؛ صحیفه مهدیّه، بخش ششم، ص ۳۴۳.</ref>

## '''مفزع و [[پناهگاه]] مردان:''' [[امام مهدی]]{{ع}} ملجأ و [[پناهگاه]] همه [[مردم]] و به ویژه [[شیعیان]] است که در سختی‌ها و بلاها [[بهترین]] دستگیر و مهم‌ترین و مطئمن‌ترین تکیه‌گاه است. در [[دعای عهد]] آمده است: {{متن حدیث|" وَ اجْعَلْهُ‏ اللَّهُمَ‏ مَفْزَعاً لِمَظْلُومِ‏ عِبَادِكَ‏ وَ نَاصِراً لِمَنْ‏ لَا يَجِدُ لَهُ‏ نَاصِراً غَيْرَكَ‏ "}} <ref>خداوندا! او را فریادرس بندگان مظلومت قرار بده و یاور آنان‌که جز تو یاری ندارند.</ref>و در [[دعای ندبه]] می‌گوییم:{{متن حدیث|" اللَّهُمَ‏ وَ نَحْنُ‏ عَبِيدُكَ‏ التَّائِقُونَ‏ إِلَى‏ وَلِيِّكَ، الْمُذَكِّرِ بِكَ وَ بِنَبِيِّكَ، خَلَقْتَهُ لَنَا عِصْمَةً وَ مَلَاذاً، وَ أَقَمْتَهُ لَنَا قِوَاماً وَ مَعَاذاً‏‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>خدایا ما بندگان توایم که مشتاق ولیّ تو هستیم که ما را به یاد تو و پیامبرت می‌آورد. تو او را برای عصمت و نگهداری و پناه دین و ایمان ما آفریدی و او را برای ما پشتیبان و پناهگاه قرار دادی.</ref>

# '''[[مقامات]] و [[شئون]] [[امام مهدی]]{{ع}}:''' سیر و [[مطالعه]] [[ادعیه مهدوی]]، سیمایی از [[مقامات]] آن [[حضرت]] را بین می‌کند و باب معرفتی را به روی معتقدان به آن [[حضرت]] می‌گشاید که برخی آن‌ها را می‌آوریم:

## '''[[خلیفة الله]]، [[حجة الله]]:''' در فرازهای [[زیارت آل یاسین]] آمده است:{{متن حدیث|" السَّلَامُ‏ عَلَيْكَ‏ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ‏ وَ نَاصِرَ حَقِّهِ‏، السَّلَامُ‏ عَلَيْكَ‏ يَا حُجَّةَ اللَّهِ‏ وَ دَلِيلَ‏ إِرَادَتِه‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>سلام بر تو ای خلیفه خدا و یاری‌گر حق او! سلام بر تو ای حجت الهی و راهنمای اراده‌او!</ref> روشن است که [[جایگاه]] خلیفۀ الهی و [[حجت خدا]] بودن، از عالی‌ترین منازلی است که [[خداوند]] برای [[امام مهدی]]{{ع}} مقرر فرموده است و او در این [[جایگاه]] در زمانه خود، بی‌نظیر و یگانه است.

## '''[[باب الله]]، [[سبیل الله]]:''' در [[زیارت آل یاسین]] می‌خوانیم:{{متن حدیث|" السَّلَامُ‏ عَلَيْكَ‏ يَا بَابَ‏ اللَّهِ‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>سلام بر تو ای درگاه خدا.</ref>. و در [[زیارت صاحب الامر]] می‌خوانیم:{{متن حدیث|" السَّلَامُ‏ عَلَيْكَ‏ يَا سَبِيلَ‏ اللَّهِ‏ الَّذِي‏ مَنْ‏ سَلَكَ‏ غَيْرَهُ‏ هَلَك‏‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>سلام بر تو ای راه خدا که هر کس جز آن راه را برود، هلاک شده است.</ref>تعبیر "بابِ [[خدا]]" گویای این [[حقیقت]] است که هر کس بخواهد به [[خدا]] برسد و امر او را [[اطاعت]] کرده، [[رضایت]] او را به دست آورد، باید از مسیر [[اعتقاد به مهدی]] و [[امامت]] او و فرمانرداری کامل از او به این [[هدف]] دست یابد، چنانکه عبارت "{{متن حدیث|"سَبِيلَ‏ اللَّهِ‏ "}}" همین امر را می‌رساند که تنها راه رسیدن به [[خدا]] و [[قرب]] او، [[ایمان]] و [[اعتقاد]] و [[اطاعت]] از [[ولی خدا]] یعنی [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} است. این مرتبه بزرگ نیز از منازل و [[مقامات]] ویژه‌ی [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} است.

## '''[[میثاق]] [[الله]]، [[وعده]] [[الله]]''' در [[زیارت آل یاسین]] آمده است:{{متن حدیث|" السَّلَامُ‏ عَلَيْكَ‏ يَا مِيثَاقَ‏ اللَّهِ‏ الَّذِي‏ أَخَذَهُ‏ وَ وَكَّدَهُ- السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا وَعْدَ اللَّهِ الَّذِي ضَمِنَه‏‏‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>سلام بر تو ای عهد و پیمان الهی که خداوند، آن را از خلق گرفته و محکم گردانیده است! سلام بر تو ای وعده خدا که خود آن را ضمانت فرموده است!</ref> عبارت {{متن حدیث|"مِيثَاقَ‏ اللَّهِ‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}} یعنی [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} مظهر تامّ و تمام [[عهد]] و پیمانی است که [[خداوند]] از [[بندگان]] گرفته است و تعهّد [[مردم]] نسبت به [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} به منزله‌پای‌بندی ایشان به همه [[دین]] و [[شریعت الهی]] است؛ چنانکه وانهادن او و جدایی از او به منزله‌زیر پا گذاشتن همه [[عهد]] و پیمان‌های خداست. عبارت {{متن حدیث|"وَعْدَ اللَّهِ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}} نیز به این معناست که [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} مصداق روشن وعده‌ی [[خدا]] در [[قرآن]] مبنی بر [[حاکمیت]] [[صالحان]] و فراگیری [[ارزش‌ها]] و خوبی‌ها بر گستره [[زمین]] است. او همان [[موعود]] بزرگ الهی است که ظهورش تحقق‌بخش [[آرمان]] تمام [[انبیا]] و [[اولیا]] و احیاکننده [[شریعت]] و [[کتاب آسمانی]] است. آری؛ او وعده‌ تضمین شده [[خدا]] و [[موعود]] حتمی همه [[کتب آسمانی]] است که هیچ چیز مانع از ظهورش نخواهد شد.

## '''[[عین الله]] النّاظرة:''' در دعایی که از [[امام رضا]]{{ع}} [[نقل]] شده آمده است:{{متن حدیث|" وَ عَيْنِكَ‏ النَّاظِرَةِ عَلَى‏ بَرِيَّتِكَ‏ وَ شَاهِدِكَ‏ عَلَى‏ عِبَادِك‏‏‏‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>او که چشم بینای توست بر آفریده‌هایت و شاهد و گواه توست بر بندگانت.؛ صحیفه مهدیّه، بخش ۴، ص ۲۶۷.</ref> نیز در [[صلوات]] [[ضرّاب اصفهانی]] آمده است:{{متن حدیث|" اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَى وَلِيِّك‏... خَلِيفَتِكَ‏ فِي‏ أَرْضِكَ‏ وَ شَاهِدِكَ‏ عَلَى‏ عِبَادِك‏‏‏‏‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref>خدایا! درود فرست بر ولیّت... و خلیفه‌ات در زمین و شاهد و گواه تو بر بندگانت.</ref>. این عبارات، بیانگر این است که [[امام مهدی]]{{ع}} به عنوان [[حجت]] و [[نماینده]] [[خدا]]، دیده‌بان خد نیز هست و اعمال [[مردم]] در [[پنهان]] و [[آشکار]]، بر او پوشیده نیست؛ بلکه او [[شاهد]] و ناظر بر تمام اعمال است. [[باور]] این [[حقیقت]] به [[تربیت]] [[نفس]] و [[تهذیب]] و [[پاکی]] [[مردم]]، بسیار کمک می‌کند. در سخنی از [[امام مهدی]]{{ع}} آمده است که فرمود:{{متن حدیث|" فَإِنَّا نُحِيطُ عِلْماً بِأَنْبَائِكُمْ‏ وَ لَا يَعْزُبُ‏ عَنَّا شَيْ‏ءٌ مِنْ‏ أَخْبَارِكُم‏‏‏‏‏‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}<ref> علم ما احاطه دارد به احوال شما و هیچ چیز از اخبار شما بر ما پوشیده و پنهان نیست؛احتجاج طبرسی، ج ۲، ص ۴۹۷.</ref>»<ref>[[محمد امین بالادستان|بالادستان، محمد امین]]؛ [[محمد مهدی حائری‌‎پور|حائری‌‎پور، محمد مهدی]]؛ [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]، ج۲، ص ۲۲ - ۲۷.</ref>.

* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های مهدویت|پایان‌نامه‌شناسی مهدویت]].

[[رده:پرسش]]