نزول قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

#یکی از محققان مثال خوبی برای این مطلب ذکر کرده است که بیان آن خالی از فایده نیست. ایشان می‌گوید که اگر شخصی که مشغول [[احداث]] قنات است، هنگام بیرون آمدن آب قنات بگوید: "آب قنات [[روز جمعه]] بیرون آمد"، آیا معنای این سخن آن است که همه آب قنات روز جمعه بیرون آمد؟ البته که نه، بلکه معنای آن سخن این است که شروع بیرون آمدن آب قنات، روز جمعه بوده است،؛ چراکه بیرون آمدن آب قنات تدریجی است و ممکن نیست همه آبی که در طول سال‌ها بیرون خواهد آمد، روز جمعه از قنات خارج شود و این خود قرینه‌ای است بر اینکه مقصود از این سخن که می‌گوییم: "آب قنات روز جمعه بیرون آمد". این است که بیرون آمدن آب قنات روز جمعه شروع شده است و این نه مجاز است و نه لازم است که کلمه‌ای نظیر "بعض" در تقدیر باشد؛ زیرا آن قسمت از آب قنات که روز جمعه بیرون می‌آید، در [[حقیقت]] آب قنات است و اطلاق آب قنات بر آن، اطلاق [[حقیقی]] است نه مجازی و این مطلب در همه امور تدریجی صادق و جاری است<ref>صالحی نجف‌آبادی، «نظریه‌ای در بارۀ کیفیت نزول قرآن»، ص۷۵ ـ ۷۴.</ref>.

===ادلّه [[روایی]] نزول دفعی===

در ارزیابی این [[روایت]] باید گفت که سند این [[حدیث]] بسیار مخدوش است؛ چراکه [[محمّد بن نصیر نمیری]]، که [[کذّاب]] و غالی است، در سند این حدیث قرار دارد<ref>مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۳، ص۳، پاورقی محقق.</ref>. علاوه بر این [[عمر بن فراتِ بغدادی]] نیز غالی است<ref>مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۳، ص۳، پاورقی محقق.</ref>. و [[محمّد بن مفضّل]] نیز مجهول است<ref>مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۳، ص۳، پاورقی محقق.</ref>. چنان‌که گفتیم در [[منابع روایی]] [[اهل‌ سنت]] روایاتی دالّ بر [[نزول]] دفعی [[قرآن]] بر [[بیت المعمور]] آمده و حتی برخی از این [[احادیث]] به منابع [[شیعی]] هم راه پیدا کرده است. [[شیخ مفید]] در ردّ اعتبار روایتی که [[شیخ صدوق]] آن را مبنای [[اعتقاد]] به نزول دفعی قرآن بر [[بیت]] ‌المعمور قرار داده است، می‌نویسد: " گفته شیخ صدوق در باره نزول دفعی و تدریجی قرآن مضمون خبر واحدی است که نه موجب [[علم]] و نه موجب عمل است. علاوه بر این وی‍ژگی آیاتی از [[قرآن کریم]] که به دنبال حوادثی که به تدریج اتفاق می‌افتاد، نازل می‌شد، با مضمون حدیث مزبور مخالف است؛ زیرا این‌گونه [[آیات]]، در بر دارنده [[حکم]] آن حوادث و ذکر آن چیزی بود که اتفاق افتاده بود و این امری [[عقلانی]] است که نزول این گونه آیات، بعد از تحقّق [[اسباب نزول]] آنها باشد. نمونه‌ای از این آیات، آیه‌ای است که در باره حکم ظِهار آمده و [[مجادله]] زنی را در باره [[رفتار]] شوهرش حکایت می‌کند و مخاطب [[آیه]] مزبور [[رسول خدا]]{{صل}} است. می‌دانیم که [[قصه]] [[شکایت]] این [[زن]] در [[مدینه]] واقع شده است. حال چگونه ممکن است آیاتی که در باره مجادله این زن آمده است، در [[مکه]] و [[قبل از هجرت]] نازل شده باشد و حکایت کند که این قصه واقع شده است در حالی‌که هنوز این قصه اتفاق نیفتاده و بعداً در [[مدینه]] واقع خواهد شد؟ اگر قصه‌های [[قرآن]] را دنبال کنیم از این نمونه‌ها بسیار خواهیم یافت و سخن گسترده خواهد شد<ref>شیخ مفید، تصحیح إعتقادات الإمامیه، ص۱۲۴ ـ ۱۲۳، ترجمه از صالحی نجف‌آبادی، «نظریه‌ای در بارۀ کیفیت نزول قرآن»، ص۷۲.</ref>.<ref>[[محمد کاظم شاکر|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۹۷-۹۸.</ref>