دلیل عقلی بر وجود امام مهدی چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

دلیل عقلی بر وجود امام مهدی چیست؟ (پرسش) (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۰

۲ بایت اضافه‌شده ، ‏۶ مارس ۲۰۲۲

←‏پاسخ‌ها ودیدگاه‌های متفرقه

دیداریویکی‌متن

Msadeq

مدیران

۱۱۵٬۲۵۷

ویرایش

@@ خط ۸۶: / خط ۸۶: @@
 *'''[[برهان هدایت باطنی]]''':
-'''ثبوت [[ولایت]] و حامل آن''': براساس آموزه‌های قرآنی، [[انسان]] غیر از این حیات مادی دنیوی که از میان خواهد رفت، دارای حیات دیگری نیز می‌باشد که «حیات معنوی» نامیده می‌شود. این [[معنویت]]، در لسان [[قرآن]] «حیات» نامیده شده<ref>به دلالت آیه شریفه: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ}}‌ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اجابت کنید خدا و رسول را وقتی که شما را دعوت کند به سوی چیزی که به شما حیات می‌بخشد. (انفال /۲۴) و آیه شریفه: {{متن قرآن|أَوَ مَن كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ}} آیا کسی که مرده‌ای بود، پس زنده‌اش کردیم و برایش نوری قرار دادیم که با وی در میان مردم راه زندگی را بپیماید، مثل دیگران است؟ (انعام /۱۲۲).</ref> و حقیقتاً یک واقعیت زنده و حقیقی بوده و از قبیل [[مقامات]] و موقعیت‌های پنداری و قراردادی اجتماعی مانند [[ریاست]] و مالکیت و فرمانفرمایی و نظایر آنها نیست(...)
+'''ثبوت [[ولایت]] و حامل آن''': براساس آموزه‌های قرآنی، [[انسان]] غیر از این حیات مادی دنیوی که از میان خواهد رفت، دارای حیات دیگری نیز می‌باشد که «حیات معنوی» نامیده می‌شود. این [[معنویت]]، در لسان [[قرآن]] «حیات» نامیده شده<ref>به دلالت آیه شریفه: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ}}‌ ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اجابت کنید خدا و رسول را وقتی که شما را دعوت کند به سوی چیزی که به شما حیات می‌بخشد. (انفال /۲۴) و آیه شریفه: {{متن قرآن|أَوَ مَن كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ}} آیا کسی که مرده‌ای بود، پس زنده‌اش کردیم و برایش نوری قرار دادیم که با وی در میان مردم راه زندگی را بپیماید، مثل دیگران است؟ (انعام /۱۲۲).</ref> و حقیقتاً یک واقعیت زنده و حقیقی بوده و از قبیل [[مقامات]] و موقعیت‌های پنداری و قراردادی اجتماعی مانند [[ریاست]] و مالکیت و فرمانفرمایی و نظایر آنها نیست(...)
 *'''[[برهان حفظ شریعت]]''': یکی دیگر از [[براهین]] مشهور که از دیر باز در کتاب‌های کلامی مطرح و برای [[ضرورت وجود امام]] به آن [[تمسک]] می‌شده است، «[[برهان حفظ شریعت]]» است. به این [[برهان]] هم «[[برهان لطف]]» و هم «[[برهان حفظ شریعت]]» گفته می‌شود. نکته‌ای که لازم است بدان توجه شود این است که در اصطلاح [[متکلمین]]، [[برهان لطف]] ناظر به اصل [[نیازمندی]] [[بشر]] به [[هدایت]] آسمانی و الهی است؛ در حالی که آنچه در اینجا به عنوان [[برهان حفظ شریعت]] مطرح می‌باشد، ناظر به استمرار [[هدایت]] و بقاء آن است(...)
 *«'''[[برهان فطرت]]''': (...)'''فطری بودن [[نیاز به امام]]''': [[انسان]] با نهاد خدادادی خود بدون هیچگونه [[تردید]]، [[درک]] می‌کند که هرگز [[جامعه]] متشکلی مانند یک کشور یا یک شهر یا ده یا قبیله و حتی یک خانه که از چند تن [[انسان]] تشکیل یابد، بدون [[سرپرست]] و [[زمامداری]] که چرخ [[جامعه]] را به کار اندازد و [[اراده]] او بر اراده‌های جزء [[حکومت]] کند و هر یک از اجزای [[جامعه]] را به [[وظیفه]] اجتماعی خود وادارد، نمی‌تواند به بقای خود ادامه دهد و در کمترین وقتی اجزای آن [[جامعه]] متلاشی شده وضع عمومیش به [[هرج و مرج]] گرفتار خواهد شد(...)<ref>[[علی رضا امامی میبدی|امامی میبدی، علی رضا]]، [[آموزه‌های مهدویت در آثار علامه طباطبائی (کتاب)|آموزه‌های مهدویت در آثار علامه طباطبائی]]، ص ۳۱- ۴۷.</ref>.
@@ خط ۹۶: / خط ۹۶: @@
 | پاسخ = '''[[پژوهشگران مؤسسه آینده روشن]]'''، در کتاب ''«[[مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]»'' در این‌باره گفته‌اند:
-[[متکلمین]] برای [[اثبات وجود]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} به [[دلایل]] مختلفی [[استدلال]] می‏‌کنند که مهم‏ترین آنها عبارت‏‌اند از: [[برهان لطف]]؛ [[برهان عنایت]]؛ [[برهان فطرت]]؛ [[برهان واسطه فیض]]؛ [[برهان علت غایی]]؛ [[برهان امکان اشرفه]؛ [[برهان مظهر جامع]]؛ [[برهان تجلی اعظم]]؛ [[برهان]] عدم [[تبعیض]] در [[فیض]]؛ [[برهان]] تقابل قطبین؛ [[برهان]] [[لزوم]] [[عقل]] بالفعل و [[برهان]] حساب احتمالات. از میان برهان‏‌های فوق، [[برهان لطف]] را به اختصار توضیح می‏‌دهیم: [[متکلمان]]، [[لطف]] را بر [[خداوند]] [[واجب]] می‌‏دانند، زیرا او [[بندگان]] خود را عبث و بیهوده نیافریده و راه رسیدن به [[هدف]] را برای ایشان فراهم می‌‏سازد ([[قاعده لطف]]). این قاعده ایجاب می‌‏کند که در میان [[جامعه]] امامی باشد تا محور [[حق]] بوده و [[جامعه]] را از خطای‏ مطلق بازدارد<ref>علی اصغر رضوانی، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص ۲۶۷.</ref> و آنان را به [[سعادت]] حقیقی [[هدایت]] کند.
+[[متکلمین]] برای [[اثبات وجود]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} به [[دلایل]] مختلفی [[استدلال]] می‏‌کنند که مهم‏ترین آنها عبارت‏‌اند از: [[برهان لطف]]؛ [[برهان عنایت]]؛ [[برهان فطرت]]؛ [[برهان واسطه فیض]]؛ [[برهان علت غایی]]؛ [[برهان امکان اشرفه]]؛ [[برهان مظهر جامع]]؛ [[برهان تجلی اعظم]]؛ [[برهان]] عدم [[تبعیض]] در [[فیض]]؛ [[برهان]] تقابل قطبین؛ [[برهان]] [[لزوم]] [[عقل]] بالفعل و [[برهان]] حساب احتمالات. از میان برهان‏‌های فوق، [[برهان لطف]] را به اختصار توضیح می‏‌دهیم: [[متکلمان]]، [[لطف]] را بر [[خداوند]] [[واجب]] می‌‏دانند، زیرا او [[بندگان]] خود را عبث و بیهوده نیافریده و راه رسیدن به [[هدف]] را برای ایشان فراهم می‌‏سازد ([[قاعده لطف]]). این قاعده ایجاب می‌‏کند که در میان [[جامعه]] امامی باشد تا محور [[حق]] بوده و [[جامعه]] را از خطای‏ مطلق بازدارد<ref>علی اصغر رضوانی، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص ۲۶۷.</ref> و آنان را به [[سعادت]] حقیقی [[هدایت]] کند.
 «[[دانشمندان]] [[اسلامی]] [[ادله عقلی]] متعددی بر [[وجود امام]] [[معصوم]] {{ع}} در تمام زمان‌ها اقامه کرده‌اند. برهان‌های [[فلسفی]] (امکان اشرف، [[عنایت]]، [[هدف]] مندی و ...)، [[ادله]] [[کلامی]] ([[لطف]]، [[فطرت]]، [[دلیل]] استقراء و ...)، دلیل‌های عرفانی ([[مظهر]] جامع، [[واسطه فیض]]، عدم [[تبعیض]] در [[فیض]] و ...)، دلیل‌های [[جامعه]] شناختی ([[اجتماعی]] بودن [[انسان]])، [[ادله]] ریاضی (حساب احتمالات) و .... به این [[ادله]] به طور اختصار اشاره می‌شود<ref>برای مطالعه بیشتر نک: المسلک فی اصول الدین، محقق حلی، ص۱۸۹؛ الذخیرة فی علم الکلام، سید مرتضی، ص۱۸۶؛ الاقتصاد الهادی الی طریق الرشاد، شیخ طوسی، ص۷؛ کشف المراد، علامه حلی، ص۲۵۴؛ کفایة الموحدین، سید اسماعیل طبرسی، ج۱، ص۶۰۵؛ الالهیات علی هدی الکتاب والسنة، جعفر سبحانی، ج۲، ص۴۷؛ القواعد الکلامیة، علی ربانی گلپایگانی، ص۱۰۸؛ قاعده لطف، محسن خرازی؛ وجود امام مهدی در پرتو عقل، علی اصغر رضوانی؛ دلائل عقلی و نقلی امامت و مهدویت رحیم لطیفی؛ مجله انتظار، ش۵ - ۱۲، قاعده لطف و... (البته علمای پیشین غالباً به قاعده لطف استناد کرده‌اند) در این نوشتار بیشتر از دو کتاب آقای رضوانی و لطیفی استفاده شد</ref>. قبل از بیان [[ادله عقلی]]، تذکر این نکته لازم است که دلیل‌های [[عقلی]]، وجود [[حجت]] در همه زمان‌ها را اثبات می‌کند، اما تطبیق آن بر [[امام مهدی]] {{ع}} براساس [[روایات]] می‌باشد»<ref>[[مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ص ۳۴، ۱۲۰.</ref>.