سوره معارج: تفاوت میان نسخه‌ها

مدنی بودن آیات بعد از استثناء اقتضا دارد مستثنی منه را هم که حداقل سه آیه است و از جمله {{متن قرآن|إِنَّ الْإِنْسَانَ خُلِقَ هَلُوعًا}}<ref>«بی‌گمان انسان را آزمندی بی‌شکیب آفریده‌اند» سوره معارج، آیه ۱۹.</ref> شروع و به جمله {{متن قرآن|مَنُوعًا}}<ref>«و چون خیری بدو رسد بازدارنده است» سوره معارج، آیه ۲۱.</ref> ختم می‌شود، مدنی بدانیم، علاوه بر این آیه {{متن قرآن|فَمَالِ الَّذِينَ كَفَرُوا قِبَلَكَ مُهْطِعِينَ}}<ref>«و بر سر کافران چه آمده است که به پیش تو شتابانند؟» سوره معارج، آیه ۳۶.</ref> نیز به روشنی متفرع بر ماقبل خودش است. از سوی دیگر، آیه مذکور تا آخر [[سوره]] سیاقی واحد دارند، پس باید بگوییم اینها هم مدنی هستند. این از جهت [[سیاق]] و اما از جهت مضامین، همین آیات آخر سوره خیلی با وضع [[منافقین]] که اطراف [[پیامبر]]{{صل}} را گرفته بودند و از [[چپ و راست]] احاطه‌اش کرده بودند، مناسبت دارد، چون سخن از کسانی می‌گوید که {{متن قرآن|عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِينَ}}<ref>«از راست و چپ، گروه گروه (گرد می‌آیند)؟» سوره معارج، آیه ۳۷.</ref>، و این مناسب حال کسانی است که بعضی از [[احکام خدا]] را رد می‌کردند و مخصوصاً آیه {{متن قرآن|أَيَطْمَعُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ}}<ref>«آیا هر یک از آنان آزمند است که او را به بهشتی پرنعمت درآورند؟» سوره معارج، آیه ۳۸.</ref> و آیه {{متن قرآن|عَلَى أَنْ نُبَدِّلَ خَيْرًا مِنْهُمْ...}}<ref>«که بهتر از آنان را جایگزین گردانیم و ما وامانده نیستیم» سوره معارج، آیه ۴۱.</ref> که بیانش خواهد آمد و خواهیم گفت: به منافقین بیشتر می‌چسبد تا به [[کفّار]] [[مکه]]. و این را هم می‌دانیم که پیدایش [[نفاق]] [[منافقین]] در [[مدینه]] بوده، نه در [[مکه]]، خواهید پرسید: پس چرا از منافقین به {{متن قرآن|الَّذِينَ كَفَرُوا}} تعبیر کرده است؟ می‌گوییم: نظیر این تعبیر در [[سوره توبه]] و غیر آن آمده، (چون [[واقعیت]] منافقین [[کفر]] است). از این هم که بگذریم [[مفسرین]] [[روایت]] کرده‌اند که این [[سوره]] درباره کسی نازل شد که گفته بود: «خدایا، اگر این کتاب همان [[حق]] از جانب تو است، پس بر ما از [[آسمان‌ها]] سنگ‌هایی بباران یا عذابی دردناک بر سر ما بیاور»<ref>{{متن قرآن|وَإِذْ قَالُوا اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ هَذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّمَاءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ}} «و (یاد کن) آنگاه را که گفتند: بار خداوندا! اگر این (آیات) که از سوی توست راستین است بر ما از آسمان سنگ ببار یا بر (سر) ما عذابی دردناک بیاور» سوره انفال، آیه ۳۲.</ref>.  

== منابع ==