تفکر در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان مدخل  = تفکر

| مداخل مرتبط = [[تفکر در قرآن]] - [[تفکر در حدیث]] - [[تفکر در نهج البلاغه]] - [[تفکر در فقه سیاسی]] - [[تفکر در اخلاق اسلامی]] - [[تفکر در سیره پیامبر خاتم]] - [[تفکر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]

| پرسش مرتبط  =

== [[ارزش]] [[تفکر]] ==

# [[علی|امیرالمؤمنین علی]] فرمودند: "[[قلب]] خویش را با [[تفکّر]] زنده‌ دار، و شب هنگام برای [[عبادت]] از بستر برخیز، و از خدای خویش [[پروا]] داشته باش"<ref>{{متن حدیث| عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}}: نَبِّهْ بِالتَّفَكُّرِ قَلْبَكَ وَ جَافِ عَنِ اللَّيْلِ جَنْبَكَ وَ اتَّقِ اللَّهَ رَبَّكَ}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ‌ ص۳۱۸.</ref>؛  

# [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "[[برترین]] عبادتها، استمرار [[تفکّر]] درباره [[خداوند]] و [[قدرت]] بی پایان اوست"<ref>{{متن حدیث| أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ إِدْمَانُ التَّفَكُّرِ فِي اللَّهِ وَ فِي قُدْرَتِهِ}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ‌ ص۳۲۱.</ref>؛  

# [[امام رضا]] {{ع}} فرمودند: "[[عبادت]]، بسیاری [[نماز]] و [[روزه]] نیست، بلکه [[عبادت]] [[تفکّر]] درباره [[خداوند متعال]] است"<ref>{{متن حدیث| عَنِ الرِّضَا {{ع}}: لَيْسَ الْعِبَادَةُ كَثْرَةَ الصَّلَاةِ وَ الصَّوْمِ إِنَّمَا الْعِبَادَةُ التَّفَكُّرُ فِي أَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ}}؛ اصول کافی، ج۲، ‌ص۴۵.</ref>؛  

# [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمودند: "اندیشه‌ورزی، [[انسان]] را به [[نیکی]] فرا می‌‌خواند و به عمل به آن [[راهنمائی]] می‌کند"<ref>{{متن حدیث| عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}}: التَّفَكُّرُ يَدْعُو إِلَى الْبِرِّ وَ الْعَمَلِ بِهِ}}؛ اصول کافی، ج۲، ‌ص۴۵.</ref>؛  

# [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "بیشترین عبادتی که [[ابوذر]] انجام می‌داد، [[تفکّر]] و پندگرفتن از امور بود"{<ref>{متن حدیث| عَنِ الصَّادِقُ {{ع}}: كَانَ أَكْثَرُ عِبَادَةِ أَبِي ذَرٍّ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ التَّفَكُّرُ وَ الِاعْتِبَارُ}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ‌ ص۳۲۳.</ref>؛  

# در شمار سفارشها و وصایای [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} آمده بود: "هیچ عبادتی همچون [[تفکّر]] در [[آفرینش الهی]] نیست"<ref>{{متن حدیث| فِي وَصَايَا أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}} لَا عِبَادَةَ كَالتَّفَكُّرِ فِي صَنْعَةِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ!}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ‌ ص۳۲۴.</ref>؛  

# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: "غافل‌ترین [[مردمان]]، کسی است که از تغییر [[دنیا]] از حالی به حالی دیگر [[پند]] نپذیرد"<ref>{{متن حدیث| عَنِ النَّبِی {{صل}}: أَغْفَلُ النَّاسِ مَنْ لَمْ يَتَّعِظْ بِتَغَيُّرِ الدُّنْيَا مِنْ حَالٍ إِلَى حَالٍ}}بحار الأنوار، ج۷۱، ‌ ص۳۲۴.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۳۷۱-۳۷۲.</ref>.

== [[تفکّر]] درباره [[مرگ]] ==

# مردی به نزد [[امام صادق]] {{ع}} آمد و عرض کرد: از [[دنیا]] خسته شده‌ام، از این‌رو از [[خداوند]] آرزوی [[مرگ]] خود را دارم. [[حضرت]] فرمودند: [[آرزو]] کن که زنده باشی تا [[اطاعت خداوند]] را بنمائی، نه معصیتش را؛ چه اگر زنده باشی و به [[طاعت]] بپردازی، بهتر است از آنکه بمیری و نه [[اطاعت]] کنی و نه [[معصیت]]<ref>{{متن حدیث| جَاءَ رَجُلٌ إِلَى الصَّادِقِ {{ع}} فَقَالَ قَدْ سَئِمْتُ الدُّنْيَا فَأَتَمَنَّى عَلَى اللَّهِ الْمَوْتَ فَقَالَ: تَمَنَّ الْحَيَاةَ لِتُطِيعَ لَا لِتَعْصِيَ فَلَأَنْ تَعِيشَ فَتُطِيعَ خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ تَمُوتَ فَلَا تَعْصِيَ وَ لَا تُطِيعَ}}؛ بحار الأنوار، ج۶، ص۱۲۸.</ref>؛  

# مردی برخاست و گفت: ای [[فرزند]] [[رسول خدا]]! چرا ما [[مرگ]] را ناخوش داشته دوستش نمی‌داریم؟ [[حضرت]] [[امام حسن]] {{ع}} ل فرمودند: شما [[آخرت]] خود را ویران و دنیای خود را آباد کرده‌اید؛ از این‌رو از اینکه از آبادی به سوی ویرانی بروید ناراحت می‌شوید<ref>{{متن حدیث|فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا بَالُنَا نَكْرَهُ الْمَوْتَ وَ لَا نُحِبُّهُ قَالَ فَقَالَ الْحَسَنُ {{ع}} إِنَّكُمْ أَخْرَبْتُمْ آخِرَتَكُمْ وَ عَمَرْتُمْ دُنْيَاكُمْ فَأَنْتُمْ تَكْرَهُونَ النُّقْلَةَ مِنَ الْعُمْرَانِ إِلَى الْخَرَابِ}}؛ بحار الأنوار، ج۶، ص۱۲۹.</ref>؛  

# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: "[[داناترین]] و زرنگترین [[مردم]]، کسی است که بیشتر از دیگران به یاد [[مرگ]] باشد"<ref>{{متن حدیث| عَنِ الصَّادِقِ {{ع}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} أَكْيَسُ النَّاسِ مَنْ كَانَ أَشَدَّ ذِكْراً لِلْمَوْتِ}}؛ بحار الأنوار، ج۶، ص۱۳۰.</ref>؛

# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: "[[برترین]] زهدها در [[دنیا]] یاد [[مرگ]] است، و [[برترین]] عبادتها یاد [[مرگ]] است، و [[برترین]] اندیشه‌ورزی‌ها یاد [[مرگ]] است؛ پس هرکس در این [[دنیا]] از یاد [[مرگ]] سنگین شود - و از انجام بسیاری از [[کارها]] باز ماند- چون بمیرد [[قبر]] خود را [[باغی]] از باغ‌های [[بهشت]] می‌‌یابد"<ref>{{متن حدیث| قَالَ النَّبِيُّ {{صل}}: أَفْضَلُ الزُّهْدِ فِي الدُّنْيَا ذِكْرُ الْمَوْتِ وَ أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ ذِكْرُ الْمَوْتِ وَ أَفْضَلُ التَّفَكُّرِ ذِكْرُ الْمَوْتِ فَمَنْ أَثْقَلَهُ ذِكْرُ الْمَوْتِ وَجَدَ قَبْرَهُ رَوْضَةً مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ}}؛بحار الأنوار، ج۶، ص۱۳۷.</ref>؛  

# [[امام باقر]] {{ع}} فرمودند: "مردی نزد [[پیامبر اکرم]] {{صل}} آمد و گفت: چرا من [[مرگ]] را [[دوست]] نمی‌دارم؟ [[حضرت]] فرمودند: آیا ثروتی داری؟ گفت: آری! فرمودند: آیا آن را پیشاپیش خود به دنیای دیگر فرستاده‌ای؟ گفت: نه!... [[حضرت]] فرمودند: از همین جهت است که [[مرگ]] را [[دوست]] نمی‌داری"<ref>{{متن حدیث| عَنِ الصَّادِقِ {{ع}} عَنْ أَبِيهِ {{ع}} قَالَ: أَتَى النَّبِيَّ {{صل}} رَجُلٌ فَقَالَ: مَا لِي لَا أُحِبُّ الْمَوْتَ؟ فَقَالَ لَهُ أَ لَكَ مَالٌ قَالَ: نَعَمْ! قَالَ فَقَدَّمْتَهُ؟ قَالَ: لَا... قَالَ: فَمِنْ ثَمَّ لَا تُحِبُّ الْمَوْتَ}}؛بحار الأنوار، ج۶، ص۱۲۷.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۳۷۷-۳۷۸.</ref>.