صحابه در علوم حدیث: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'افراط و تفریط' به 'افراط و تفریط') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{نبوت}} | ||
{{مدخل مرتبط | |||
| موضوع مرتبط = صحابه | |||
| عنوان مدخل = صحابه | |||
| مداخل مرتبط = [[صحابه در قرآن]] - [[صحابه در علوم حدیث]] - [[صحابه در نهج البلاغه]] - [[صحابه در اصول فقه]] - [[صحابه در معارف دعا و زیارات]] - [[صحابه در معارف و سیره سجادی]] - [[صحابه در فقه اسلامی]] - [[صحابه در کلام اسلامی]] - [[صحابه از دیدگاه اهل سنت]] | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
==تعریف [[صحابه]]== | ==تعریف [[صحابه]]== | ||
[[شناخت]] صحابه به دلیل [[احکام]] خاصی که دارند، موضوع بسیار مهمی برای [[اهل سنت]] است و برای این [[علم]] [[ارزش]] خاصی قائلاند. از اینرو، سنگ بنای صحابهنگاری بر تعریف صحابه [[استوار]] است و از مهمترین بحثهای کلیدی و ریشهای صحابهنگاری است. صرف نظر از دیدگاه [[علمای شیعه]]، از منظر علمای اهل سنت نیز میتوان گفت پس از بحثهای فراوان، هنوز تعریف جامع و مانعی برای این واژه بیان نشده است؛ چراکه اگر چنین میبود، [[اختلاف]] نظر درباره [[صحابی]] بودن برخی از گروههای [[اجتماعی]] و غیره میان صحابهنگاران مطرح نبود. این اختلاف، نه تنها از منظر دو نفر که دیدگاه واحدی در تعریف این واژه ندارند، بلکه گاه میان صحابهنگارانی که یک تعریف را پذیرفتهاند، دیده میشود که نشان میدهد تعریف از صحابه کامل نبوده است. به هر حال، در مجموع تعریفهایی که برای صحابه گفته شده، چهار نگاه عمده وجود دارد: نگاه لغوی، نگاه عرفی، نگاه [[حدیثی]] و نگاه جامع.<ref>[[محمد رضا هدایتپناه|هدایتپناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «دانش صحابهنگاری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص ۱.</ref> | [[شناخت]] صحابه به دلیل [[احکام]] خاصی که دارند، موضوع بسیار مهمی برای [[اهل سنت]] است و برای این [[علم]] [[ارزش]] خاصی قائلاند. از اینرو، سنگ بنای صحابهنگاری بر تعریف صحابه [[استوار]] است و از مهمترین بحثهای کلیدی و ریشهای صحابهنگاری است. صرف نظر از دیدگاه [[علمای شیعه]]، از منظر علمای اهل سنت نیز میتوان گفت پس از بحثهای فراوان، هنوز تعریف جامع و مانعی برای این واژه بیان نشده است؛ چراکه اگر چنین میبود، [[اختلاف]] نظر درباره [[صحابی]] بودن برخی از گروههای [[اجتماعی]] و غیره میان صحابهنگاران مطرح نبود. این اختلاف، نه تنها از منظر دو نفر که دیدگاه واحدی در تعریف این واژه ندارند، بلکه گاه میان صحابهنگارانی که یک تعریف را پذیرفتهاند، دیده میشود که نشان میدهد تعریف از صحابه کامل نبوده است. به هر حال، در مجموع تعریفهایی که برای صحابه گفته شده، چهار نگاه عمده وجود دارد: نگاه لغوی، نگاه عرفی، نگاه [[حدیثی]] و نگاه جامع.<ref>[[محمد رضا هدایتپناه|هدایتپناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «دانش صحابهنگاری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص ۱.</ref> | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۸: | ||
#از جمله موارد ابهام در تعریف [[ابن حجر]] این است که آیا [[دیدار]] کسانی مانند [[بحیرا]] که [[پیش از بعثت]] با آن [[حضرت]] [[ملاقات]] داشته و به این مطلب [[ایمان]] داشتهاند که در [[آینده]] [[پیامبر]] [[مبعوث]] خواهد شد، [[صحابی]] بودن را ثابت میکند یا خیر؟ در این مطلب نیز اختلاف نظر است. | #از جمله موارد ابهام در تعریف [[ابن حجر]] این است که آیا [[دیدار]] کسانی مانند [[بحیرا]] که [[پیش از بعثت]] با آن [[حضرت]] [[ملاقات]] داشته و به این مطلب [[ایمان]] داشتهاند که در [[آینده]] [[پیامبر]] [[مبعوث]] خواهد شد، [[صحابی]] بودن را ثابت میکند یا خیر؟ در این مطلب نیز اختلاف نظر است. | ||
#همچنین آیا این تعریف شامل [[فرشتگان]] میشود یا خیر؟ زیرا پیامبر تنها پیامبر [[انسانها]] که نیست. فرض اینکه برخی از فرشتگان [[نبوت]] پیامبر را قبول نداشته باشند که امکان ندارد، ولی بر اساس تعریف یادشده، [[ایمان به پیامبر]] بدون [[رؤیت]]، کسی را صحابی نمیکند، وگرنه بسیاری که [[زمان پیامبر]] را [[درک]] کرده و [[مسلمان]] هم شدند، اما [[توفیق]] دیدار برای آنان حاصل نشد، باید صحابی باشند؛ در حالی که صحابهنگاران حتی شخصی مانند [[اویس قرنی]] را که تا [[منزل]] پیامبر هم آمده ولی آن حضرت را ندید، صحابی نمیدانند. [[پرسش]] دیگر اینکه رؤیت تمام [[ملائکه]] چگونه قابل توجیه و [[اثبات]] است؟<ref>[[محمد رضا هدایتپناه|هدایتپناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «دانش صحابهنگاری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص ۳.</ref> | #همچنین آیا این تعریف شامل [[فرشتگان]] میشود یا خیر؟ زیرا پیامبر تنها پیامبر [[انسانها]] که نیست. فرض اینکه برخی از فرشتگان [[نبوت]] پیامبر را قبول نداشته باشند که امکان ندارد، ولی بر اساس تعریف یادشده، [[ایمان به پیامبر]] بدون [[رؤیت]]، کسی را صحابی نمیکند، وگرنه بسیاری که [[زمان پیامبر]] را [[درک]] کرده و [[مسلمان]] هم شدند، اما [[توفیق]] دیدار برای آنان حاصل نشد، باید صحابی باشند؛ در حالی که صحابهنگاران حتی شخصی مانند [[اویس قرنی]] را که تا [[منزل]] پیامبر هم آمده ولی آن حضرت را ندید، صحابی نمیدانند. [[پرسش]] دیگر اینکه رؤیت تمام [[ملائکه]] چگونه قابل توجیه و [[اثبات]] است؟<ref>[[محمد رضا هدایتپناه|هدایتپناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «دانش صحابهنگاری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص ۳.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||