لشکر خدا در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

#در جنگ احزاب [[مدینه]] [[محاصره]]<ref>مجمع البیان، ج ۸، ص ۵۳۱ ـ ۵۳۲.</ref> و چنان اوضاع دشوار شد که [[رزمندگان]] اسلام به [[خدا]] گمان‌هایی نابجا بردند: {{متن قرآن|إِذْ جَاءُوكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَإِذْ زَاغَتِ الْأَبْصَارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ وَتَظُنُّونَ بِاللَّهِ الظُّنُونَا}}<ref>«هنگامی که از فراز و فرودتان بر شما تاختند و آنگاه که چشم‌ها کلاپیسه  شد و دل‌ها به گلوها رسید و به خداوند گمان‌ها (ی نادرست) بردید؛» سوره احزاب، آیه ۱۰.</ref> در چنین اوضاعی [[خداوند]] فرشتگان<ref> جامع البیان، ج ۲۱، ص ۸۱؛ التبیان، ج ۸، ص ۳۲۰؛ الکشاف، ج ۳، ص ۵۲۶.</ref> را به یاری مؤمنان فرستاد: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جَاءَتْكُمْ جُنُودٌ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا وَجُنُودًا لَمْ تَرَوْهَا وَكَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرًا}}<ref>«ای مؤمنان! نعمت خداوند را بر خویش به یاد آورید هنگامی که سپاهیانی بر شما تاختند و ما بر (سر) آنان بادی و (نیز) سپاهیانی را که آنان را نمی‌دیدید فرستادیم و خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره احزاب، آیه ۹.</ref> و بر پایه برخی نقل‌ها: فرشتگان میخ‌های خیمه‌های [[کافران]] را کنده، طناب‌های آنها را می‌بریدند و [[آتش]] آنان را خاموش و دیگ‌هایشان را واژگون می‌کردند <ref> تفسیر قرطبی، ج ۱۴، ص ۹۴ ـ ۹۵؛ فتح القدیر، ج ۴، ص ۳۰۵؛ روح المعانی، ج ۲۲، ص ۲۳۶.</ref> و [[روحیه]] [[مسلمانان]] را قوت بخشیده، [[کافران]] را می‌ترساندند.<ref>مجمع البیان، ج ۸، ص ۵۳۲.</ref>

#در [[جنگ حنین]]، مسلمانان به پرشمار بودن خویش دلخوش شدند؛ اما این [[کثرت]] افراد برایشان سودی نداشت و [[زمین]] با همه فراخی بر آنان تنگ شد؛ به گونه‌ای که مأمنی نمی‌یافتند تا بدانجا بگریزند، پس به [[دشمن]] پشت کرده، [[شکست]] خوردند: {{متن قرآن|لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ فِي مَوَاطِنَ كَثِيرَةٍ وَيَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْئًا وَضَاقَتْ عَلَيْكُمُ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُدْبِرِينَ}}<ref>«بی‌گمان خداوند در نبردهایی بسیار و در روز (جنگ) «حنین» شما را یاری کرده است؛ هنگامی که فزونیتان شما را به غرور واداشت اما هیچ سودی برای شما نداشت و زمین با گستردگیش بر شما تنگ شد سپس با پشت کردن (به دشمن)  واپس گریختید» سوره توبه، آیه ۲۵.</ref>.<ref> التبیان، ج ۵، ص ۱۹۷ ـ ۱۹۸.</ref> پس از آن [[خداوند]] [[آرامش]] را بر [[پیامبر]] و [[مؤمنان]] فرو فرستاد و آنان را با [[فرشتگان]]<ref>جامع البیان، ج ۱۰، ص ۷۴؛ تفسیر ثعلبی، ج ۵، ص ۲۶؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۴، ص ۱۱۳.</ref> [[یاری]] داد تا اینکه به [[جنگ]] بازگشتند و بر کافران [[پیروز]] شدند: {{متن قرآن|ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَأَنْزَلَ جُنُودًا لَمْ تَرَوْهَا وَعَذَّبَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَذَلِكَ جَزَاءُ الْكَافِرِينَ}}<ref>«آنگاه خداوند آرامش خویش را بر پیامبر خود و بر مؤمنان فرو فرستاد و سپاهیانی را که آنان را نمی‌دیدید؛ فرود آورد و کافران را به عذاب افکند و آن، کیفر کافران است» سوره توبه، آیه ۲۶.</ref> خلاصه آنکه در [[جنگ‌های صدر اسلام]] فرشتگان به [[فرمان الهی]] [[رزمندگان]] را [[استوار]] می‌ساختند: {{متن قرآن|إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلَائِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْنَاقِ وَاضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنَانٍ}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که پروردگارتان به فرشتگان وحی می‌فرمود که من با شمایم پس مؤمنان را استوار دارید؛ من در دل کافران بیم خواهم افکند بنابراین، (با شمشیر) بر فراز گردن‌ها (شان/ بر سرشان) بزنید و دستشان را کوتاه کنید» سوره انفال، آیه ۱۲.</ref> و گاهی در کنار آنان با کافران می‌جنگیدند<ref>زبدة التفاسیر، ج ۳، ص ۱۸؛ تفسیر قاسمی، ج ۵، ص ۲۶۵؛ المیزان، ج ۹، ص ۲۲.</ref> این یاری رسانی، مژده‌ای برای مسلمانان و نیز آرامبخش دل‌های ایشان بود: {{متن قرآن|وَمَا جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرَى لَكُمْ وَلِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ}}<ref>«و خداوند آن را جز مژده‌ای برای شما قرار نداد و (آنان را فرستاد) تا دل‌هاتان بدان آرام یابد و یاری جز از سوی خداوند پیروزمند فرزانه نیست» سوره آل عمران، آیه ۱۲۶.</ref> گفتنی است که در [[آیات]] {{متن قرآن|وَمَا أَنْزَلْنَا عَلَى قَوْمِهِ مِنْ بَعْدِهِ مِنْ جُنْدٍ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا كُنَّا مُنْزِلِينَ}}<ref>«و ما پس از وی از آسمان بر قوم او هیچ سپاهی فرو نفرستادیم و بنای فرستادن هم نداشتیم» سوره یس، آیه ۲۸.</ref>، {{متن قرآن|إِنْ كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ خَامِدُونَ}}<ref>«(عذاب آنان) جز یک بانگ آسمانی نبود که ناگاه همه (با آن) خاموش شدند» سوره یس، آیه ۲۹.</ref> با اشاره به اینکه فرشتگان [[جنود الهی]] هستند، درباره نابودی یکی از [[اقوام]] [[کافر]] آمده است که خداوند برای نابود کردن آنان سپاهی از [[آسمان]] نفرستاد، بلکه آنها تنها با فریادی نابود شدند. زیرا نابودی ایشان بر [[خداوند]] آسان بود و به فروفرستادن [[سپاه]] [[فرشتگان]] از [[آسمان]] نیازی نبود تا با آنان بجنگند و نابودشان کنند <ref> الکاشف، ج ۶، ص ۳۱۲؛ الجدید، ج ۶، ص ۱۶؛ المیزان، ج ۱۷، ص ۸۰.</ref>.<ref>[[احمد جمالی‌زاده|جمالی‌زاده، احمد]]، [[جنود الهی (مقاله)|مقاله «جنود الهی»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۰.</ref>

== جستارهای وابسته ==

{{مدخل‌ وابسته}}