فیض الهی: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

* [[فیض الهی]]، [[لطف]] وسیع و شامل [[الهی]] است که حتی به عنوان یکی از [[دلایل]] قدیم بودن [[جهان]] از آن استفاده می‌‌شود. به این مضمون که واجب‌الوجود با واجب‌الفیض بودن مساوی است و امکان ندارد هیچ‌گاه از فیاضیت به هستی دریغ کرده باشد.

* می‌توان گفت، [[فیض]] عنوان دیگر [[تفضل الهی]] بر [[بندگان]] است که مرحله اغماض [[خداوند]] از خطای آنها است و [[لطف]] خاص به [[بندگان]] محسوب می‌‌شود. به تعبیر [[علامه مجلسی]]، [[خداوند]]، ما را به رعایت [[عدالت]] سفارش کرده است؛ اما خود با ما با فضلش برخورد می‌‌کند<ref>{{عربی| أن الله أمرنا بالعدل و عاملنا بما هو فوقه و هو التفضل}}. (مجلسی، بحارالأنوار، ج۵، ص۳۳۵)</ref>.

* [[فیض الهی]]، یعنی [[فیض]] هستی که سراسر [[جهان]] را در بر گرفته، دارای [[نظامی]] خاص است، یعنی تقدم و تأخر، سببیت و مسببیت و علیت و معلولیت میان آنها حکمفرماست و این [[نظام]]، غیر قابل تخلف است، یعنی برای هیچ موجودی امکان تخلف و تجافی از مرتبه خود و اشغال مرتبه دیگر وجود ندارد. سیر [[تکامل]] موجودات، بالخصوص سیر تکاملی [[انسان]]، به معنی [[سرپیچی]] از مرتبه خود و اشغال مرتبه دیگر نیست، بلکه به معنی "سعه وجودی" [[انسان]] است. لازمه بهره‌مندی از درجات و مراتب هستی، این است که نوعی [[اختلاف]] و تفاوت از نظر [[نقص]] و کمال، و شدت و [[ضعف]] در میان آنها حکمفرما باشد، و این‌گونه اختلاف‌ها [[تبعیض]] نیست.

* '''حکمای [[الهی]] می‌‌گویند:''' واجب‌الوجود بالذات، [[واجب]] من جمیع الجهات و الحیثیات؛ لذا [[واجب]] الفیاضیه است. ازاین‌رو هر کس طالب هر چه باشد، [[خدا]] او را مدد می‌‌کند. چنین نیست که اگر کسی طالب [[دنیا]] باشد، [[خدا]] بفرماید که تو [[گمراه]] هستی و بر خلاف [[ارشاد]] و [[هدایت]] ما عمل کرده‌ای؛ پس تو را تأیید نمی‌کنیم! [[دنیاطلب]] هم در [[دنیاطلبی]] خویش، در حدودی که این سرای اسباب و [[علل]] و تمانع و تزاحم امکان می‌‌دهد، مورد تأیید و [[حمایت]] [[الهی]] است و از [[بذل و بخشش]] بی‌دریغ او بهره‌مند می‌‌گردد<ref>مطهری، عدل الهی، ص۱۷۰ و ۲۸۲.</ref><ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۱۶۱-۱۶۲.</ref>.