باری در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

باری در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۱

۱۶ بایت حذف‌شده ، ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲

جز

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

دیداریویکی‌متن

HeydariBot

۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{امامت}}
 {{مدخل مرتبط
 | موضوع مرتبط = باری
@@ خط ۱۶: / خط ۱۵: @@
 #«خالق» به [[آفریدگاری]] که از نیستی هستی می‌آفریند، گفته می‌شود {{متن قرآن|وَقَدْ خَلَقْتُكَ مِنْ قَبْلُ وَلَمْ تَكُ شَيْئًا}}<ref>«که پیش از آن تو را آفریدم و تو هیچ چیز نبودی» سوره مریم، آیه ۹.</ref>. و همچنین در مورد آفریده‌ای که از ماده اولیه‌ای پدید آید نیز ماده «[[خلق]]» به کار می‌رود: {{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا}}<ref>«و اوست که از آب بشری آفرید و او را نسبی و سببی نهاد و پروردگار تو تواناست» سوره فرقان، آیه ۵۴.</ref>. ولی «بارئ» تنها به آفریدگاری گویند که بدون ماده اولیه و بدون [[پیروی]] از صورت پیشین، موجودی را [[ابداع]] می‌کندز
 #«خالق» در مورد [[آفرینش]] جانداران و جمادات به کار می‌رود، ولی «بارئ» بیشتر درباره آفرینش [[آدمی]] و جانوران به کار می‌رود.
-#در [[قرآن کریم]] «خلق» به [[حضرت مسیح]] نیز نسبت داده شده است: {{متن قرآن|أَنِّي أَخْلُقُ لَكُمْ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ}}<ref>«من برای شما از گل، (اندامواره‌ای) به گونه پرنده می‌سازم» سوره آل عمران، آیه ۴۹.</ref> ولی «بارئ» تنها درباره [[خداوند]] به کار می‌رود.
+# در [[قرآن کریم]] «خلق» به [[حضرت مسیح]] نیز نسبت داده شده است: {{متن قرآن|أَنِّي أَخْلُقُ لَكُمْ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ}}<ref>«من برای شما از گل، (اندامواره‌ای) به گونه پرنده می‌سازم» سوره آل عمران، آیه ۴۹.</ref> ولی «بارئ» تنها درباره [[خداوند]] به کار می‌رود.
 [[فیض کاشانی]] در بیان تفاوت سه نام خالق، بارئ و [[مصوّر]] می‌نویسد: هر چه که بخواهد از نیستی به هستی آید، ابتدا باید تقدیر شود، پس آنگاه بر اساس آن تقدیر پدید آید و سپس صورت پذیرد و این سه [[نام خداوند]] این سه مرحله آفرینش را بیان می‌کند<ref>علم الیقین، ص۱۷۰.</ref>.
@@ خط ۲۲: / خط ۲۱: @@
 [[ابن عربی]] بر این [[باور]] است که [[امر الهی]] به دو مرحله تقدیر و ایجاد تعلق میگیرد و نام «باری» دربردارنده امر متعلق به ایجاد است<ref>الفتوحات، ج۴، ص۲۱۰.</ref>.
-در [[قرآن]]، از ماده «بَرء» به معنای آفرینش، یک بار نیز به گونه فعلی آمده است؛ واژه {{متن قرآن|نَبْرَأَهَا}} در آیه {{متن قرآن|مَا أَصَابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتَابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ}}<ref>«هیچ گزندی در زمین  و به جان‌هایتان  نمی‌رسد مگر پیش از آنکه آن را پدید آوریم، در کتابی (آمده) است؛ این بر خداوند آسان است» سوره حدید، آیه ۲۲.</ref>؛ به معنای «او را پدید آوردیم». واژه «بَریّة» دوبار در [[آیات]] {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أُولَئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ}}<ref>«کافران از اهل کتاب و مشرکان در آتش دوزخ‌اند، جاودانه در آنند، آنانند که بدترین آفریدگانند» سوره بینه، آیه ۶.</ref>، {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}}<ref>«بی‌گمان آنانکه ایمان آورده‌اند و کردارهایی شایسته کرده‌اند، بهترین آفریدگانند» سوره بینه، آیه ۷.</ref> آمده است. نظریه [[برتر]] در [[شناسایی]] این واژه، آن است که از ماده «برء» و بر وزن فعیلة و به معنای [[آفریده]] است. نظریه دوم آن است که از ماده «براوة» به معنای [[خاک]] است. ماده «برء» به معنای [[آفریدن]] با ماده «دَرأ»، «[[خلق]]» و «[[فطر]]» [[قرابت]] معنایی دارد.
+در [[قرآن]]، از ماده «بَرء» به معنای آفرینش، یک بار نیز به گونه فعلی آمده است؛ واژه {{متن قرآن|نَبْرَأَهَا}} در آیه {{متن قرآن|مَا أَصَابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتَابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ}}<ref>«هیچ گزندی در زمین و به جان‌هایتان نمی‌رسد مگر پیش از آنکه آن را پدید آوریم، در کتابی (آمده) است؛ این بر خداوند آسان است» سوره حدید، آیه ۲۲.</ref>؛ به معنای «او را پدید آوردیم». واژه «بَریّة» دوبار در [[آیات]] {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أُولَئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ}}<ref>«کافران از اهل کتاب و مشرکان در آتش دوزخ‌اند، جاودانه در آنند، آنانند که بدترین آفریدگانند» سوره بینه، آیه ۶.</ref>، {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}}<ref>«بی‌گمان آنانکه ایمان آورده‌اند و کردارهایی شایسته کرده‌اند، بهترین آفریدگانند» سوره بینه، آیه ۷.</ref> آمده است. نظریه [[برتر]] در [[شناسایی]] این واژه، آن است که از ماده «برء» و بر وزن فعیلة و به معنای [[آفریده]] است. نظریه دوم آن است که از ماده «براوة» به معنای [[خاک]] است. ماده «برء» به معنای [[آفریدن]] با ماده «دَرأ»، «[[خلق]]» و «[[فطر]]» [[قرابت]] معنایی دارد.
 «[[بارئ]]» به عنوان یکی از نام‌های نیکوی [[خداوند]] در [[ادعیه]] و [[روایات]] و به‌ویژه در [[حدیث]] معروف [[اسماء حسنی]]، که نود و نه [[نام خدا]] برشمرده شده، آمده است. واژگان برگرفته از ماده «بُرء» نیز در [[قرآن کریم]] به کار رفته است. در دو مورد این واژگان به [[خدا]] نسبت داده شده است. در [[آیه]] {{متن قرآن|بَرَاءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ}}<ref>«(این) بیزاری خداوند و پیامبر اوست از مشرکانی که با آنان پیمان بسته‌اید» سوره توبه، آیه ۱.</ref>، خداوند از [[مشرکان]] اعلام «[[برائت]]» می‌کند و در آیه {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ آذَوْا مُوسَى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكَانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجِيهًا}}<ref>«ای مؤمنان! همچون کسانی نباشید که موسی را آزردند و خداوند او را از آنچه (درباره او) گفتند برکنار داشت و او نزد خداوند آبرومند بود» سوره احزاب، آیه ۶۹.</ref>، [[حضرت موسی]] را، از آنچه بنی اسرائیل درباره‌اش گفتند، «تبرئه» می‌نماید.<ref>[[محمد سلطانی|سلطانی، محمد]]، [[بارئ (مقاله)|مقاله «بارئ»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۳۵۳-۳۵۴.</ref>