همجهتی
همجهتی (همراستایی)
از جمله اصول حاکم بر نظام خدامحور، همجهتی، همراهی و همراستایی، یا هممسیر بودن اعضاست. بدان معنا که همه حرکتها و فعالیتها در یک جهت و در یک سو و در یک راستاست؛ به گونهای که همگی بازتابنده یک مفهوم کلی و مشترک هستند. انسان به دلیل اختیاری که دارد، میتواند یکی از دو جهت حق یا باطل را برگزیند و به رغم اینکه مخلوق است و از این حیث باید تابع بیچون و چرای خالق خود باشد، ولی بافت وجودی او به گونهای است که خداوند براساس فلسفه خلقت (که ابتلاء و آزمایش است) به او اجازه داده که نسبت به جهت حاکم بر رفتار و فعالیتهایش، خود تصمیم بگیرد. البته حکمت الهی ایجاب میکند که پیش از اختیار، راه نیک و بد به او فهمانده شود: ﴿فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا﴾[۱] و ضمن آگاهی از آثار و پیامدهای انتخابی که میکند، در اخذ یکی از طرفین حق یا باطل آزاد باشد. اگرچه شایسته و سزاوار و هماهنگ با فطرت، آن است که شاکر نعمتهای الهی بوده و همان راهی را در پیش گیرد که انبیای عظام(ع)، به عنوان صراط مستقیم، برای او ترسیم کردهاند؛ اما در عین حال، وضعیت خلقت او به گونهای است که میتواند کفران کرده، و راه خلاف آن را برگزیند: ﴿إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا﴾[۲]. اصل مهم حاکم بر سازمان خدامحور، آن است که اعضا همه در انتخاب، همسو و هم-جهتاند؛ یعنی اختیار آنها، وحدت دارد؛ همه به این نتیجه رسیدهاند که تنها جهتی که به قرب و کمال میرسد، گام نهادن در راهی است که از سوی وحی الهی ترسیم شده است؛ این بدان معنا است که شاکر بودن و قدم نهادن در وادی فطرت، آن هم ﴿فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا﴾[۳]، خط مشی حاکم بر حرکت افراد و برقراری ارتباط با دیگران است.[۴]
منابع
پانویس
- ↑ «پس به او نافرمانی و پرهیزگاری را الهام کرد» سوره شمس، آیه ۸.
- ↑ «ما به او راه را نشان دادهایم خواه سپاسگزار باشد یا ناسپاس» سوره انسان، آیه ۳.
- ↑ «سرشتی که خداوند مردم را بر آن آفریده است» سوره روم، آیه ۳۰.
- ↑ امیری، علی نقی، الگوی اداره در نهج البلاغه، ص ۱۱۰.