علم در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخهها
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = علم | | موضوع مرتبط = علم | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۳: | ||
به هر حال منظور از علم در این تحقیق به همان معنای بدیهی و لغوی آن است که بر هر نوع [[آگاهی]] [[صدق]] میکند و شامل [[علم عادی امام]] نیز میشود. | به هر حال منظور از علم در این تحقیق به همان معنای بدیهی و لغوی آن است که بر هر نوع [[آگاهی]] [[صدق]] میکند و شامل [[علم عادی امام]] نیز میشود. | ||
علم انواع مختلفی دارد؛ مانند [[علم غیب]]، [[علم حضوری]] و حصولی، شأنی و فعلی، تدریجی و دفعی، اجمالی و تفصیلی، [[قطعی]] و ظنی، ذاتی و [[الهی]]، موهبتی و اکتسابی و.... اکنون به برخی مفاهیم علم که در نوشتار حاضر به کار رفته است، اشاره میشود.<ref>[[زهرا یوسفی|یوسفی، زهرا]]، [[علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیتالله جوادی آملی (کتاب)|علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیتالله جوادی آملی]]، ص ۲۴.</ref> | علم انواع مختلفی دارد؛ مانند [[علم غیب]]، [[علم حضوری]] و حصولی، شأنی و فعلی، تدریجی و دفعی، اجمالی و تفصیلی، [[قطعی]] و ظنی، ذاتی و [[الهی]]، موهبتی و اکتسابی و.... اکنون به برخی مفاهیم علم که در نوشتار حاضر به کار رفته است، اشاره میشود.<ref>[[زهرا یوسفی|یوسفی، زهرا]]، [[علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیتالله جوادی آملی (کتاب)|علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیتالله جوادی آملی]]، ص ۲۴.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
#[[پرونده:1100841.jpg|22px]] [[زهرا یوسفی|یوسفی، زهرا]]، [[علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیتالله جوادی آملی (کتاب)|'''علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیتالله جوادی آملی''']] | # [[پرونده:1100841.jpg|22px]] [[زهرا یوسفی|یوسفی، زهرا]]، [[علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیتالله جوادی آملی (کتاب)|'''علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیتالله جوادی آملی''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
| خط ۲۶: | خط ۲۳: | ||
[[رده:علم]] | [[رده:علم]] | ||
نسخهٔ ۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۹
این مدخل زیرشاخهٔ بحث علم است. علم از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: علم در لغت - علم در قرآن - علم در حدیث - علم در کلام اسلامی - علم در اخلاق اسلامی - علم در معارف دعا و زیارات - علم در معارف و سیره سجادی - علم در معارف و سیره نبوی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
حقیقت علم از مفاهیم بدیهی و روشن است و مانند مفهوم وجود، تعریف حدی (جنس و فصل) و رسمی (لوازم) ندارد. از این رو تعریف حقیقی برای آن ممکن نیست و تعاریف اصطلاحی ارائه شده، تعریفهای تنبیهی و شرح لفظی بیش نیست. با این توضیح به بیان برخی اصطلاحات «علم» میپردازیم. فخر رازی از علمای اهلسنت (م ۶۰۶ق) مینویسد: «در تعریف علم اختلاف است، ولی نزد من تصور معنای علم، بدیهی است؛ چراکه همه چیز با علم شناخته میشود. پس محال است غیر علم کاشف علم باشد»[۱].
علامه حلی (م ۷۲۶ق) همین نظر را دارد و قائل به این است که علم از بدیهیات میباشد و تعریف نمیشود؛ زیرا علم از صفات وجدانی است[۲]، اما شیخ طوسی (م ۴۶۰ق) که قبل آنها زندگی میکرده است، علم را به آنچه موجب آرامش میشود، تعریف میکند؛ یعنی بعد از علم، شک برطرف میگردد و میتواند شبهات وارده را رفع کند[۳].
به هر حال منظور از علم در این تحقیق به همان معنای بدیهی و لغوی آن است که بر هر نوع آگاهی صدق میکند و شامل علم عادی امام نیز میشود. علم انواع مختلفی دارد؛ مانند علم غیب، علم حضوری و حصولی، شأنی و فعلی، تدریجی و دفعی، اجمالی و تفصیلی، قطعی و ظنی، ذاتی و الهی، موهبتی و اکتسابی و.... اکنون به برخی مفاهیم علم که در نوشتار حاضر به کار رفته است، اشاره میشود.[۴]
منابع
پانویس
- ↑ فخرالدین رازی، المحصل، ص۲۴۳: اختلفوا فی حد العلم و عندی أن تصوره بدیهی، لأن ماعداالعلم لاینکشف إلا به، فیستحیل أن یکون غیره کاشفا له...
- ↑ فاضل مقداد، ارشادالطالبین، ص۱۰۱.
- ↑ شیخ طوسی، الرسائل العشر، ص۷۴: یحد العلم بأنه ما اقتضی سکون النفس و نعنی بسکون النفس انه متی شکک فیما یعتقده لا یشک، و یمکنه دفع ما یورد علیه من الشبهه.
- ↑ یوسفی، زهرا، علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیتالله جوادی آملی، ص ۲۴.