امامت‌پدیا

بحث:زکات: تفاوت میان نسخه‌ها

مدخل بحث

بحث:زکات (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۵

۱۵٬۵۹۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱ اکتبر ۲۰۲۳
←‏معناشناسی
دیداریویکی‌متن
 
(۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
==فهرست==
===مقدمه===
====معناشناسی====
=====معنای لغوی=====
=====معنای اصطلاحی=====
====فرق بین زکات و خمس====
====تاریخ تشریع زکات====
====سیره معصومان در بحث زکات====
===نگرش قرآنی و روایی===
===دیدگاه فقهی===
====مبحث اول: فقه خرد زکات====
=====نخست: زکات اموال=====
======وجوب زکات======
# شروط عامه وجوب
# شروط من تتعلق به الزکاة
# شروط ما تتعلق به الزکاة
======صرف زکات======
# من تصرف علیه الزکاة (مستحق زکات)
# من یتولی صرف الزکاة
# مطلب سوم
=====دوم: زکات ابدان (زکات فطره)=====
# وجوب زکات فطره
# من یتعلق به الوجوب
# مصارف و متولیان صرف
====مبحث دوم: فقه کلان زکات====
=====نخست: جایگاه زکات در فقه کلان اقتصادی=====
=====دوم: نقش زکات در نظام مالی دولت=====
=====سوم: اختیارات دولت در گسترش قلمرو زکات=====
=====چهارم: رابطه بین زکات نقدین و پول=====
==الحياة ج۶==
{{فهرست اثر}}
* الفصل ۴۰: الزکاة الظاهرة
* أ: الزکاة واهميتها التکليفية
* ب: منع الزکاة يساوق الکفر
* ج: الزکاة قربان لاهل الاسلام
* د: من المصادر المالية للحکم الاسلامي
* ه: الزکاة ودورها في اغناء البائسين
* و: الزکاة ودورها في اعانة المحرومين على امرالدين
* ز: الزکاة خطوة في طريق المؤاساة
* ح: ما نعوا الزکاة لا يدخلون مساجد المسلمين
* ط: لاصلاة مقبولة لمانع الزکاة بل ان مانع الزکاة لا يقيم الصلاة
* ي: ما يؤخذ منه الزکاة
* ايقاظ
* تذييلات:
* ۱. التعجيل في اداء الزکاة
* ۲. تارک الزکاة کما نعها
* ٣. مانع الزکاة لايموت مسلماً
* ۴. مانع الزکاة سارق
* ۵. مانع الزکاة ملعون
* ۶. الزکاة ودورها في دعم «مبدأ المساواة».
* نظرة إلى الفصل
* - الحصيلة
* - تذييل
* الفصل ۴۱: الزکاة الباطنة
* أ: الحقوق العامة سوي الزکاة
* ب: الحق المعلوم
* ج: على قدر الطاقة
* د: تقوية الضعفاء الاقتصادية
* ه: الزکاة الباطنة اکثر
* و: لا حد للزکاة الباطنة
* ز: مايسع الفقراء ويغنيهم
* ح: اهل القري ومسؤولية اکل منهم بالنسبة إلى الآخرين
* ط: صدق المحرومين والخوف منه
* ي: الخطر في ترک اداء الحقوق
* يا: الحجة العظيمة على الموسرين
* يب: مانع الحقوق المالية اول من يدخل النار
* موقف هام (۱) : ابوذر الغفاري في معترک الدفاع عن المحرومين، والرد الحازم على کثرة الامتلاک
* موقف هام (۲): حبيب بن مظاهر الاسدي وسليمان بن صرد الخزاعي في اقتفاء جليل
* تذييلان:
* أ: لکل شيء زکاة
* ١. زکاة البدن
* ٢ . زکاة الجاه
* ٣. زکاة الجمال
* ۴. زکاة الحلم
* ۵. زکاة الشجاعة
* ۶. زکاة الشرف
* ۷. زکاة الصحة
* ۸. زکاة العقل
* ۹. زکاة العلم
* ۱۰. زکاة القدرة
* ۱۱. زکاة الظفر
* ۱۲. زکاة اليسار والنعمة
* ب: على کل جزء من اجزاء البدن زکاة:
* ١. زکاة العين
* ٢. زکاة الاذن
* ٣. زکاة اللسان
* ۴. زکاة اليد
* ۵. زکاة الرجل
* نظرة إلى الفصل
* - (اشارة إلى عدة من اقسام الفقر، وهي خمسة عشر قسماً)
* - تذييل هام
* - إنباه هام
* - بحث وتوجيه
{{پایان فهرست اثر}}
==ح نبوی ج۶==
{{فهرست اثر}}
* الفصل السابع الزكاة
* ۷ / ۱ فضل أداء الزكاة
* ۷ / ۲ دور الزكاة في نماء المال
* ۷ / ۳ كفر مانع الزكاة
* ۷ / ۴ عقاب مانع الزكاة
{{پایان فهرست اثر}}
==الدليل التصنيفي==
==الدليل التصنيفي==
{{فهرست اثر}}
{{فهرست اثر}}
{{ستون-شروع|3}}
===اجمالی===
* ۳:۲ الزكاة والصدقات
* ۱:۳:۲ الزكاة
* ۲:۳:۲ صدقة الفطر
* ۳:۳:۲ صدقة التطوع
===تفصیلی===
* ۳:۲ الزكاة والصدقات
* ۳:۲ الزكاة والصدقات
* ۱:۳:۲ الزكاة
* ۱:۳:۲ الزكاة
* ۱:۱:۳:۲ مشروعية الزكاة وفضلها
* ۱:۱:۱:۳:۲ مشروعية الزكاة
* ۲:۱:۱:۳:۲ فضل الزكاة
* ۲:۱:۳:۳:۱ عقوبة مانع الزكاة
* ۴:۱:۱:۳:۲ إخفاء مال الزكاة
* ۲:۱:۳:۲ الأموال التي تجب فيها الزكاة
* ۱:۲:۱:۳:۲ الذهب والفضة والنقد
* ۱:۱:۲:۱:۳:۲ شروط وجوب الزكاة في الذهب والفضة والنقد
* ۱:۱:۱:۲:۱:۳:۲ ملك النصاب
* ۲:۱:۱:۲:۱:۳:۲ حولان الحول
* ۲:۱:۲:۱:۳:۲ زكاة الحلي
* ۳:۱:۲:۱:۳:۲ مقدار الزكاة في الذهب والفضة
* ۲:۲:۱:۳:۲ عروض التجارة
* ۳:۲:۱:۳:۲ الأنعام
* ۱:۳:۲:۱:۳:۲ شروط الوجوب العامة لزكاة الأنعام
* ۱:۱:۳:۲:۱:۳:۲ السوم (الرعي)
* ۲:۱:۳:۲:۱:۳:۲ الدر والنسل
* ۲:۳:۲:۱:۳:۲ النصاب ومقدار الزكاة
* ۱:۲:۳:۲:۱:۳:۲ نصاب الإبل
* ۳:۲:۱:۳:۲ :۲:۲ نصاب البقر
* ۳:۲:۳:۲:۱:۳:۲ نصاب الغنم
* ۳:۳:۲:۱:۳:۲ زكاة الأنعام المشتركة
* ۴:۲:۱:۳:۲ الزروع والثمار
* ۱:۴:۲:۱:۳:۲الأصناف التي فيها الزكاة
* ۴:۲:۱:۳:۲ :۲ نصاب الزروع والثمار
* ۳:۴:۲:۱:۳:۲ مقدار الواجب منها
* ۴:۴:۲:۱:۳:۲ وقت وجوب الزكاة فيها
* ۵:۴:۲:۱:۳:۲ تقدير الزروع والثمار للزكاة
* ۵:۲:۱:۳:۲ زكاة الكنز والمعادن
* ۶:۲:۱:۳:۲ زكاة ما استخرج من البحر
* ۷:۲:۱:۳:۲ زكاة العسل
* ۸:۲:۱:۳:۲ زكاة الأموال المشتركة
* ۳:۱:۳:۲ مصارف الزكاة
* ۱:۳:۱:۳:۲ المستحقون للزكاة
* ۱:۱:۳:۱:۳:۲ الفقراء والمساكين
* ۲:۱:۳:۱:۳:۲ العاملون عليها
* ۳:۱:۳:۱:۳:۲ المؤلفة قلوبهم
* ۴:۱:۳:۱:۳:۲ الغارمون
* ۵:۱:۳:۱:۳:۲ الرقاب
* ۶:۱:۳:۱:۳:۲ في سبيل الله
* ۷:۱:۳:۱:۳:۲ إبن السبيل
* ۲:۳:۱:۳:۲ الزكاة لآل البيت
* ۳:۳:۱:۳:۲ الزكاة للفروع والأصول
* ۴:۳:۱:۳:۲ الزكاة للزوجة
* ۵:۳:۱:۳:۲ الزكاة لليتيم في الحجر
* ۴:۱:۳:۲ نقل أموال الزكاة
* ۵:۱:۳:۲ المحافظة على أموال الزكاة
* ۱:۵:۱:۳:۲ الاعتداء على أموال الزكاة
* ۲:۵:۱:۳:۲ تلف ما الزكاة
* ۳:۵:۱:۳:۲ استعمال مال الزكاة
* ۲:۳:۲ صدقة الفطر
* ۲:۳:۲ صدقة الفطر
* ۱:۲:۳:۲ مشروعية صدقة الفطر وفضلها
* ۲:۲:۳:۲ وقت صدقة الفطر
* ۳:۲:۳:۲ مقدار صدقة الفطر
* ۴:۲:۳:۲ لمن تعطي صدقة الفطر
* ۳:۳:۲ صدقة التطوع
* ۳:۳:۲ صدقة التطوع
{{پایان}}
* ۱:۳:۳:۲ مشروعية صدقة التطوع وفضلها
{{پایان}}
* ۲:۳:۳:۲ المبادرة بصدقة التطوع
* ۳:۳:۳:۲ شروط قبول صدقة التطوع عند الله
* ۱:۳:۳:۳:۲ الإخلاص
* ۲:۳:۳:۳:۲ الكسب الحلال
* ۴:۳:۳:۲ التصدق من مال الغير
* ۵:۳:۳:۲ لمن تعطي الصدقة
* ۶:۳:۳:۲ كيفية إخراج الصدقة
* ۷:۳:۳:۲ سؤال الصدقة
* ۱:۷:۳:۳:۲ النهي عن السؤال لغير حاجة
* ۲:۷:۳:۳:۲ التعفف عن المسألة
* ۳:۷:۳:۳:۲ أسلوب السؤال
* ۴:۷:۳:۳:۲ المسألة في المسجد
* ۸:۳:۳:۲ الصدقة بغير المال
* ۹:۳:۳:۲ مسائل متفرقة
* ۱:۹:۳:۳:۲ الصدقة عن الميت
* ۲:۹:۳:۳:۲ الصدقة بكل المال
* ۳:۹:۳:۳:۲ شراء الصدقة
* ۴:۹:۳:۳:۲ ورائة الصدقة
{{پایان فهرست اثر}}
 
== فلسفه و اهمیت زکات==
در [[روایات]] بر اهمیت و فلسفه زکات به گونه‌های مختلف اشاره شده است. در [[وصیت نامه امیرالمؤمنین]]{{ع}} به [[امام حسن]] و [[امام حسین]]{{عم}} می‌خوانیم که [[پرداخت زکات]] باعث خاموش شدن [[خشم خداوند]] است <ref>وسائل الشیعه، ج۶، ص۱۰: {{متن حدیث|اللَّهَ اللَّهَ فِي الزَّكَاةِ، فَإِنَّهَا تُطْفِئُ غَضَبَ رَبِّكُمْ}}.</ref>.
 
در کتاب شریف [[نهج البلاغه]] در فلسفه زکات آمده است: «[[خداوند تعالی]] روزی تهیدستان را در مال‌های [[توانگران]] قرار داده است. پس [[فقیر]]، گرسنه نشود جز آنچه توانگر منع نماید و خداوند تعالی توانگران را از این، بازخواست کند»<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ فَرَضَ فِي أَمْوَالِ الْأَغْنِيَاءِ أَقْوَاتَ الْفُقَرَاءِ فَمَا جَاعَ فَقِيرٌ إِلَّا بِمَا مُتِّعَ بِهِ غَنِيٌّ وَ اللَّهُ تَعَالَى [جَدُّهُ] سَائِلُهُمْ عَنْ ذَلِكَ}}؛ وسائل الشیعه، ج۶، ص۱۵؛ نهج البلاغه، فیض الاسلام، حکمت ۳۲۰، ص۱۲۴۲.</ref>؛
 
در برخی [[نسخه‌های نهج البلاغه]]<ref>نهج البلاغه، صبحی صالح، ترجمه شهیدی، حکمت ۳۲۸.</ref> و در شرح‌های [[ابن میثم]]<ref>ابن میثم شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۴۰۵. از معنایی که ذکر شده معلوم می‌شود متن منع بوده؛ ولی در چاپ کتاب متن را از نسخه‌های دیگر گرفته‌اند.</ref> و [[ابن ابی الحدید]]<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۹، حکمت ۳۳۴.</ref> آمده {{متن حدیث|بِمَا مُتِّعَ بِهِ غَنِيٌّ}}؛ یعنی [[گرسنگی]] فقیر از آن جهت است که توانگر از [[حقّ]] وی استفاده کرده است». در [[الاموال]] [[ابو عبید]] با تفاوتی [[مسند]] از [[ابو جعفر محمد بن علی]]{{ع}} نقل شده است که [[امام علی]]{{ع}} فرمود: «[[خداوند]] در [[اموال]] [[توانگران]] به مقداری [[حق]] [[واجب]] قرار داده که [[نیازمندان]] را کفایت کند. پس اگر گرسنه شدند یا عریان گردیدند یا گرفتار شدت [[فقر]] شدند به جهت امساک توانگران است. و بر [[خداوند تعالی]] است که [[اعمال]] توانگران را [[محاسبه]] و آنان را [[عذاب]] نماید». <ref>{{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَى أَغْنِيَاءِ فِي أَمْوَالِهِمْ مَا یَکْفِی الْفُقَراءَ فَإِنْ جَاعُوا أَوْ عَرُوا أَوْ جَهَدُوا فَبِمَنْعِ الْأَغْنِيَاءِ وَ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَی أَنْ يُحَاسِبَهُمْ وَ یُعَذِّبَهُمْ}}؛ ابوعبید، الاموال، ص۷۰۹؛ بحار الأنوار، ج۹۳، ص۲۸ به نقل از دعائم الاسلام.</ref>؛
 
مشابه این سخن در [[تاریخ]] [[بغداد]] به نقل از [[محمد حنفیه]] از [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} از [[رسول خدا]]{{صل}} نقل شده است: «خداوند در اموال توانگران به مقدار نیاز [[فقرا]] قرار داده. پس اگر به آنان نپرداختند تا این که گرسنه شدند و عریان گردیدند و یا گرفتار شدت فقر شدند. خداوند تعالی اعمال توانگران را محاسبه شدید می‌نماید و آنان را بسیار سخت عذاب می‌کند»<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ فَرَضَ فِي أَمْوَالِ الْأَغْنِيَاءِ قَدْرَ مَا یَسَعَهُمْ فَإِنْ مَنَعُوهُمْ حَتَّی یَجُوعُوا وَ یَعْرُوا وَ یَجْهَدُوا یُحَاسِبْهُمُ اللهُ حِساباً شَدِيداً عَذِّبْهُمْ عَذَاباً نُكْراً}}؛ مصادر نهج البلاغه، ج۴، ص۲۵۲ به نقل از تاریخ بغداد، ج۵، ص۳۰۸ و (۱۴جلدی)، ج۲، ص۳۷۸.</ref>؛
 
این [[حدیث شریف]] [[تواتر اجمالی]] دارد و [[فلسفه]] [[زکات]] را بیان می‌کند که تأمین نیازهای عمومی فقرا بر عهده [[ثروتمندان]] است که با [[پرداخت زکات]] انجام می‌شود. بنابراین اگر با پرداخت زکات، نیازهای اولیه ایشان برآورده نشود توانگران در برابر آنها [[مسئول]] می‌باشند و باید پاسخ‌گوی حق آنان باشند و گرنه خداوند [[برکت]] و [[نعمت]] خود را از آنان می‌گیرد. از علی{{ع}} نقل شده است که فرمود: «زمانی که [[زکات]] ندهند [[زمین]] برکت خود را در [[زراعت]]، میوه و معدن‌ها منع می‌نماید»<ref>{{متن حدیث|إِذَا مَنَعُوا الزَّكَاةَ، مَنَعَتِ الْأَرْضُ بَرَكَتَهَا مِنَ الزَّرْعِ وَ الثِّمَارِ وَ الْمَعَادِنِ كُلَّهَا}}؛ بحار الأنوار، ج۹۳، ص۱۵.</ref>؛
 
در وصایای [[پیامبر]]{{صل}} به علی{{ع}} [[منع زکات]] به منزله [[کفر به خدا]] معرفی شده است<ref>بحار الأنوار، ج۹۳، ص۱۳.</ref> که نشانگر اهمیت این [[فریضه الهی]] است. علی{{ع}} مانع الزکات را مشمول [[لعن خدا]] دانسته است:{{متن حدیث|لَعَنَ اللَّهُ مَانِعَ الزَّكَاةِ}}<ref>موسوعة علی بن ابی طالب{{ع}}، ص۲۱۲، به نقل از المصنف ابن ابی شیبه، ج۱، ص۱۳۱.</ref>؛
 
در رساله [[محکم و متشابه]] - گرچه در انتساب [[روایات]] آن به حضرت تردیدهایی است اما صاحب وسائل به آن [[اعتماد]] کرده است - حدود و شرایطی برای [[پرداخت زکات]] به نقل از [[امیر المؤمنین]]{{ع}} آورده شده:
 
حدود [[زکات]] چهار چیز است:
#[[شناخت]] زمانی که زکات [[واجب]] می‌شود؛
#قیمت؛
#موضعی که در آن است؛
#عدد و تعداد آن<ref>وسائل الشیعه، ج۶، ص۳۷ - ۳۸.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 177 - 179.</ref>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
Wasity
دیوان‌سالاران، مدیران
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش

برگرفته از «https://fa.imamatpedia.com/wiki/ویژه:تفاوت_گوشی_همراه/533428...1261956»