قطقطانه: تفاوت میان نسخه‌ها

۳٬۱۴۶ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۴ مارس ۲۰۲۴
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
(۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۸: خط ۸:
== مقدمه ==
== مقدمه ==
قطقطانه نام محلّی نزدیک [[کوفه]] که از راه بیابان به طفّ می‌رسد. محلی که در بین [[کوفه]] و [[قصر بنی مقاتل]] در [[تاریخ]] از آن نام برده می‌شود، قطقطانه است که از چشمه‌های سرزمین طفّ بود. [[طف]] از نواحی کوفه در راه [[بادیه]] است که محل [[شهادت امام حسین]]{{ع}} بوده است. قطقطانه زمینی از بادیه و نزدیک [[زمین]] مزروعی بود و چند چشمه آب جاری مانند: چشمه قطقطانه، چشمه صیدا، چشمه رهیمه، چشمه عین [[جمل]] و... داشته است. اینها چشمه‌هایی (قنات‌هایی) بود که توسط شاپور حفر شده بود و سربازانی که در پادگان‌های پشت [[خندق]] شاپور بودند از آنها استفاده می‌کردند. [[عبیدالله بن زیاد]] ، پس از اطلاع از [[حرکت امام حسین]]{{ع}} به سوی کوفه، [[حصین بن نمیر]]، [[رئیس]] [[شرطه]] خود را به مقابله آن حضرت فرستاد و [[حصین]] در [[قادسیه]] فرود آمد و سواران خود را بین قادسیه تا خفان و میان قادسیه تا قطقطانه مستقر کرد<ref>معجم البلدان، ج۵، ص۸۸.</ref>.<ref>[[محمد حسین رجبی دوانی|رجبی دوانی، محمد حسین]]، [[کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی (کتاب)|کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی]]، ص ۱۳۲؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۳۸۶.</ref>
قطقطانه نام محلّی نزدیک [[کوفه]] که از راه بیابان به طفّ می‌رسد. محلی که در بین [[کوفه]] و [[قصر بنی مقاتل]] در [[تاریخ]] از آن نام برده می‌شود، قطقطانه است که از چشمه‌های سرزمین طفّ بود. [[طف]] از نواحی کوفه در راه [[بادیه]] است که محل [[شهادت امام حسین]]{{ع}} بوده است. قطقطانه زمینی از بادیه و نزدیک [[زمین]] مزروعی بود و چند چشمه آب جاری مانند: چشمه قطقطانه، چشمه صیدا، چشمه رهیمه، چشمه عین [[جمل]] و... داشته است. اینها چشمه‌هایی (قنات‌هایی) بود که توسط شاپور حفر شده بود و سربازانی که در پادگان‌های پشت [[خندق]] شاپور بودند از آنها استفاده می‌کردند. [[عبیدالله بن زیاد]] ، پس از اطلاع از [[حرکت امام حسین]]{{ع}} به سوی کوفه، [[حصین بن نمیر]]، [[رئیس]] [[شرطه]] خود را به مقابله آن حضرت فرستاد و [[حصین]] در [[قادسیه]] فرود آمد و سواران خود را بین قادسیه تا خفان و میان قادسیه تا قطقطانه مستقر کرد<ref>معجم البلدان، ج۵، ص۸۸.</ref>.<ref>[[محمد حسین رجبی دوانی|رجبی دوانی، محمد حسین]]، [[کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی (کتاب)|کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی]]، ص ۱۳۲؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۳۸۶.</ref>
== کارگزاران قطقطانه ==
{{اصلی|حکومت قطقطانه}}
عمرو بن عمیس ذهلی پسر [[برادر]] [[عبدالله بن مسعود]]، از [[اصحاب امیرالمؤمنین]] {{ع}} بود. زمانی که [[ضحاک بن قیس]] برای [[قتل]] و عمرو بن عمیس ذهلی پسر [[برادر]] [[عبدالله بن مسعود]]، از [[اصحاب امیرالمؤمنین]] {{ع}} بود. زمانی که [[ضحاک بن قیس]] برای [[قتل]] و [[غارت]] [[اموال]] [[مسلمانان]] و [[شیعیان]] [[علی]] {{ع}} به [[بلاد اسلامی]] از سوی [[معاویه]] مأموریت یافت، در بین راه، عمرو بن عمیس ذهلی که با گروهی از سپاهیان [[حضرت علی]] {{ع}} عازم [[مکه]] بود و [[همسر]] و خانواده‌اش پیشاپیش او می‌رفتند، در محلی به نام قطقطانه با [[ضحاک بن قیس]] رو به رو شد. [[ضحاک بن قیس]]، با شیوه ناجوانمردانه عمرو بن عمیس ذهلی را با تعدادی از یارانش به [[شهادت]] رساند<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۲ (کتاب)| اصحاب امام علی ج۲]]، ص۱۰۸۲-۱۰۸۳.</ref>.
در اینکه وی کارگزار حضرت بوده تردیدی نیست منتها درباره [[مسئولیت]] وی دو نظر است:
# او [[مسئول]] کاروانی از جانب علی بود که تصمیم به انجام [[حج]] داشتند. همراه وی خانواده‌اش نیز بودند<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۱۰۴.</ref>.
# [[ابن حزم]] وی را پسر برادر عبدالله بن مسعود و والی و کارگزار علی{{ع}} بر قطقطانه می‌داند که [[ضحاک بن قیس فهری]] کارگزار معاویه، او را به شهادت رساند<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۹۷؛ ابنکلبی، جمهرة النسب، ج۱، ص۵۰۰، تحقیق عبدالستار احمد فرّاج.</ref>.
به نظر می‌رسد این سخن دقیق نباشد؛ زیرا قطقطانه منطقه‌ای نبوده که کارگزار مستقلی داشته باشد<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج۱، ص ۲۱۰ - ۲۱۱.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
خط ۱۳: خط ۲۳:
# [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']]
# [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']]
# [[پرونده:IM010499.jpg|22px]] [[محمد حسین رجبی دوانی|رجبی دوانی، محمد حسین]]، [[کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی (کتاب)|'''کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی''']]
# [[پرونده:IM010499.jpg|22px]] [[محمد حسین رجبی دوانی|رجبی دوانی، محمد حسین]]، [[کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی (کتاب)|'''کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی''']]
#[[پرونده:1379452.jpg|22px]] [[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۲ (کتاب)|'''اصحاب امام علی، ج۲''']]
# [[پرونده:1100829.jpg|22px]] [[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۱ (کتاب)|'''سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۱''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


خط ۱۸: خط ۳۰:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:شهرها]]
[[رده:شهرهای عراق]]
[[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]]
[[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]]
۱۲۹٬۵۷۲

ویرایش