ویژگیهای شخصیتی امام مهدی در ادعیه و زیارات چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «{{پرسش غیرنهایی}} {{جعبه اطلاعات پرسش | موضوع اصلی = مهدویت (پرسش)|بانک جامع...» ایجاد کرد) |
|||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
::::##'''وارث علوم النبیین:''' به معنای میراثبرِ دانشهای پیامبران؛ زیرا [[امام مهدی]]{{ع}} آخرین حجت الهی و عصاره تمام [[انبیا]] و اولیا است و مطابق روایات آنچه از علوم الهی بر پیامبران خدا نازل شده، همهاش نزد [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} جمع گردیده است.<ref> البلد الامین، ص ۲۸۴.</ref> در زیارت سرداب مقدس خطاب به [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} آمده است: {{عربی|اندازه=150%|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ عُلُومِ النَّبِيِّين"}}. و در زیارت آل یاسین، علم و دانش آن حضرت این چنین توصیف شده است:{{عربی|اندازه=150%|" السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ "}}<ref>سلام بر تو ای دانشِ ریزان و فراگیر!</ref>. و در جای دیگر آن حضرت به عبارتِ {{عربی|اندازه=150%|" عَيْبَةِ عِلْمِهِ "}} معرفی شده است که به معنای مخزن علم خدا است.<ref> معانی الاخبار، ص ۳۵.</ref> | ::::##'''وارث علوم النبیین:''' به معنای میراثبرِ دانشهای پیامبران؛ زیرا [[امام مهدی]]{{ع}} آخرین حجت الهی و عصاره تمام [[انبیا]] و اولیا است و مطابق روایات آنچه از علوم الهی بر پیامبران خدا نازل شده، همهاش نزد [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} جمع گردیده است.<ref> البلد الامین، ص ۲۸۴.</ref> در زیارت سرداب مقدس خطاب به [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} آمده است: {{عربی|اندازه=150%|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ عُلُومِ النَّبِيِّين"}}. و در زیارت آل یاسین، علم و دانش آن حضرت این چنین توصیف شده است:{{عربی|اندازه=150%|" السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ "}}<ref>سلام بر تو ای دانشِ ریزان و فراگیر!</ref>. و در جای دیگر آن حضرت به عبارتِ {{عربی|اندازه=150%|" عَيْبَةِ عِلْمِهِ "}} معرفی شده است که به معنای مخزن علم خدا است.<ref> معانی الاخبار، ص ۳۵.</ref> | ||
::::##'''معصوم و منزّه از هر عیب:''' وجود شریف [[حضرت مهدی]]{{ع}} از هر گناه و آلودگی، پاک و از هر گونه پلیدی، دور است؛ زیرا او حجت برگزیده خدا و راهبر و راهنمای همه مردمان است. در دعای [[امام رضا]]{{ع}} آمده است: {{عربی|اندازه=150%|" عَصَمْتَهُ مِنَ الذُّنُوبِ وَ بَرَّأْتَهُ مِنَ الْعُيُوبِ وَ طَهَّرْتَهُ مِنَ الرِّجْسِ وَ سَلَّمْتَهُ مِنَ الدَّنَس "}}<ref> [خدایا!] او را از گناهان حفظ کردی و از هر عیبی پیراستی و از هر پلیدی پاک فرمودی و از هر ناپاکی ایمن ساختی؛ جمال الاسبوع، ص ۵۰۶؛ صحیفه مهدیّه، بخش ششم، ص ۳۴۳.</ref> | ::::##'''معصوم و منزّه از هر عیب:''' وجود شریف [[حضرت مهدی]]{{ع}} از هر گناه و آلودگی، پاک و از هر گونه پلیدی، دور است؛ زیرا او حجت برگزیده خدا و راهبر و راهنمای همه مردمان است. در دعای [[امام رضا]]{{ع}} آمده است: {{عربی|اندازه=150%|" عَصَمْتَهُ مِنَ الذُّنُوبِ وَ بَرَّأْتَهُ مِنَ الْعُيُوبِ وَ طَهَّرْتَهُ مِنَ الرِّجْسِ وَ سَلَّمْتَهُ مِنَ الدَّنَس "}}<ref> [خدایا!] او را از گناهان حفظ کردی و از هر عیبی پیراستی و از هر پلیدی پاک فرمودی و از هر ناپاکی ایمن ساختی؛ جمال الاسبوع، ص ۵۰۶؛ صحیفه مهدیّه، بخش ششم، ص ۳۴۳.</ref> | ||
::::'''مفزع و پناهگاه مردان:''' [[امام مهدی]]{{ع}} ملجأ و پناهگاه همه مردم و به ویژه شیعیان است که در سختیها و بلاها بهترین دستگیر و مهمترین و مطئمنترین تکیهگاه است. در دعای عهد آمده است: {{عربی|اندازه=150%|" وَ اجْعَلْهُ اللَّهُمَ مَفْزَعاً لِمَظْلُومِ عِبَادِكَ وَ نَاصِراً لِمَنْ لَا يَجِدُ لَهُ نَاصِراً غَيْرَكَ "}} <ref>خداوندا! او را فریادرس بندگان مظلومت قرار بده و یاور آنانکه جز تو یاری ندارند.</ref>و در [[دعای ندبه]] میگوییم:{{عربی|اندازه=150%|" اللَّهُمَ وَ نَحْنُ عَبِيدُكَ التَّائِقُونَ إِلَى وَلِيِّكَ، الْمُذَكِّرِ بِكَ وَ بِنَبِيِّكَ، خَلَقْتَهُ لَنَا عِصْمَةً وَ مَلَاذاً، وَ أَقَمْتَهُ لَنَا قِوَاماً وَ مَعَاذاً "}}<ref>خدایا ما بندگان توایم که مشتاق ولیّ تو هستیم که ما را به یاد تو و پیامبرت میآورد. تو او را برای عصمت و نگهداری و پناه دین و ایمان ما آفریدی و او را برای ما پشتیبان و پناهگاه قرار دادی.</ref> | ::::##'''مفزع و پناهگاه مردان:''' [[امام مهدی]]{{ع}} ملجأ و پناهگاه همه مردم و به ویژه شیعیان است که در سختیها و بلاها بهترین دستگیر و مهمترین و مطئمنترین تکیهگاه است. در دعای عهد آمده است: {{عربی|اندازه=150%|" وَ اجْعَلْهُ اللَّهُمَ مَفْزَعاً لِمَظْلُومِ عِبَادِكَ وَ نَاصِراً لِمَنْ لَا يَجِدُ لَهُ نَاصِراً غَيْرَكَ "}} <ref>خداوندا! او را فریادرس بندگان مظلومت قرار بده و یاور آنانکه جز تو یاری ندارند.</ref>و در [[دعای ندبه]] میگوییم:{{عربی|اندازه=150%|" اللَّهُمَ وَ نَحْنُ عَبِيدُكَ التَّائِقُونَ إِلَى وَلِيِّكَ، الْمُذَكِّرِ بِكَ وَ بِنَبِيِّكَ، خَلَقْتَهُ لَنَا عِصْمَةً وَ مَلَاذاً، وَ أَقَمْتَهُ لَنَا قِوَاماً وَ مَعَاذاً "}}<ref>خدایا ما بندگان توایم که مشتاق ولیّ تو هستیم که ما را به یاد تو و پیامبرت میآورد. تو او را برای عصمت و نگهداری و پناه دین و ایمان ما آفریدی و او را برای ما پشتیبان و پناهگاه قرار دادی.</ref> | ||
::::#'''مقامات و شئون [[امام مهدی]]{{ع}}:''' سیر و مطالعه ادعیه مهدوی، سیمایی از مقامات آن حضرت را بین میکند و باب معرفتی را به روی معتقدان به آن حضرت میگشاید که برخی آنها را میآوریم: | ::::#'''مقامات و شئون [[امام مهدی]]{{ع}}:''' سیر و مطالعه ادعیه مهدوی، سیمایی از مقامات آن حضرت را بین میکند و باب معرفتی را به روی معتقدان به آن حضرت میگشاید که برخی آنها را میآوریم: | ||
::::##'''خلیفة الله، حجة الله:''' در فرازهای [[زیارت آل یاسین]] آمده است:{{عربی|اندازه=150%|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ وَ نَاصِرَ حَقِّهِ، السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللَّهِ وَ دَلِيلَ إِرَادَتِه"}}<ref>سلام بر تو ای خلیفه خدا و یاریگر حق او! سلام بر تو ای حجت الهی و راهنمای ارادهاو!</ref> روشن است که جایگاه خلیفۀ الهی و حجت خدا بودن، از عالیترین منازلی است که خداوند برای [[امام مهدی]]{{ع}} مقرر فرموده است و او در این جایگاه در زمانه خود، بینظیر و یگانه است. | ::::##'''خلیفة الله، حجة الله:''' در فرازهای [[زیارت آل یاسین]] آمده است:{{عربی|اندازه=150%|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ وَ نَاصِرَ حَقِّهِ، السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللَّهِ وَ دَلِيلَ إِرَادَتِه"}}<ref>سلام بر تو ای خلیفه خدا و یاریگر حق او! سلام بر تو ای حجت الهی و راهنمای ارادهاو!</ref> روشن است که جایگاه خلیفۀ الهی و حجت خدا بودن، از عالیترین منازلی است که خداوند برای [[امام مهدی]]{{ع}} مقرر فرموده است و او در این جایگاه در زمانه خود، بینظیر و یگانه است. | ||
نسخهٔ ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۲۰
| ویژگیهای شخصیتی امام مهدی در ادعیه و زیارات چیست؟ | |
|---|---|
| موضوع اصلی | بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت |
| مدخل اصلی | مهدویت |
ویژگیهای شخصیتی امام مهدی(ع) در ادعیه و زیارات چیست؟ یکی از پرسشهای مرتبط به بحث مهدویت است که میتوان با عبارتهای متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤالهای مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی مهدویت مراجعه شود.
عبارتهای دیگری از این پرسش
پاسخ نخست

- نویسندگان کتاب «نگین آفرینش» در این باره گفتهاند:
- «در ادعیه و زیارات مهدوی، آن بزرگوار با لقبها و اوصاف و مقامات گوناگون معرفی شده است که بخشی از آنها را میآوریم:
- القاب امام عصر(ع): در ادعیه مهدوی، آن بزرگوار با لقبهایی مانند مهدی، هادی، قائم، عَدل منتظَر، صاحب الزمان، منصور، مضطّر، حجة الله و بقیة الله[۱] معرفی شده است. در دعای افتتاح[۲] میخوانیم:" اللَّهُمَ وَ صَلِ عَلَى وَلِيِ أَمْرِكَ- الْقَائِمِ الْمُؤَمَّلِ وَ الْعَدْلِ الْمُنْتَظَرِ " [۳]. و در زیارت آل یاسین آمده است: " السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ فِي أَرْضِه" [۴]
- اوصاف امام عصر(ع): در ادعیه مهدوی، آن حضرت با صفاتی معرفی شده است که هر یک از آنها معرّف شخصیت آن عزیز است و موجب تقویت اعتقاد به او و انس و ارتباط بیشتر با آن بزرگوار میشود. برخی از اوصاف آن حضرت عبارتند از:
- العَلَم المَنصُوب: به معنای پرچم برافراشته؛ زیرا وجود شریفش پرچم هدایتی است که حقطلبان را به حقیقت راهنمایی میکند و بدون هدایت او، انسانها در فتنهها و انحرافهای دوران غیبت گرفتار میشوند. در زیارت آل یاسین میخوانیم:" السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ "[۵]
- سَفينَةُ النَّجاة: به معنای کشتی نجات؛ زیرا هر کس به امامت آن عزیز، اعتقاد داشته و ملتزم به اطاعت از او باشد، اهل نجات خواهد بود و راهی جز این راه وجود ندارد:" اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى خَلِيفَتِكَ فِي بِلَادِكَ ... سَفِينَةِ النَّجَاةِ وَ عَلَمِ الْهُدَى "[۶]. نکته جالب، اینکه این لقب درباره حضرت امام حسین(ع) نیز آمده است؛ آنجا که پیامبر اکرم(ص) میفرماید:" إِنَّ الْحُسَيْنَ ... مِصْبَاحُ هُدًى وَ سَفِينَةُ نَجَاةٍ "[۷]
- وارث علوم النبیین: به معنای میراثبرِ دانشهای پیامبران؛ زیرا امام مهدی(ع) آخرین حجت الهی و عصاره تمام انبیا و اولیا است و مطابق روایات آنچه از علوم الهی بر پیامبران خدا نازل شده، همهاش نزد مهدی(ع) جمع گردیده است.[۸] در زیارت سرداب مقدس خطاب به امام عصر(ع) آمده است: " السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ عُلُومِ النَّبِيِّين". و در زیارت آل یاسین، علم و دانش آن حضرت این چنین توصیف شده است:" السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ "[۹]. و در جای دیگر آن حضرت به عبارتِ " عَيْبَةِ عِلْمِهِ " معرفی شده است که به معنای مخزن علم خدا است.[۱۰]
- معصوم و منزّه از هر عیب: وجود شریف حضرت مهدی(ع) از هر گناه و آلودگی، پاک و از هر گونه پلیدی، دور است؛ زیرا او حجت برگزیده خدا و راهبر و راهنمای همه مردمان است. در دعای امام رضا(ع) آمده است: " عَصَمْتَهُ مِنَ الذُّنُوبِ وَ بَرَّأْتَهُ مِنَ الْعُيُوبِ وَ طَهَّرْتَهُ مِنَ الرِّجْسِ وَ سَلَّمْتَهُ مِنَ الدَّنَس "[۱۱]
- مفزع و پناهگاه مردان: امام مهدی(ع) ملجأ و پناهگاه همه مردم و به ویژه شیعیان است که در سختیها و بلاها بهترین دستگیر و مهمترین و مطئمنترین تکیهگاه است. در دعای عهد آمده است: " وَ اجْعَلْهُ اللَّهُمَ مَفْزَعاً لِمَظْلُومِ عِبَادِكَ وَ نَاصِراً لِمَنْ لَا يَجِدُ لَهُ نَاصِراً غَيْرَكَ " [۱۲]و در دعای ندبه میگوییم:" اللَّهُمَ وَ نَحْنُ عَبِيدُكَ التَّائِقُونَ إِلَى وَلِيِّكَ، الْمُذَكِّرِ بِكَ وَ بِنَبِيِّكَ، خَلَقْتَهُ لَنَا عِصْمَةً وَ مَلَاذاً، وَ أَقَمْتَهُ لَنَا قِوَاماً وَ مَعَاذاً "[۱۳]
- مقامات و شئون امام مهدی(ع): سیر و مطالعه ادعیه مهدوی، سیمایی از مقامات آن حضرت را بین میکند و باب معرفتی را به روی معتقدان به آن حضرت میگشاید که برخی آنها را میآوریم:
- خلیفة الله، حجة الله: در فرازهای زیارت آل یاسین آمده است:" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ وَ نَاصِرَ حَقِّهِ، السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللَّهِ وَ دَلِيلَ إِرَادَتِه"[۱۴] روشن است که جایگاه خلیفۀ الهی و حجت خدا بودن، از عالیترین منازلی است که خداوند برای امام مهدی(ع) مقرر فرموده است و او در این جایگاه در زمانه خود، بینظیر و یگانه است.
- باب الله، سبیل الله: در زیارت آل یاسین میخوانیم:" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَابَ اللَّهِ "[۱۵]. و در زیارت صاحب الامر میخوانیم:" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا سَبِيلَ اللَّهِ الَّذِي مَنْ سَلَكَ غَيْرَهُ هَلَك "[۱۶]تعبیر "بابِ خدا" گویای این حقیقت است که هر کس بخواهد به خدا برسد و امر او را اطاعت کرده، رضایت او را به دست آورد، باید از مسیر اعتقاد به مهدی و امامت او و فرمانرداری کامل از او به این هدف دست یابد، چنانکه عبارت ""سَبِيلَ اللَّهِ "" همین امر را میرساند که تنها راه رسیدن به خدا و قرب او، ایمان و اعتقاد و اطاعت از ولی خدا یعنی امام عصر(ع) است. این مرتبه بزرگ نیز از منازل و مقامات ویژهی امام عصر(ع) است.
- میثاق الله، وعده الله در زیارت آل یاسین آمده است:" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا مِيثَاقَ اللَّهِ الَّذِي أَخَذَهُ وَ وَكَّدَهُ- السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا وَعْدَ اللَّهِ الَّذِي ضَمِنَه "[۱۷] عبارت "مِيثَاقَ اللَّهِ " یعنی مهدی(ع) مظهر تامّ و تمام عهد و پیمانی است که خداوند از بندگان گرفته است و تعهّد مردم نسبت به مهدی(ع) به منزلهپایبندی ایشان به همه دین و شریعت الهی است؛ چنانکه وانهادن او و جدایی از او به منزلهزیر پا گذاشتن همه عهد و پیمانهای خداست. عبارت "وَعْدَ اللَّهِ " نیز به این معناست که مهدی(ع) مصداق روشن وعدهی خدا در قرآن مبنی بر حاکمیت صالحان و فراگیری ارزشها و خوبیها بر گستره زمین است. او همان موعود بزرگ الهی است که ظهورش تحققبخش آرمان تمام انبیا و اولیا و احیاکننده شریعت و کتاب آسمانی است. آری؛ او وعده تضمین شده خدا و موعود حتمی همه کتب آسمانی است که هیچ چیز مانع از ظهورش نخواهد شد.
- عین الله النّاظرة: در دعایی که از امام رضا(ع) نقل شده آمده است:" وَ عَيْنِكَ النَّاظِرَةِ عَلَى بَرِيَّتِكَ وَ شَاهِدِكَ عَلَى عِبَادِك "[۱۸] نیز در صلوات ضرّاب اصفهانی آمده است:" اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَى وَلِيِّك... خَلِيفَتِكَ فِي أَرْضِكَ وَ شَاهِدِكَ عَلَى عِبَادِك "[۱۹]. این عبارات، بیانگر این است که امام مهدی(ع) به عنوان حجت و نماینده خدا، دیدهبان خد نیز هست و اعمال مردم در پنهان و آشکار، بر او پوشیده نیست؛ بلکه او شاهد و ناظر بر تمام اعمال است. باور این حقیقت به تربیت نفس و تهذیب و پاکی مردم، بسیار کمک میکند. در سخنی از امام مهدی(ع) آمده است که فرمود:" فَإِنَّا نُحِيطُ عِلْماً بِأَنْبَائِكُمْ وَ لَا يَعْزُبُ عَنَّا شَيْءٌ مِنْ أَخْبَارِكُم "[۲۰]»[۲۱].
پرسشهای وابسته
منبعشناسی جامع مهدویت
پانویس
- ↑ القاب «مهدی»، «حجة الله»، «صاحب الزّمان» و «هادی» در دعای استغاثه به امام زمان(ع) و القاب «منصور» و «مضطّر» در دعای ندبه آمده است.
- ↑ این دعا در شبهای ماه رمضان خوانده میشود و در بخش اعمال شبهای ماه رمضان در کتاب مفاتیح الجنان آمده است.
- ↑ خدایا! بر ولی امرت درود فرست؛ همان قیام کنندۀ مورد آرزو و عدالتِ مورد انتظار.
- ↑ سلام بر تو ای باقی مانده، حجتهای خدا در زمین.
- ↑ سلام بر تو ای دانشِ ریزان و فراگیر!
- ↑ خدایا! بر خلیفهات در همه شهرها، درود فرست... که کشتی نجات و پرچم هدایت است؛ دعای بعد از زیارت آل یاسین.
- ↑ به راستی که حسین چراغ هدایت و کشتی نجات است؛ بحار الانوار، ج ۳۶، ص ۲۰۴، ح ۷.
- ↑ البلد الامین، ص ۲۸۴.
- ↑ سلام بر تو ای دانشِ ریزان و فراگیر!
- ↑ معانی الاخبار، ص ۳۵.
- ↑ [خدایا!] او را از گناهان حفظ کردی و از هر عیبی پیراستی و از هر پلیدی پاک فرمودی و از هر ناپاکی ایمن ساختی؛ جمال الاسبوع، ص ۵۰۶؛ صحیفه مهدیّه، بخش ششم، ص ۳۴۳.
- ↑ خداوندا! او را فریادرس بندگان مظلومت قرار بده و یاور آنانکه جز تو یاری ندارند.
- ↑ خدایا ما بندگان توایم که مشتاق ولیّ تو هستیم که ما را به یاد تو و پیامبرت میآورد. تو او را برای عصمت و نگهداری و پناه دین و ایمان ما آفریدی و او را برای ما پشتیبان و پناهگاه قرار دادی.
- ↑ سلام بر تو ای خلیفه خدا و یاریگر حق او! سلام بر تو ای حجت الهی و راهنمای ارادهاو!
- ↑ سلام بر تو ای درگاه خدا.
- ↑ سلام بر تو ای راه خدا که هر کس جز آن راه را برود، هلاک شده است.
- ↑ سلام بر تو ای عهد و پیمان الهی که خداوند، آن را از خلق گرفته و محکم گردانیده است! سلام بر تو ای وعده خدا که خود آن را ضمانت فرموده است!
- ↑ او که چشم بینای توست بر آفریدههایت و شاهد و گواه توست بر بندگانت.؛ صحیفه مهدیّه، بخش ۴، ص ۲۶۷.
- ↑ خدایا! درود فرست بر ولیّت... و خلیفهات در زمین و شاهد و گواه تو بر بندگانت.
- ↑ علم ما احاطه دارد به احوال شما و هیچ چیز از اخبار شما بر ما پوشیده و پنهان نیست؛احتجاج طبرسی، ج ۲، ص ۴۹۷.
- ↑ بالادستان، محمد امین؛ حائریپور، محمد مهدی؛ یوسفیان، مهدی، نگین آفرینش، ج۲، ص ۲۲ - ۲۷.