ام القری: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۴

مقدمه

از نام‌های مکه است که در قرآن کریم دوبار آمده است. ﴿وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا﴾^[۱]. ﴿وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى﴾^[۲].

مکه را از این رو ام القری دانسته‌اند که گویند هنگام آغاز آفرینش زمین، تمامی سطح آن را آب فراگرفته و تنها مکان کعبه، خشکی بوده و این خشکی اندک اندک از اطراف کعبه برآمده تا به مقدار کنونی گسترش یافته است. در اصطلاح لغوی و قرآنی به این مسأله (دحو الارض) گویند که در قرآن کریم آمده است: ﴿وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا﴾^[۳] در حقیقت به مکه مادر زمین‌ها گفته می‌شود و قرآن نیز به این نام اشاره دارد^[۴]. برای این نام، وجوهی گفته‌اند:

قبله مسلمین است،
دارای مرکزیت است،
مرکز آبادی‌های حجاز است،
در وسط زمین (نزدیک خط استوا) است،
مقام آن نسبت به شهرهای دیگر بلندتر است از لحاظ عظمت و قداست، مهمترین شهر روی زمین است،
زیارتگاه خداپرستان است^[۵].

منابع

تونه‌ای، مجتبی، محمدنامه

پانویس

↑ «و بدین‌گونه ما به تو قرآنی عربی وحی کردیم تا (مردم) امّ القری و پیرامون آن را بیم دهی» سوره شوری، آیه ۷.
↑ «و مردم پیرامون آن را بیم‌دهی» سوره انعام، آیه ۹۲.
↑ «و پس از آن زمین را گسترانید» سوره نازعات، آیه ۳۰.
↑ تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره، اصغر قائدان، ص۶۲.
↑ تونه‌ای، مجتبی، محمدنامه، ص ۱۲۴.

[1] «و بدین‌گونه ما به تو قرآنی عربی وحی کردیم تا (مردم) امّ القری و پیرامون آن را بیم دهی» سوره شوری، آیه ۷.

[2] «و مردم پیرامون آن را بیم‌دهی» سوره انعام، آیه ۹۲.

[3] «و پس از آن زمین را گسترانید» سوره نازعات، آیه ۳۰.

[4] تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره، اصغر قائدان، ص۶۲.

[5] تونه‌ای، مجتبی، محمدنامه، ص ۱۲۴.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

@@ خط ۲: / خط ۲: @@
 == مقدمه ==
-اُمّ القری: مادر شهر، [[شهر]] بزرگ<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۱۳۹.</ref>.
+از نام‌های [[مکه]] است که در [[قرآن کریم]] دوبار آمده است. {{متن قرآن|وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا}}<ref>«و بدین‌گونه ما به تو قرآنی عربی وحی کردیم تا (مردم) امّ القری و پیرامون آن را بیم دهی» سوره شوری، آیه ۷.</ref>. {{متن قرآن|وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى}}<ref>«و مردم پیرامون آن را بیم‌دهی» سوره انعام، آیه ۹۲.</ref>.
-{{متن قرآن|وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى}}<ref>«و بدین‌گونه ما به تو قرآنی عربی وحی کردیم تا (مردم) امّ القری را بیم دهی» سوره شوری، آیه ۷.</ref>.
+مکه را از این رو ام القری دانسته‌اند که گویند هنگام [[آغاز آفرینش]] [[زمین]]، تمامی سطح آن را آب فراگرفته و تنها مکان [[کعبه]]، خشکی بوده و این خشکی اندک اندک از اطراف کعبه برآمده تا به مقدار کنونی گسترش یافته است. در اصطلاح لغوی و [[قرآنی]] به این مسأله ([[دحو الارض]]) گویند که در قرآن کریم آمده است: {{متن قرآن|وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا}}<ref>«و پس از آن زمین را گسترانید» سوره نازعات، آیه ۳۰.</ref> در [[حقیقت]] به مکه مادر [[زمین‌ها]] گفته می‌شود و [[قرآن]] نیز به این نام اشاره دارد<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره، اصغر قائدان، ص۶۲.</ref>. برای این نام، وجوهی گفته‌اند:
+# قبله مسلمین است،
-مراد از اُمّ القری در [[قرآن کریم]] [[شهر]] "[[مکه]]" است<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۸، ص۴۲۶.</ref>. علت این نام‌گذاری را [[مفسران]] متفاوت ذکر کرده‌اند؛ از جمله وجود [[حرم]] [[الهی]]، [[خانه کعبه]]، مبدأ [[بعثت]] [[پیامبر اسلام]] و آغاز [[دعوت]]<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج‌۷، ص‌۲۷۹.</ref> و اینکه [[قطب]] و مرکز و [[قلب]] [[زمین]] در [[مکّه]] است<ref>ابوالفضل شکوری، فقه سیاسی اسلام، ص۲۰۴ (نقل از: نفائس الفنون، قسم اوّل، ص۱۰۰).</ref><ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۱۹.</ref>.
+# دارای مرکزیت است،
+# مرکز آبادی‌های [[حجاز]] است،
+# در وسط زمین (نزدیک خط استوا) است،
+# [[مقام]] آن نسبت به شهرهای دیگر بلندتر است از لحاظ عظمت و [[قداست]]، مهمترین [[شهر]] روی زمین است،
+# زیارتگاه [[خداپرستان]] است<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۱۲۴.</ref>.
 == منابع ==
 {{منابع}}
-# [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
+# [[پرونده:IM010703.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|'''محمدنامه''']]
 {{پایان منابع}}